Кіріспе

Даниялық-американдық суретші Карл Кристиан Антон Кристенсен (28 қараша 1831 жыл - 3 шілде 1912 жыл) - Даниялық-американдық суретші. Ол Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің (LDS Church) тарихын суреттейтін суреттерімен танымал. Ол туралы "Мормонның Ютаға көшіп келу тарихы мен ондағы өмір салтын суретке түсіру үшін басқаларға қарағанда көп нәрсе істеді" делінген. Кристианада жүргенде Кристенсен Данкварт Антон Веггеландқа үйретті, ол Ютаның ертедегі көрнекті суретшісі болды. Норвегияда миссионерлік қызмет атқарған кезінде Христенсен екі рет түрмеге қамалды, себебі үкімет қызметкерлері мормонизмді уағыздауды мақұлдамады. 1857 жылы Норвегиядағы қызметі аяқталғаннан кейін Христенсен Юта территориясына жолға шықты, жолда Англияда тоқтады. Ол Норвегияда қызмет еткенде, Элси Шеел Харби есімді бауырласты кездестіріп, содан кейін Ливерпульде (Англия) үйленді. Олар Юта штатына жеткенше күтіп, үйленуді жоспарлаған еді, бірақ жетекшілер сапар басталғанға дейін үйленген жұптар болса, сапар жеңілдетіледі деп ойлады. Олар Америкаға "Вестморленд" кемесімен жөнелтілді. Нью-Йоркке жеткен соң, олар теміржолмен Айова штатының Айова қаласына, содан Юта аймағына, Крисчн Кристиансеннің қол арбалар компаниясымен сапарға шықты.

Сурет

1862 жылы Кристенсен Юта штатының Спрингвилл қаласында театр үшін сахна суреттерін жасаған. Юта штатында болған кезінде оның өнер қабілетіне сұраныс аз болғандықтан, ол үй бояушысы болып жұмыс істеді. Юта штатында болған кезде Кристенсеннің алғашқы ірі өнер туындысы Димкик Б. Хантингтоннан Дэн Веггеландпен бірлесіп, Киелі кітап пен Мормон кітабынан суреттер жинағын жасауға тапсырыс алды. Кристенсен шіркеудің тарихын бейнелейтін 23 үлкен суреттерден тұратын "Мормон панорамасы" атты еңбегімен танымал. Кристенсеннің Мормон кітабының суреттері бастапқыда жексенбілік мектепте сыныптарда қолданылу үшін шығарылды; олар кейін литографиялық түрінде шығарылды. 1878 жылы Кристенсен 53 метрлік мормон панорамасымен саяхаттай бастады. Кристенсен оны Юта, Айдахо және Вайоминг штаттары бойынша алып жүреді, панорамамен бірге презентация береді. Ол мұны қыста, шаруамен айналыспаған уақытта істеген. Кристенсен қайтыс болғаннан кейін панорама сақталып қалды. Көп жылдан кейін ол қайтадан ашылып, жарыққа шықты, оның бір бөлігі Бойд К. Пакердің еңбегімен. Бұл сурет 100 жылдан кейін Нью-Йорктегі Уитни атындағы американдық өнер мұражайында көрініс тапқанда танымал болды. Кристенсен Юта штатында жұмыс істегенде Дэн Веггеландпен жиі жұмыс істеді.

Ютадағы басқа да қызмет түрлері

Ютадағы алғашқы күндері Кристенсен сурет салуға аз уақыт табады. Ол кірпіш салу, ағаш көмірін жағу, егіншілік сияқты түрлі жұмыстар атқарды. Кристенсен көптеген ЛДС әндерін дания тілінде жазды. Бірнеше жыл бұрын мен шіркеу тарихы туралы фильм түсіруді тапсырған семинариялық адамдардың комитетінің төрағасы болдым. Топтың бір мүшесі Тревор Кристенсен Санпете округінде үлкен бір картиналар орамасының бар екенін есіне алды. Олардың суреттерін оның ата-бабаларының бірі, Ц. К. А. Кристенсен, жасаған. Ол елді мекендерді аралап, шіркеу тарихы туралы дәріс оқыған. Суреттер жинағы ұрпақтан-ұрпаққа сақталып келді. Біз оларға жүк көлігін жібердік, оны қайта ораған күнді ешқашан ұмытпаймын. Кристенсеннің 1900 жылғы "Қол арбасында жүрген пионерлер" суреті (Мормон панорамасының бөлігі емес) "Мормон пионерінің тәжірибелерін көрсететін нақты пионердің суреті ең көп жарияланды".