Кіріспе

Орталық Қарақорм ұлттық паркі - Пәкістанның Гилгит Балтистанның Скарду ауданында орналасқан ұлттық парк. Онда әлемдегі ең биік шыңдар мен ең үлкен мұздықтар бар. Бұл тау-кенді, тау-шаңғы мен жаяу жүргінді өткізуге арналған халықаралық танымал алаң, оның аумағы шамамен 10 000 шаршы метрді құрайды. км және жер бетіндегі ең биік таулардың ең көп шоғырланған жері бар. Оның 8000 м-ден жоғары төрт шыңы бар, соның ішінде K2 (8611 м), Gasherbrum I (8068 м), Gasherbrum II (8035 м) және Broad Peak (8051 м), ал ал алпыс шыңы 7000 м-ден жоғары. Парк 2016 жылы Дүниежүзілік мұра орындарының алдын ала тізіміне енгізілді.

Ерекшеліктері

Орталық Каракорум ұлттық паркі - әлемдегі ең биік ұлттық парк және Пәкістанның ең үлкен қорғалған аумағы. Парк құрамына Балторо, Панма, Биафо және Хиспар мұздықтары мен олардың қосалқы мұздықтары кіреді және Пәкістанның ең әдемі ұлттық парктерінің бірі болып саналады. 2013 жылы саябақтың нақты шекаралары белгісіз екендігі айтылды, өйткені ол құрылғаннан кейін жиырма жыл өткен соң, саябаққа әлі де басқару жоспары жоқ еді. 1993 жылы құрылған кезде парк шекарасын белгілеу үшін төрт координаттар берілді. Халықаралық табиғат қорғау одағы 1994 жылы жобалық басқару жоспарын ұсынған, бірақ ол сол кезде мақұлданбаған. Басқару жоспары орман шаруашылығы, тау-кен өндірісі, басқа да табиғи ресурстар, туризм, жайылым және қалдықтарды басқару сияқты парктің барлық аспектілерін қамтуға тиіс, ал тиісті жоспарсыз паркті дұрыс басқару мүмкін емес. Парк екі аймаққа бөлінеді: негізгі аймақ шамамен 500 мың шаршы метрді алып, тау шыңдары, мұздықтар мен биік тау аймақтары мен олардың әлсіз экожүйесін қамтиды; буферлік аймақ негізінен адам қоныстары айналасындағы төменгі жатқан аймақтардан тұрады, онда тұрақты емес қызмет жүзеге асырылады және негізгі аймақтың әртүрлі бөліктеріне кіруді қамтамасыз ететін дәліздер.

Экологиялық аймақтар

Парк бірнеше ерекше экологиялық аймақтарға ие, олардың әрқайсысы климат пен топографиямен тығыз байланысты табиғи өсімдіктермен; Жалпы алғанда, бұл аймақта жауын-шашын аз және ылғалды батыс желдері болады. Ауылдар аңғардың түбіне орналасқан, ондағы адамдар бидай, жүгері, картоп өсіреді, ал анар мен әбзел ағаштары өседі. Төменгі беткейлері "алп құрғақ далаларынан" тұрады. Олардың топырағы қиыршық және мореналы, шөптер мен бұталар аз. "Суб-альпілік бұталы аймақ" өзендер мен өзендер жағасында, сағалар мен шатқалдарда кездеседі. Бұл бұталар мен жапырақты ағаштардан тұрады және мал мен жабайы тұяқты жануарлар үшін шөптесіндіктер қамтамасыз етеді. Жоғарыда "алп шалғыны мен альпілік бұталы аймақ" орналасқан, онда биік жайылымдар мен ашық қылқан жапырақты орман бар және жайда ғана жайылымға болады. Мұның үстінде тұрақты қарлы далалар мен аймақты алып жатқан суық шөлдер бар, ал мұнда оқшауланған шөптер мен қатты, төмен өсімдіктер бар.

Флора мен фауна

Кейбір аңғарларда Батыс Гималай емендері, Гималай ақ қарағайлары мен паштун емендері, соның ішінде П. смитхиананың кейбір таза тұқымдары басым. Бұл қауымдастықтармен байланысты кішігірім бұталар мен өсімдіктерге теңіз құртшасы, Astragalus gilgitensis, Fragaria nubicola, Geranium nepalensis, Кашмир бальзамы, Thymus linearis, ақ кловер, Rubus irritans, Taraxacum karakorium және Taraxacum affinis жатады. Кейбір шығыс және оңтүстік беткейлерде жалпы теңіз қара бұтасы басым бұта болып табылады, көбінесе Берберис лицейімен байланысты, ал кейбір шығысқа қараған беткейлерде биіктікте Роза веббиана және Рибес ориентали басым. Жарық шалғынды жерлерде, әсіресе сағалар мен шатқалдарда өсетін басқа шөптесін өсімдіктер: Salix denticulata, Mertensia tibetica, Potentilla desertorum, Juniperus polycarpus, альпілік бисторт, Berberis pachyacantha және Spiraea lycioides. Бұл аймақта кездесетін ірі сүтқоректілерге Марко Поло қойлары (Ovis ammon polii), маркхор (Capra falconeri), ибекс (Capra ibex) және уриал (Ovis orientalis vignei) жатады. Мұнда қарлы барс (Panthera uncia) осыларды, сондай-ақ пикаларды, қояндарды және құстарды аулайды. Басқа жыртқыш жануарларға таулық қызылша (Mustela altaica), бук мартен (Martes foina), қоңыр аю (Ursos arctos), Азиялық қара аю (Selenarctos thibetanus), Түркістан түлкісі (Lynx lynx isabellinus), қызыл түлкі (Vulpes vulpes) және Тибет қасқыры (Canis lupus filchneri) жатады. Құс түрлерінің саны аз. Мұнда қыста қарақұйрық (Prunella rubeuloides) және қара құйрық (Turdus ruficollis) және бүркіт, жыртқыш құстар, көкжұлдыз (Carpodacus spp. ), Гималай моналлары (Lophophorus impejanus) және Güldenstädt қызыл тұқымдас (Phoenicurus erythrogaster) жыл бойы қалады, бірақ қыста олар төменгі биіктіктерге көшуі мүмкін. Паркта үш түлкі түрі бар, бірақ қосмекенділер жоқ. Жыл сайын әлемнің түкпір-түкпірінен келген экспедиция өкілдері осы аймаққа келіп, граниттен жасалған осы аса қиын мұнараларға көтеріледі.