Кіріспе

Кезекті кесу (осы терминді кезек / кезек секіру, бату, шұғылдану, қону, секіру, бұзу, құлау, қысқару, итеру немесе кесу деп те атайды) кезекке немесе кезекке аяғынан басқа кез келген позицияда кіру әрекеті. Бұл әрекет адам мәдениетінің көпшілігінде өте қорлықпен танылады және кезек күту аймақтарында қолданылатын "алғашқы келген - бірінші қызмет еткен" деген әдеттегі саясаттың қарама-қарсылығына тап келеді.

Реакция

Кез келген жағдайда, кез келген мәдениетте біреу алдыңғы қатарға шығатын болса, қатардың артында тұрған адамның теріс және өте сенімді реакциясы күтіледі. Бір зерттеуге сәйкес, кезекке тұрған адамның 54% қарсылық білдіру мүмкіндігі бар. Екі адам кезекті кесіп тастаса, біреу қарсылық білдіруі мүмкін 91,3%. Кесушінің артында қарсылық білдірген адамдардың үлесі 73,3%, ену нүктесінің артында тұрған адам жиі қарсылық білдіреді. Алайда, кесуден туындайтын физикалық қақтығыс сирек кездеседі. Малайзияда 18 жасар әскери қызметші тамақ дүкенінде кезектен асып кетуді қалап, ұрып-соғып өлтірілген. Тағы бір оқиға Нью-Йорктегі "Халал жігіттер" астық арбасында болды, нәтижесінде кезекті кесіп өткен адам көз жұмды. Оны өлтірген адам екінші дәрежелі кісі өлтіргені үшін айыпталды. АҚШ-тың Вашингтон штатының заң шығарушылары паромға жету үшін кезекке тұруды заңсыз деп санайтын заң жобасын қабылдады. Кесушілерге 101 доллар айыппұл салынып, кезек соңына оралуға мәжбүр болады. 2022 жылы Холли Уиллоуби мен Филипп Скофилд Лондонның Вестминстер залында теледидар сегменті үшін түсірілім кезінде Елизавета II күйінде жатқан қоғамдық кезектен өтіп кеткені үшін әлеуметтік желілер мен баспасөз тарапынан сынға ұшырады.

Жолдардағы бірігу

Жолдарда, әсіресе кіру мүмкіндігі шектеулі автомобиль жолдарында, жолдар қиылысқан жерлерде көлік кезегі жиналады. Бірлескенге дейін соңғы сәтке дейін күтуден жалтарып жүрген жүргізушілер кейде "кескілер" деп саналады және жол ашуын жиі қозғайды. Бұл мінез-құлық АҚШ-та заңсыз емес, егер жүргізуші қатты ақ сызықты кесіп өтпесе немесе қауіпті біріктіру әдістерін қолданбаса. Ал Германия, Австрия және Бельгияда бірігу жолын соңғы сәтке дейін пайдалану заңмен талап етіледі; жолын заңды пайдалану екі жолақ бірігіп, қозғалыс жылдамдығы төмендеуімен жүзеге асырылады. Құрылыс аймақтары жолақты жапқан кезде Канада мен АҚШ-тың кейбір жерлері "зипер" біріктіру әдісін қолданады, оны 2002 жылы Миннесотаның көлік департаменті енгізді. Зиппен жұмыс істеу тәсілі көлік тығынын 40% -ға дейін азайтады, сонымен қатар жүргізушілерге қосылуға бейімделу үшін көп уақыт береді және ашық жолақтың және жақында жабылатын жолақтың арасындағы жылдамдық айырмасын азайтады.

Көңіл көтеру парктері

Кейбір жағдайларда кезекті кесіп тастау кезекті бақылайтын органмен санкцияланады. Мысалы, Cedar Fair (Fast Lane), Six Flags (Flash Pass) және Walt Disney (FastPass) сияқты ойын-сауық парктерінің операторлары виртуалды кезек бағдарламаларына ие, онда шектеулі сандағы меценаттар алдын ала белгіленген уақытта келіп, аттракционға кезекті кесіп тастайды (кейде, бірақ әрқашан емес, артықшылық үшін төлеммен байланысты). Бұл артықшылықсыз желіді кесіп тастау үшін қолданылатын жалпы жазалар желідің артына мәжбүрлеп қоюдан бастап үй-жайдан шығаруға дейін жетеді.

Әуежайлар

Әуежайларда тиімділік мақсатында жүкті әйелдерге, кішкентай балаларды ертіп бара жатқан ересектерге, қарт адамдарға және мүгедектерге, олардың орындықтарына, сыныптарына немесе тағайындалуына қарамастан, әуежайға бірінші болып көтерілуге рұқсат беру әдеттегі нәрсе. Алайда, дөңгелек арбамен жүретін жолаушыларға басымдық беру АҚШ-та әдетте дөңгелек арбамен жүруге болмайтын кейбір жолаушылардың қауіпсіздік тексерулерінен тез өтуі және әуе кемесіне біріншілерден болып түсуі үшін өтініш беруіне әкеліп соқты. Ұшу аяқталғаннан кейін бұл жолаушылар дөңгелек арба күтіп, соңғылардың бірі болудың орнына ұшақтан түседі. Осы мінез-құлықты сипаттау үшін "мыңгершілік ұшу" деген жаңа термин пайда болды, өйткені ұшаққа отырмас бұрын мүгедектер арбасына мұқтаж жолаушылар кейін "мұғжизалық" түрде жүре алады.