Кіріспе

Бал шырыны - қантқа бай жабысқақ сұйықтық. Оны көкпарлар, кейбір құрт-құрттар, көптеген басқа да құрт-құрттар және өсімдік шырынымен қоректенетін басқа да жәндіктер бөліп шығарады. Ауыз бөлігі флоэмаға енген кезде қантты, жоғары қысымды сұйықтық құрттардың анусынан шығарылады, бұл оларға аз мөлшерде болатын қажетті қоректік заттарды алу үшін қажетті үлкен көлемдегі шырынды тез өңдеуге мүмкіндік береді. Бал шырыны, әсіресе, гемиптерлік жәндіктерде секреция ретінде жиі кездеседі және көбінесе трофобиоздың негізі болып табылады. Lycaenidae туысына жататын бауырсақтардың кейбір балдырмалары мен кейбір көбелектер де бал шөлін шығарады. Әртүрлі қанттардан басқа, бал шөпінде аз мөлшерде амин қышқылдары, басқа да органикалық қосылыстар және органикалық емес тұздар бар, оның нақты құрамы жәндіктер түрлері, қоныс өсімдіктері түрлері және симбиозиялық организмнің бар-жоқтығына байланысты. Бал шырыны шығаратын жәндіктер, мысалы, цикадалар қантқа бай шырынды алу үшін флоэмалық каналдарды тесіп шығады. Құрттар қоныс аударғаннан кейін де шырышты қан ағып, манна деп аталатын ақ қант қабығы қалады. Қымырлар бал шырынын тікелей көкпарлар мен басқа да бал шырыны өндірушілерден жинайды немесе "сүт" алады, олар олардың болуынан пайда алады, өйткені олар қыз қоңыздар немесе паразиттік құйрықтар сияқты жыртқыштарды қуып жібереді. Құмырсқалармен өзара симбиоздық қарым-қатынаста болатын жануарлар мен өсімдіктер мирмекофильдер деп аталады. Мадагаскарда Phelsuma және Lygodactylus тұқымдасына жататын кейбір гекко түрлері ағаш сабақтарындағы жалпақ өсімдіктерден төменнен жақындап, оларды бас сілтеу арқылы бал шырынын шығаруға итермелейді. Содан кейін өсімдіктер қарыншасын көтереді де, бір тамшы бал шөлін қазқанаттың мұрнына құяды. Балдың тұнбасы көптеген сәндік өсімдіктерде саңырауқұлақ қоқысын тудырады. Сондай-ақ, ағаш астында тұрған көліктерді ластайды, содан кейін шыныдан және шанақтан алып тастау қиынға соғады. Бал шырыны кейбір саңырауқұлақтар, әсіресе ергота арқылы бөлінеді. Бал шырынын кейбір құстар, масалар, құсқұйрықтар, тіссіз аралар мен бал аралары жинайды, олар оны қара, күшті балға айналдырады (бал шырынынан жасалған бал). Бұл өсімдік Еуропа мен Азияның кейбір жерлерінде дәрілік қасиеті бар деп танылғандықтан аса бағалы. Парачартергус фратернус - бұл эусоциалдық құрттар, өсіп келе жатқан личинкаларына азық ретінде бал шөлін жинайды. Соңғы зерттеулер Калифорнияда 40 - тан астам жабайы, жергілікті, көбінесе жалғызбасты аралардың бал ашыны пайдалануын растады.

Күндері

Ommatissus lybicus құрма пальмасының белгілі бір сорттарына тартылған. Бал шыбығын шығаратын жәндіктер Израильдегі Дегет-Нурға қарағанда Меджхул сорттарын артық көреді, олар Арава аңғарында байқалды. Өте тығыз орналасқан жәндіктер популяциясы кейбір жағымсыз әсерлерге әкелуі мүмкін. Жәндіктерді жоюдың түрлі әдістері, соның ішінде табиғи және химиялық әдістер зерттелді.

Евкалипт

Эвкалипт ормандарында көктем мен күз айларында баллы шөптің нектары мен маннаның өндірісі көбейеді. Евкалипт ағашынан баллы шырыннан да көп манна шығады. Шәкәрлі желкен екеуін де жеп, бұтақтардағы нектарды созады. Нектарға тартылған басқа түрлерге қауырсынқұйрықты желкен, қылқанқұйрықты фаскогал және қоңыр антехинус жатады. Егер флоэмалық канал механикалық процестермен зақымдалса, ағаштардың көпшілігі шырын шығара алмайды.

Тамариск

Синайдағы екі шашақ жәндіктер, Trabutina mannipara және Najacoccus serpentinus, тамариск ағаштарында тамақтанады. Олар қантты нектар бөліп шығарады.