Кіріспе

Австралиялық дәрігер және сарбаз Бригадир сэр Нил Гамильтон Фэрли, Нил Мельбурндағы Шотланд колледжінде білім алған, ол өзінің сыныптың дуксы болған. Ол Мельбурн университетінде оқыды, 1915 жылы бірінші сыныптық құрметпен медицина және хирургия бакалаврын бітірді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1915 жылы 1 тамызда капитан дәрежесімен Австралия армиясының медициналық корпусына қосылды және Мельбурн корольдік ауруханасына дәрігер-резидент ретінде орналастырылды. Ол жергілікті армия лагерьлерінде пайда болған менингит эпидемиясын зерттеді, Фэрли 1916 жылы 24 тамызда Бірінші Австралия императорлық күштеріне (АИФ) қосылды. 1916 жылы 5 қыркүйекте ол Каирдегі 14-ші бас ауруханаға қосылып, "RMS Kashgar" кемесімен Мысырға жол тартты. Сол кезде Мартин Египеттегі АФИ-де кеңесші дәрігер болып жұмыс істеп, Анзак далалық зертханасына басшылық етті. Мысырда жүргенде Фэрли шистосомиазды (ол кезде бильхарзия деп аталатын) зерттеді. Аурудың пайда болуы кейбір шаяндар мекендейтін тұщы сумен байланыста болғандықтан белгілі болды, ал тұщы суда шомылуға тыйым салатын бұйрықтар шығарылды, бірақ әскерлер қауіпті түсінуден кешікті. Токсикалық фазасында ауруды тифпен оңай шатастырғандықтан, Фэрли ауру үшін Вассерманн сынағы сияқты комплементті бекіту тестісін жасады. Ол оның патологиясын зерттей отырып, қан айналымы жүйесіндегі құрттарды тарам қышқылымен емдеуге болатынын растады. Фэрли сонымен қатар тиф, безгек және бациллярлы дизентерия туралы зерттеулер жүргізді. Фэрли 1919 жылы 12 ақпанда Каирдегі Гаррисон шіркеуінде штаб-мэрі Вайолет Мей Филлипске үйленді. Олар 1924 жылы 21 қарашада ажырасады. 1919 жылы 15 наурызда подполковник болып жоғарылатылды. 1919 жылы маусымда Ұлыбританияға барар алдында ол 14 -ші бас ауруханаға басшылық етті. Оның сөзінде:

Соғыс аралығы

Фэрли "олар медициналық ғылымның соңғы жетістіктерімен танысу үшін Ұлыбританияның әртүрлі ауруханаларына бару" үшін рұқсат алған АИФ қызметкерлерінің бірі болды. Үндістанда Фэрли шистосомоз ауруын зерттеуді жалғастырды. Бұл ауру Үндістанда бұрын-соңды болмаған, бірақ шұңқырлар көп болғандықтан, Мысырдан қайтып келген әскерлер оны әкелуі мүмкін еді. Адамның шистозомасы болмағандықтан, Фэрли Бомбей аймағындағы су бұқалары мен басқа да үй жануарларын жұқтырған сиыр шистозомасын зерттеді. Маймылдарды зерттеу барысында тәуліктік ішектен ішке кір қышқылының тиімді ем болатыны дәлелденді. Фэрли Гвинея құрт ауруы (дракункулиоз) бойынша да ізашарлық жұмыс жүргізді. Оның басты қызығушылығы тропикалық шыршаға қатысты болды, бірақ ол оның себебін анықтап, емін таба алмады. Ол өзі де аурумен ауырып, оны емдеуде жетістіктерге қол жеткізді. Ол Үндістаннан шығарылып, 1925 жылы Ұлыбританияға сауығып қалуға жол тартты. Үндістанда ол Мэри Эвлин Гривспен танысып, олар 1925 жылы 28 қазанда Мэрилебондегі пресвитериан шіркеуінде үйленді. 1927 жылы Австралияға оралып, Уолтер және Элиза Холл институтына қайтадан қосылды. Ол екі жыл бойы сол жерде жұмыс істеді, жаңа директор Чарльз Келлауэймен жылан уын зерттеуде және Харольд Дьюмен эхинококкоздың диагностикалық тестерін әзірлеуде ынтымақтасты. Сонымен қатар, Fairley ірі жануарлар түрлерінің улануын зерттеуді қолға алды. Бұл зерттеуде алғашқы көмек көрсету шараларының тиімділігі анықталды. Ол ең жақсы жағдайда, байлау және жергілікті венаның кесуі едәуір уланудан кейін өлімді баяулатады деген қорытындыға келді. Бұл қауіпті жергілікті жыландар үшін тиімді антиарулар (антиарулар) қажеттілігін күшейтті, атап айтқанда, жолбарыстың жыланы (Notechis scutatus), өлім жыланы (Acanthophis antarcticus) және мыс бас (Austrelaps superbus), бірақ тек біріншісі ғана Комонвелл Серомдық зертханалары (қазір CSL Limited) үшін жарамды. 1928 жылы Фэрли Лондонға Тропикалық аурулар ауруханасының дәрігер көмекшісі және Лондон гигиена және тропикалық медицина мектебінің оқытушысы болып тағайындалды. Ол және Келлауэй губернаторларды Фэрлидің басталуын олардың ірі улы жұмысы аяқталғанға дейін кейінге қалдыруға көндіргенімен, ол сол жылдың соңында Лондонға кетті. Ол сондай-ақ Харли көшесінде консультациялық практика ашты. Осылайша ол бұрын белгісіз қанның бояғышы - метаэмальбуминді сипаттады. Лондондағы ғылыми жетістіктері үшін 1942 жылы Фэрли Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. 1940 жылы 15 шілдеде Фэрли екінші австралиялық императорлық күштеріне (АИФ) полковник дәрежесімен тағайындалды және VX38970 сериялық нөмірі берілді. Таяу Шығыстағы британдық армияда тропикалық ауруларға кеңес беретін дәрігер болмағандықтан, Фэрли осы қызметте де әрекет ету ұсынысын қабылдады. 1941 жылдың қаңтар айында британдық армия Грекиядағы операцияларды жоспарлай бастады. Фэрли мен оның британдық әріптесі, патолог-консультант полковник Джон Бойд медициналық бағалау жобасын жасады. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Салоника майданындағы тәжірибеге сүйене отырып, онда безгектен өте көп зардап шекті, сонымен қатар әлемнің сол бөлігіндегі Фэрлидің соңғы тәжірибесі, олар қараңғы суретті суреттеді, ауыр қауіптерге баса назар аударды және тіпті немістер одақтастарды жазғы науқанға итермелеуге тырысуы мүмкін екенін айтты. Британдық бас қолбасшы, генерал сэр Арчибальд Уэвелл олардың баяндамасын "медициналық емес және әскери емес рухтың үлгісі" деп айыптады, бірақ Бойд пен Фэрлимен бетпе-бет кездесу Уэвеллді олардың маңызды екендігіне және тек қана ынтымақтастыққа келмей тұрғанына сендірді, ал Уэвелл қауіпті азайтуға көмектесуді уәде етті. Кампания жоспары одақтас күштерді оңтүстікке қарай, Македония жазықтарынан және Вардар мен Струма өзендерінің бассейндерінен алыстату үшін өзгертілді, онда безгек өте кең таралған және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық әскерлер безгектен ауыр зардап шекті. Фэрли Мысырдағы әскерлер арасында бациллиялық дизентерияның таралуына қарсы күресті. Көп жағдайда науқастар өздігінен сауығып кетеді, бірақ шигеллездің кейбір жағдайлары ауыр ауырып, қайтыс болады. Фэрлиде Шига антитоксині бар еді, бірақ ол ауыр жағдайларда, тіпті үлкен дозада қолданылғанда да, әсерсіз болып шықты. Алайда, оның қолында Джонс Хопкинс ауруханасының докторы Э. К. Маршалл берген сульфагуанидиннің эксперименттік қоры да болды. Бұл препаратты ауыр шигеллезбен ауыратын, өмір сүруі күтілмеген науқасқа берді. Екінші дүн�...

Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты

Жапония соғысқа кіргеннен кейін, 1942 жылдың қаңтарында Фэрли Яваға ұшып барды. Фэрли өзі Яваны 1942 жылдың 21 ақпанында Ява құлағанға дейін аз уақыт бұрын I корпустың штабымен Оркадес көлігімен Жавадан кетті. Көп ұзамай Фэрли Кокода трекінің науқанынан туындаған медициналық апаттар сериясына тап болды. Фэрлидің барлық сульфагуанадинді Жаңа Гвинеяға жеткізу туралы шешімі бациллярлық дизентерияның эпидемиясын болдырмады. Фэрлидің кеңесі бойынша диареядан шағымданған әрбір адамға дәрі берілді және эпидемия он күн ішінде бақылауға алынды. "Біздің Жаңа Гвинеядағы ең үлкен жауымыз - бұл непицтердің тістеуі емес", - деп мәлімдеді генерал Блэйми. Бұл Блэйді 1942 жылдың қыркүйегінде Фэрли бастаған медициналық миссияны АҚШ пен Ұлыбританияға жіберуге мәжбүр етті. Миссия сәтті өтті. Фэрли жеткізілімдерді қамтамасыз етіп, тапсырыс берілген, бірақ жүк тасымалы немесе басымдықтың болмауынан кейінге қалдырылған өнімдерді тез жеткізуді қамтамасыз ете алды. Бұл мәселені шет елдегі жоғары одақтас әскери және азаматтық билік органдарының назарына жеткізе отырып, ол маларияны бақылау шараларының әлемдік беделін және басымдығын көтерді. Союзгерлердің атебринге деген қажеттілігі жылына, оның ішінде Ұлыбритания мен АҚШ-та өндірілетіндігі есептелді. 1942 жылы Американың өндірісі 60 тонна деп бағаланды, бірақ өндірісті ұлғайту үшін көп ұзамай күш-жігер жұмсалды. Атебринді Австралияда өндіру мүмкіндігі қарастырылды, бірақ препаратты синтездеу күрделі болды және кішкентай тасымалдау кеңістігін қажет етті, бірақ масалардан қорғайтын заттарды өндіру үшін шаралар қабылданды. Таяу Шығыстағыдай, армия безгекті емдеу үшін хинин, атебрин және плазмокин (QAP) комбинациясына сүйенді. АҚШ пен Ұлыбритания жылына екі тонна плазмокин өндіруге келісті. 1942 жылдың желтоқсан айында дәрі-дәрмек пен қажетті заттар келіп түсе бастады. "1942 жылы және 1943 жылдың басында безгекті бақылаудағы өкінішті жағдайдың бір себебі театр командирінің штабы деңгейінде медициналық биліктің болмауы болды", - деп Фэрли Оңтүстік-Батыс Тынық мұхит аймағындағы барлық одақтас күштердің қызметін үйлестіруге жауапты орган болуын ұсынды. Генерал Блэйми бұл мәселені Жоғарғы қолбасшы генерал Дуглас Макартурмен талқылады. 1904 жылы өзі де безгек ауруына шалдыққан (ал келесі жылы ауыр қайталану) МакАртур 1943 жылы наурыз айында полковнигі Фэрлимен Тропикалық медицина, гигиена және санитарлық жағдай жөніндегі бірлескен консультативтік комитет құрды. Бірінші кездесуден кейін Фэрли МакАртурмен кездесті, ол комитеттің академиялық қызығушылыққа ие мәселелерге қатысты емес, маңызды медициналық мәселелерге нақты ұсынымдар беруін қалайтынын атап өтті. Комитет оқу, тәртіп, жабдық, рәсімдер мен басымдықтарға қатысты бірқатар ұсынымдар жасады, олар кейін барлық командаларға GHQ бұйрықтары ретінде жіберілді. Фэрлидің атебринді профилактикалық препарат ретінде қолдану ұсынысы қабылданды және Фэрли 1943 жылдың наурыз айында австралиялық армияны хининнің орнына атебринді профилактика ретінде пайдалануға ауыстырды. Бұл кездегі ең күрделі мәселе атебриннің жетіспеушілігі болды. Австралия армиясының 1943 жылдың наурыз айында жеті апталық қоры ғана болды және АҚШ әскерлері Оңтүстік-Батыс Тынық мұхит және Оңтүстік Тынық мұхит аймақтарында Австралия армиясының қорларына сүйенді, өйткені олар әлі де өздерінің жеткілікті қорларын алмаған. Бұл дәрі - бояу, сондай-ақ оны пайдаланушының терісі мен көзінің шашы қайталап қолданғаннан кейін сары түске айналуы мүмкін, бірақ бұл соғыс кезінде қолайлы кемшілік болды. Ұзақ уақыт бойы қолдану сирек жағдайларда лихен планус пен психозға әкелуі мүмкін, бірақ атебрин хининге қарағанда әлдеқайда қауіпсіз болып шықты. 25% өлім-жітім көрсеткішімен қара су қызуы толықтай жойылған. Фэрли безгек туралы әлі көп нәрсе білмейтінін жақсы білген. Әсіресе, ол сульфагуанидиннің (немесе оған ұқсас сульфанамидтің) малярияға қарсы профилактикалық дәрі болуы мүмкін деген ықтималдыққа қызығушылық танытты, өйткені олар атебрин мен плазмокиннен айырмашылығы Австралияда өндірілуі мүмкін. Фэрли Кэрнсте безгекті зерттеуге арналған бөлімше құруға шешім қабылдады. 1943 жылы маусымда LHQ медициналық зерттеу бөлімі жұмысын бастады. Фэрли 1943 жылдың маусым айының соңында Жаңа Гвинеяға барып, Плазмодиум фальципарумымен ауыратын науқастарды емделу үшін Кэрнске эвакуациялауды ұйымдастырды. Қозғалыс бақылауы мұндай жағдайларға ерекше басымдық беруді ұсын�...

Кейінгі өмірі

Соғыстан кейін Австралияның медициналық зерттеулері қайта ұйымдастырылды, бірақ Фэрли аға австралиялық медицина ғалымдарының қатарына қосылды, олар кәсіби өмірінің қалған бөлігін Ұлыбританияда өткізді. Лондонда ол Тропикалық аурулар ауруханасының кеңесші дәрігері және Лондон гигиена және тропикалық медицина мектебінің тропикалық медицина профессоры болды. Соғыстан кейінгі алғашқы зерттеулері оның соғыстағы безгекпен айналысуының жалғасы болды. 1948 жылы қатты ауырып, денсаулығы нашарлап, профессорлық қызметінен кетуге мәжбүр болды. Ол өзінің практикасын және көптеген комитеттердің мүшелігін сақтап, тропикалық медицинаның "аға мемлекет қайраткері" болды. Тропикалық медицинаға сіңірген еңбегі үшін 1950 жылы 8 маусымда Британ империясы орденінің кавалер-командующийы атанды. Фэрлидің денсаулығының нашарлауы оны Лондоннан кетіп, Беркширдің Соннинг қаласындағы Гроувқа көшіруге мәжбүр етті. Ол 1966 жылы 19 сәуірде қайтыс болды және Соннингтегі Сент-Эндрю шіркеуінің зиратында жерленді. Оның артында әйелі мен екі ұлы, екеуі де дәрігер, сондай-ақ австралиялық армия офицері болған бірінші некеден туған ұлы қалды. Сэр Уильям Дарги 1943 жылы Фэрлидің портретімен сурет салған, ол Фэрли отбасы иелігінде. 1954 жылы Дарги Лондонның Гросвенор скверіндегі 81 Дюк көшесіндегі Фэрлидің үйінде тұрған кезде суреттелген Королева Елизавета II-нің Дарги портреті, кейіннен Фэрлиге берілді, ол 2009 жылы Австралияның Ұлттық мұражайына 120 000 долларға сатылған. Фэрлидің еңбектері 1975 жылдан 2019 жылға дейін Австралия ғылым академиясының Бассер кітапханасында болды. 2019 жылдың қарашасында олар Австралия соғыс мемориалына көшірілді. Ол Нил Гамильтон Фэрли Оверсиз Клиникалық Қауымдастығы арқылы еске алынды, ол Австралияда және шетелде әлеуметтік және мінез-құлық ғылымдарын қоса алғанда, клиникалық зерттеулер саласында толық уақытты оқытуды қамтамасыз етеді.