Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Судандағы этнос Ингессана (Gaahmg, Tabi) - Суданның африкалық этносының мүшелері, олар гаам тілінде сөйлейді. Олар Тәби төбелерінің маңында, Ад Дамазиннің оңтүстік-батысында және Көк Нил провинциясының Құрмұқтың солтүстік-батысында тұрады. Ингессана аймағының астанасы Бао, ал мемлекеттік кеңселер Содада орналасқан.
Ethnic group in Sudan
Ingessana (Gaahmg, Tabi) are the members of an African ethnic group of Sudan who speak the Gaam language. They live around the Tabi Hills, southwest of Ad Damazin and northwest of Kurmuk in the Blue Nile Province. The capital of the Ingessana area is Bao, and the government offices are in Soda.
Кіші топтар
Ингессананың 5 негізгі кіші тобы бар: Джок Кулелек, Джок Габанит немесе Бавоак, Джок Булек, Джок Гор және Джок Тау. Ингессананың осы негізгі кіші топтарының әрқайсысының экономикалық мамандануы бар: Джок Кулелектің ірі мал бақтары бар, Джок Булек өзінің шаруашылық қабілетімен танымал, Джок Гор - білікті тоқымашылар, Джок Тау темір ұстасы, ал Джок Габанит немесе Бавоак - суық планеталық қатты сынақ арқылы танымал. Шада Габанит - бұл Габанит халқының суық.
There are 5 major subgroups of the Ingessana: the Jok Kulelek, Jok Gabanit or Bawoak, Jok Bulek, Jok Gor, and the Jok Tau. Each of these major subgroups of the Ingessana has an economic specialisation: the Jok Kulelek own great herds of livestock, the Jok Bulek are known for their farming capabilities, the Jok Gor are skilled weavers, the Jok Tau specialise in iron blacksmithing, and the Jok Gabanit or Bawoak which know by chilly planeting hard test called shada Gabanit which means chilly of Gabanit people.
Тарих
Джедред (1995) түсіндіргендей, Гаамг (Ингессана) халқы тарихи тұрғыдан өздерін және өздерінің төбелерін сырттан келгендердің көптеген шабуылдарынан қорғап келді. Нәтижесінде олардың мәдениеті көк Нілдің оңтүстік аймағындағы басқа этностардың мәдениетіне қарағанда өзгеріске әлдеқайда төзімді. Гаагмдер негізінен өздерін өзі қамтамасыз етіп, таулы аймақта егін егуде, олар ақшалай өнім өсіруде немесе жалақы алу үшін көшіп-қонуда баяу. Арабтармен және басқа басқыншылармен өткен қақтығыстардың нәтижесінде олар бейтаныс адамдарға, тіпті босқындарға қарсылық таныту туралы абыройға ие болды. Гаамгтың шығу тегі белгісіз болса да, Ингесена төбелері бірнеше жүз жыл бойы солтүстік-батыста Сеннардың фундж сұлтандары немесе солтүстік-шығыста Гондардың абиссиниялық патшалары рейдтер жүргізді. Ингесена төбелері құлдар мен алтын үшін тонаған осы патшалықтар арасындағы шекаралық жер болды. Оңтүстік-батыстағы динкалар мен нуерлер өз аймақтарында құрғақшылық немесе су тасқыны кезінде мал үшін Гаамгқа шабуыл жасады. 1820 - 1855 жылдар аралығында Түрік Мысыр әкімшілігі құлдар мен алтыннан үлкен алым-салық талап етті. Олар өздерінің талаптары орындалмағанда, ғааамдарды шабуылдап, тұтқынға алды. Гаамгтар жылдамдықпен және күтпеген жерден шабуыл жасап, қарсы соққы берді, бұл оларға жасалған көптеген шабуылдардың сәтсіз аяқталуына әкелді. 1888-1889 жылдары Махди үкіметтері қатты және кең таралған ашаршылық кезінде Хартумды қамтамасыз ету үшін Фундж аймағын және әсіресе Ингесена төбелерін басып алды. Бір рет Гаагмгтан 1000 бас ірі қараны алып кетті. Гаамгтар қарсы шабуыл жасап, әр адамнан он бас мал төлеп, арабтарды тұтқынға алады. 1903-1934 жылдар аралығында Англо-Мысыр үкіметі осыған ұқсас алым-салық жинау және қарсылық көрсетуді басу үрдісін жалғастырды. Гаамг салық жинауды наразылық білдіру үшін салық патрульдеріне шабуыл жасаған кезде, англо-мисыр үкіметі "әскери операциялар" жүргізді, олар құлдарды қабылдамаса да, малдарды ұстап алды және жауапты деп саналғандарды өлтірді. 1980 жылдан бастап мемлекет екі қарама-қарсы модель арасындағы идеологиялық бәсекелестік үшін негізгі майданға айналды: Хартумның елдің араб-исламдық бірегейлігімен біріктіру және орталықтандыруға тырысуы, Оңтүстік Суданның бөлінісі парадоксалды түрде қайта жаңғырды, бүлікші SPLM / A s және енді SRF s күн тәртібі. Осылайша, көк Нілдің бұрынғы және қазіргі қақтығыстарын шешу үшін жасалған әрекеттер Суданның өзін қалай дұрыс анықтау керектігі туралы экзистенциалдық дилеммасын көрсетеді. 1980 жылдары орталықтың жерді басып алуы мен пайдалануы Көк Нил штатындағы кейбіреулерді Оңтүстікпен көбірек сәйкестендіруге әкелді. 1985 жылы жаңа құрылған СДПА-ның оңтүстік әскерлерін жіберіп, көптеген ингессандарды қоса алғанда, жергілікті қауымдастықтар арасынан жалдауға асықты. Солтүстік ҚХА-ның кейбір көрнекті басшылары Ингессана, соның ішінде Малик Агар. Соғыстың нәтижесінде 2011 жылдан бері ингессаналардың көпшілігі Оңтүстік Суданға босқындар ретінде көшірілді.
As Jedrej (1995) explains, the Gaahmg (Ingessana) have historically protected themselves and their hills from many invasions by outsiders. As a result, their culture is much more resistant to change than that of other ethnic groups of the southern Blue Nile region. Mainly self sustaining in what they cultivate in the hill area, the Gaahmg are slow to grow cash crops or to migrate for wages. As a result of past conflict with Arabs and other invaders, they have a reputation of being hostile towards strangers and even refugees. Although the origins of the Gaahmg are unclear, the Ingessena hills were alternately raided for several hundred years by the Funj sultans of Sennar to the northwest or by the Abyssinian kings of Gondar to the northeast, the Ingessena hills being a borderland between these kingdoms that plundered for slaves and gold. The Dinka and Nuer to the southwest raided the Gaahmg for cattle during times of drought or flooding in their own areas. From 1820 1855, the ruling Turkish Egyptian administration demanded heavy tributes of slaves and gold. When they did not receive their demands, they attacked and imprisoned the Gaahmg, taking several hundred prisoners at a time. The Gaahmg fought back with speed and surprise attacks, causing many attacks on them to be unsuccessful. In 1888 1889, the Mahdist government raided the Funj area and the Ingessena hills in particular, to provide for Khartoum during a severe and widespread famine, taking 1000 head of cattle from the Gaahmg on one occasion. The Gaahmg made counter attacks and held Arabs captive for ransom at ten head of cattle per person. From 1903 1934, the Anglo Egyptian government continued a similar pattern of collecting tribute and squelching resistance. When the Gaahmg attacked tax patrols in protest to tribute collections, the Anglo Egyptian government conducted ‘military operations’ which, although they did not involve taking slaves, seized livestock and killed those deemed responsible. Since the 1980s, the state has become a major battleground for the ideological competition between two opposed models: Khartoum’s attempts at unifying and centralising the country with a dominant Arab Islamic identity, which South Sudan’s separation is paradoxically reviving, versus the rebel SPLM/A’s and now SRF’s agenda for a more inclusive and devolved Sudan. Attempts to resolve Blue Nile’s past and current conflicts thus very much reflect Sudan’s existential dilemma as to how best it should define itself. By the 1980s, land grabbing and exploitation by the centre led some in Blue Nile State to identify more with the South. In 1985, the newly formed SPLM/A was quick to send Southern troops and recruit from among local communities, including many Ingessana. Some of the most prominent leaders of SPLA North are Ingessana, including Malik Agar. As a result of on going conflict, most of the Ingessana have since 2011 been displaced as refugees to South Sudan.