Кіріспе

Грегори Рабасса (9 наурыз 1922 – 13 маусым 2016) – испан және португал тілдерінен ағылшыл тіліне аударған американдық әдеби аудармашы. Ол көп жылдар бойы Колумбия университетінде және Куинс колледжінде оқытумен айналысты.

Өмір және мансап

Рабасса Нью-Йорк штатының Йонкерс қаласында кубалық эмигранттар отбасында дүниеге келген. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде OSS криптографы болып қызмет еткеннен кейін, ол Дартмуттен бакалавр дәрежесін алды. Колумбия университетінде докторлық диссертациясын қорғап, Нью-Йорк қалалық университетінің Куинс колледжінде жұмыс істеуге дейін он жылдан астам уақыт оқытумен айналысты. Рабасса испан және португал тілдерінен әдебиеттерді аударған. Ол Хулио Кортазар, Хорхе Амадо және Габриэль Гарсия Маркес сияқты көрнекті латын американдық жазушылардың шығармаларының ағылшын тіліндегі нұсқаларын жасады. Кортазардың кеңесімен Гарсия Маркес Рабассаның "Жүз жылдық жалғыздық" романын аударуға кірісер алғанша үш жыл күтті. Кейін ол Рабассаның аудармасы испан тіліндегі түпнұсқасынан да жақсы екенін мәлімдеді. 1977 жылы ПЕН аударма сыйлығымен, ал 1982 жылы ПЕН/Ральф Манхайм аударма медалімен марапатталды. 2001 жылы Рабасса ПЕН Америка орталығының Грегори Коловакос сыйлығымен – испан әдебиетін ағылшын тіліндегі оқырмандарға таратуға қосқан үлесі үшін құрметтелді. Рабасса Куинс колледжінде оқытумен айналысты, содан кейін "Құрметті профессор" атағымен зейнетке шықты. 2006 жылы ол Ұлттық өнер медалімен марапатталды.

Аударма әдістері

Рабасса кейде кітапты бұрын оқымай-ақ аударатын.

Өлім

2016 жылы 13 маусымда Коннектикут штатының Бранфорд қаласындағы хосписте көз жұмды.