Кіріспе
Швенчионис (; Schwintzen; бірнеше баламалы атаулармен де белгілі) Литвадағы Вильнюстің солтүстігінде орналасқан. Ол Швенчионис аудандық муниципалитеттің астанасы. 2020 жылы оның халқы 4,065 адам болды, оның 17% -ы Литвадағы поляк азшылығының бөлігі болды.
Этимология
Швенчионис есімінің этимологиясы туралы екі қалыптасқан гипотеза бар: бірі - бұл жақын маңдағы көлдегі Швентас (сөзбе-сөз: қасиетті) аты литвалық онис жұрнағы қосылған; екіншісі - бұл Швенчионис деген жеке есімнен алынған. Басқа тілдерде бұл атау Święciany, Свентя́ны/Sventiany, және Schwintzen деп аударылады.
Тарих
Литва Ұлы Княздігінің ең көне қалаларының бірі, ол Нальшияның негізгі орталығы болды. Ұлы княз Витаутас Липка татарларын қалаға қоныстандырып, 1414 жылы католик шіркеуін салдырды. Бұл жер 14-16 ғасырларда өсіп, жергілікті соттың және монастырдың орнына айналды. 1795 жылы Польша мен Литваның үшінші бөлінісінен кейін Швенчионис Ресей билігіне кірді. 1801 жылдан бастап қала Ресейдің Вильня губернаторлығының құрамына кірді және 1862 жылы Санкт-Петербург пен Варшава темір жолы аяқталғаннан кейін едәуір өсті, бірақ ақыр соңында темір жол вокзалының айналасында өскен Швенчионеляйдан бәсекеге түсті. ХХ ғасырдың басында қалада бір грек православие шіркеуі мен бір рим-католик шіркеуі болды. 1812 жылы Ресейге француздар шабуыл жасаған кезде Наполеон қалада 12 сағатқа қалып, бұйрықтарды жазып, Неаполь патшасының елшісін қабылдады. Қала Ресей империясына қарсы Польша мен Литвадағы қараша көтерілісінің (1830-1831) негізгі орталықтарының бірі болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл жерде немістердің Свентиан шабуыл жасағаны белгілі. "Бұл - біздің ең үлкен жетістігіміз. Жылдың аталық кезеңі. Бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, неміс оккупациясы кезінде Швенчионис геттосы құрылды. Ол 1941 жылдың шілдесінен 1943 жылдың сәуіріне дейін жұмыс істеді. Геттоның ең қуатты кезеңінде 1500-ге жуық тұтқын болған. Яһудилер жер аударылып, өлтірілді. 1939 жылы 18 қыркүйекте Швенчионис Қызыл Армия басып алды және 1939 жылы 14 қарашада Белоруссия КСР-іне қосылды. Кеңестер оны 1939 жылы Белорус КСР-інің Вилейка облысының бір бөлігіне орналастырды, содан кейін 1940 жылы 25 қарашада Литва КСР-іне орналастырды. Швенчионис 1941 жылдың 27 маусымынан 1944 жылдың 7 шілдесіне дейін неміс армиясы басып алды және Рейхскомиссариат Остландтың Литва генерал-округінің басқаруына берілді. 1942 жылы Литваның қауіпсіздік полициясы ауылдағы бірнеше жүз полякты өлтірді. Қалалық аумақтың көп бөлігі 1944 жылы Беларусь құрамына қайта қосылған Ашмяны аймағынан басқа Литва КСР-нің құрамында қалды.
! Year || Pop. but during World War II, under German occupation, the Švenčionys Ghetto was established. It operated from July 1941 to April 1943. At its peak, the ghetto housed some 1,500 prisoners. The Jewish inhabitants were deported and murdered. On 18 September 1939, Švenčionys was occupied by the Red Army and, on 14 November 1939, incorporated into the Byelorussian SSR. The Soviets placed it first in part of Vileyka Oblast of the Belorussian SSR in 1939, then into the Lithuanian SSR on 25 November 1940. Švenčionys was occupied by the German Army from 27 June 1941 to 7 July 1944 and placed under the administration of the Generalbezirk Litauen of Reichskommissariat Ostland. In 1942 the Lithuanian Security Police murdered several hundred Poles in the village. Most of the municipal area remained part of the Lithuanian SSR except the Ashmyany region which was reincorporated into Belarus in 1944.