Кіріспе

Марс операциясы (1942) кезінде Кеңес генералы (1900-1976).

Ерте өмір

Катуков 1900 жылы 17 қыркүйекте (қазіргі Москва облысы Озёри қалалық округінің құрамында) Большее Уварово ауылында бес баласы бар кедей шаруа отбасында дүниеге келген. Жас кезінен жер иесінің сүт фермасында жұмыс істеді. Катуков ауылдық бастауыш мектепті бітірген. 1912 жылы Санкт-Петербургтегі туыстарына жіберілді, сүт дүкенінде, кейіннен қаладағы зауыттарда хабаршы болып жұмыс істеді. Катуков 1917 жылы Қазан төңкерісіне қатысқан, одан кейін ол анасы қайтыс болғаннан кейін отбасына қамқорлық жасау үшін Үлкен Уваравоға оралған.

Әскери мансап

Катуков 1919 жылы Қызыл Армияға қарапайым сарбаз ретінде шақырылды. Ол Ресейдің Азамат соғысында қызмет етті, кейіннен соғыстан бұрын танк құрамының командирі болды. 1935 жылы Сталин атындағы әскери академияны бітіріп, 1936 жылы шілдеде капитандыққа көтерілді. 1938 жылдың қазан айында 45-ші механикаландырылған корпустың 5-ші жеңіл танк бригадасының іс-қимыл жасайтын офицері ретінде оның алғашқы үлкен командасы келді. Ол тазалаудан аман қалды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Соғыс басталғанда 4-ші танк бригадасының қолбасшылығын алды. 1941 жылы Мәскеу шайқасында Катуковтың танк бригадасы, ол кезде 1-ші гвардиялық атқыштар корпусының бөлігі, Гудерианның 2-ші танк тобының Тула маңында алға жылжуын тексерді. Осы жетістікті құрметті атап өту үшін 1-ші гвардиялық танк бригадасы аталды. 1941 жылдың 11 қарашасында No 337 халық комиссары қорғанысының ссср пайда болды, онда атап айтқанда, былай деп жазылған: "4-ші танк бригадасы 04.10.1941 бастап 11.10.1941 дейін батыл және шеберлікпен жауынгерлік әрекеттермен, жаудың айтарлықтай сандық артықшылығына қарамастан, оған ауыр залал келтірді және бригадаға берілген міндеттерді орындады. біздің әскерлердің шоғырлануын жабу үшін бригаданың 3-ші және 4-ші танк дивизияларымен және жаудың моторизацияланған дивизиясымен болған қатал шайқастар нәтижесінде фашистер 133 танкті, 49 зеңбіректі, 8 ұшақты, 15 оқ-дәрісі бар тракторды, жаяу әскер полкіне дейін, 6 миномет пен басқа да қаруды жоғалтты. 4-ші танк бригадасының шығындары бірнеше бөлімде есептелген". Кейінгі уақытта қолға түскен неміс құжаттарын зерттеу неміс танктарының жоғалуы осы тәртіппен айтарлықтай арттырып көрсетілді және жеті күндік шайқастар нәтижесінде 4-бригаданың танктарының жоғалуы жалпы алғанда неміспен салыстырылса да, неміс шабуылдауын тоқтату фактісі негізгі соққы бағытында кішігірім күштердің үлкен маңызы болды. Осы ерліктері үшін 4-ші танк бригадасы Қызыл Армияда бірінші болып "Гвардия" құрметті атағын алды, Гвардияның туын алды және жаңа әскери құралым 1-ші гвардиялық танк бригадасы ретінде танылды. Оның құрамында 1941 жылдың қыркүйегінен бастап ең нәтижелі кеңес және одақтас танк асасы Дмитрий Лавриненко шайқасты. Кейіннен 1942 жылдың желтоқсанында "Марс" операциясы кезінде Катуковтың командасы Ржевтегі неміс желілеріне терең енуді қолға алды. 1943 жылдың қаңтарында 1-ші гвардиялық танк армиясының қолбасшылығын алды, ол соғыс уақытында осы лауазымға орналасты. Курск шайқасында Катуковтың командасы оңтүстік иықтағы алғашқы неміс ілгерілеуінен ең қатты зардап шеккен екі әскердің бірі болды. Қатуков жақсы қорғалған және орналастырылған бекіністерді, танктерді және қарсы шабуылдарды тиімді қолдану арқылы қорғаныс жүйесін бұзып, неміс шабуылшыларынан көп шығын алуға қол жеткізді. Ол өзінің танк армиясына Проскуров Черновцы операциясы, Львов-Сандомир шабуылда, Висла-Одер шабуылда және Берлин шайқасында басшылық етті. Михаил Катуков Кеңес Одағының Батыры атағын екі рет (23 қыркүйек 1944 ж. және 6 сәуір 1945 ж.) иеленді.

Соғыстан кейінгі кезең

Соғыстан кейін ол Германиядағы Кеңес әскерлері тобының механикаландырылған күштерінің қолбасшысы, кейіннен армияның бас инспекторы болды.

Танымал мәдениетте

1970 жылы түсірілген "Паттон" фильмінде Катуков генерал Паттонмен бірге нацистік Германияны жеңгендерін атап өту үшін тост ішіп отырған көрінеді.