Кіріспе
Британдық аудармашы Джон Ормсби (1829-1895) - XIX ғасырдағы ағылшын-ирланд аудармашысы. Ол 1885 жылы Мигель де Сервантестің "Дон Кихот де ла Манча" романын ағылшын тіліне аударғаны үшін танымал. Бұл романның дәлдікті 1949 жылы романның ағылшынша аудармасын шығарған Сэмюэл Путнам да, Сервантес алмастықтарын өте жақын көшіріп алғандықтан, сөйлемдердің мағынасы кейде шатастыратын Ормсбиді айыптайды.
John Ormsby (1829–1895) was a nineteenth century Anglo Irish translator. He is most famous for his 1885 English translation of Miguel de Cervantes' Don Quixote de la Mancha, perhaps the most scholarly and accurate English translation of the novel up to that time. It is so precise that Samuel Putnam, who published his own English translation of the novel in 1949, faults Ormsby for duplicating Cervantes' pronouns so closely that the meaning of the sentences sometimes becomes confusing.
Өмір
Ол 1829 жылы 25 сәуірде Майо округінің Гортнор аббатлығында дүниеге келді. Ол Джордж Ормсбидің (1836 жылы қайтыс болды) тұңғыш ұлы, 3 -ші драгунның капитаны және 1827 жылы Майо округінің жоғары шерифі және оның әйелі Марианна, Муллинабро, Килкенни округінің Хамфри Джонстың үшінші қызы. Ол Линкольнширден Майо округіне Елизавета I тұсында көшіп келген Ормасби отбасының тікелей ұрпағы болды. Бала кезінде ата-анасы қайтыс болғаннан кейін, ол Емлидің деканы Денис Браунның қамқорлығына алынды. Ол доктор Романның Сипойнттегі жеке мектебінде және Дублиндегі Троица колледжінде білім алды. 1843 жылы А. ат. алған, ал 1846 жылы Лондон университетінде химиядан күміс медаль алған. Екі жылдан кейін ол "Медиа-Темпл" университетіне оқуға түсті, бірақ адвокаттық қызметке шақырылмады. Оның әдеби талғамдары ерте дамыды, ол Fraser's Magazine, Saturday Review және Cornhill және Pall Mall Gazette газеттерінің алғашқы нөмірлеріне саяхатқа арналған газеттерге үлес қосты. Ол осы кезеңде Корольдің орындық жолындағы ғибадатханада өмір сүрді, ол "Богемияның азаматы, бірақ мәдениетті және білімді Богемияның азаматы" болды, ал оның достары жиі ол "Пенденнисте" Уоррингтонның тамаша өкілі болатынын" айтты. Ол он сегізінші ғасыр әдебиетінде, әсіресе Дефо, Филдлинг және Босвеллде өте жақсы оқыды. Ол Альпий клубының 1858 жылы ашылған сәттен бастап мүшесі болды. Ол 1859 жылы тамызда Пик-де-Гриволаға көтерілген алғашқы топтың бірі болды және Альпингтік клубтың мүшелері (1862) жазған "Пик, пасс және мұздықтар" екінші сериясының екінші томына "Гриволаның көтерілуі" туралы қызықты мақала жазды. 1864 жылы ол Солтүстік Африкадағы күзгі серуендерді, 1863-1864 жылдары Ла Гранде Кабилия мен Тунистен саяхат эскиздерін жариялады, бастапқыда автордың суреттерімен Фрейзерге көп бөлігінде үлес қосты. 1876 жылы ол жинақталған көлемді түрінде өзінің Stray қағаздар, оның ішінде кейбір қызықты бөлшектер, "Сандфорд және Мертон", "Мэм. "Туссо" және "Терфтегі жылдамдық". 1879 жылы Паскуаль де Гаянгосқа арналған "Сид поэмасы" поэмасының испан тілінен аудармасын жариялады. 1895 жылы 30 қазанда қайтыс болды. Рамсгейт, Кент. Ұлыбритания.
"Дон Кихот" кітабын аударған
Ормсбидің аудармасы он тоғызыншы ғасырдағы романның басқа ағылшын нұсқаларына қарағанда көбірек басылымдарды көрді, ол Heritage Book Club-тің ұлы романдар сериясына және Батыс әлемінің ұлы кітаптарына енгізілді. Александр Джеймс Даффилд (1881) мен Генри Эдвард Уоттстың (1888) сол кездегі аудармалары мүлдем ұмытылды. Ормсби романды тек аудармайды; ол "Дон Кихоттың" барлық негізгі ағылшын нұсқаларын қысқаша талдап, ұзақ және мазмұнды кіріспе береді (Дюфилд нұсқасынан басқа), сонымен қатар романды аударғанда өзі жасаған тұжырымдамалық таңдауларды түсіндіреді, мысалы, әсер ету немесе күнделікті тілді қолдану. Сондай-ақ, ол өзінің кіріспесінде Сервантес туралы қысқаша өмірбаянды ұсынады, сондай-ақ жұмыстың өзінің даулы талдауын ұсынады. Ормсби "Дон Кихот" - аллегориялық мағынасы бар қайғылы роман және пессимистік философия деген кеңінен қабылданған көзқарасты жоққа шығарады және Сервантес өзі оны ерлік кітаптарына қарсы сатира деп жариялағандықтан, ол, ең алдымен, тек қана, адам мінез-құлқы туралы көп байқайды. Сонымен қатар, Ормсби Дон Кихоттың тумысынан асыл адам екендігі туралы кең тараған пікірді де жоққа шығарып, оның мінез-құлқының асылдығы ол өзінің ерлік батылдарына еліктеу үшін ғана қабылдап отырған ұстаным екенін айтады. 1886 жылы жарық көрген "Квартальный ревью" журналы Ормсбидің аудармасы алғаш рет басылғаннан кейін бір жыл өткен соң, оны романның және Дон Кихоттың кейіпкерін шектеулі түсіндіруі үшін айыптап, аударманың дұрыстығын мақтады. Ол Дон Кихотты "үлкен классик" деп атағанмен, Сервантес шығармаларының әуесқойлық күйшісі емес еді, кейде автордың жазу әдеті мен тілдік стилін сынға алатын. Мысалы, ол былай деп жазды: "Бұл сияқты ұлы еңбектің авторы ешқашан да назардан тыс қалмаған. Ол абайсызда, асығыс, кездейсоқ жазылған, бұл әрқашан оның кінәсі емес, бірақ ол баспасөзге жібергенін ешқашан оқымағаны анық. Ол өзінің кіріспе талдауының екі нұсқасын жазды, 1885 жылғы аудармасының түпнұсқалық басылымында жарияланған ұзын нұсқасы, онда ол Сервантес стилін қатты сынға алды, ал кейбір сын-пікірлер алынып тасталған қысқаша нұсқасы (аударманың көпшілігінде жарияланған). Ол аудармасына өзінің түбіртектерін де енгізді. Оның аудармасының Интернет-версиясында бұл сөздер әдетте жоқ. Кеннет Дуглас пен Джозеф Джонстың ормсбидің аудармасының қайта қаралған нұсқасы жаңа кіріспе мен жазбалармен 1981 жылы У. В. Нортон баспасында жарық көрді.