Кіріспе
Португалиялық жазушы Хосе Мария де Эса де Квироздың романы 2005 жылғы фильм O Crime do Padre Amaro: cenas da vida devota (аудармаларында "Отасы Амароның қылмысы: діни өмірден көріністер" немесе "Отасы Амароның күнәсі" деп жарияланды) - 19-ғасырлық португалиялық жазушы Хосе Мария де Эса де Квироздың романы. Ол 1875 жылы алғаш рет үлкен дау-дамайға ұшырады.
the 2005 film
O Crime do Padre Amaro: cenas da vida devota (published in translations as The Crime of Father Amaro: Scenes from the Religious Life or The Sin of Father Amaro), is a novel by the 19th century Portuguese writer José Maria de Eça de Queiroz. It was first published in 1875 to great controversy.
Өмірбаян
Еса романның алғашқы жобасын 1875 жылы аяқтады. Ол оны әдеби журнал шығаратын достарына жіберіп, редакторлық жұмысына көмектесу үшін қайтарып берулерін өтінді. Алайда олар бұл оқиғаны дәлелдерді көрместен, серияға айналдыра бастады. Кейіннен романды қайта қарап, 1876 жылы баспаға тапсырды, бірақ ол көпшілікке елеусіз қалды. Содан кейін Эца Базилио ағайындысын жазды, 1878 жылы Базилио ағайындысын жариялағаннан кейін ғана Амар атаның қылмысына оралды. Үшінші нұсқасы үлкен көлемде қайта жазылып, Эца "толық жаңа роман" деп сипаттады.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Роман жас діни қызметкер Амаро туралы, ол Лейриядағы епархиялық әкімші болып қызмет етеді. Амароның әулетке тән қамқоршылары - Маркиза де Алегрос және кейіннен Рибамар графы діни қызметке итермелегендіктен, оның қызметі жоқ, ал пәктікті сақтауға ант бергендіктен, әйелдермен мазасызданып, жыныстық жағынан қатты ренжіді. Лейрияға келген соң, ол үй иесінің әдемі қызы, діндар жесір және оның бастығы Диас канонының сүйіктісі Амелияға ғашық болады. Амелияның күйеу баласы Жоао Эдуардо жергілікті дін қызметкерлерінің жалған әдеттерін жасырын түрде қала газетінде жариялағаннан кейін, Амаро мен оның әріптестері мен қауым мүшелері Жоао Эдуардоны шығарманың авторы ретінде әшкерелейді, Амелияға келісімді бұзуға қысым жасайды және Жоао Эдуардоны қаладан қуып шығады. Амаро Амелиямен жыныстық қатынасқа түседі, алдымен оның көмір астындағы жерінде, содан кейін қоңыраушының үйінде кездеседі, төсекке жататын, ақыл-ойы бұзылған қызымен қайырымдылық сапарларын жапқыш ретінде қолданады. Оның Амелиямен махаббат қатынасы апатқа ұшырайды, ол жүкті болып, абыройының алдын алу үшін жүктілік кезінде ауылға кетуге мәжбүр болады. Жоао Эдуардо Леирияға оралады, оны Амелиямен некеге тұруға және осылайша баланы заңды етуге сендіру туралы сөз қозғалады, бірақ бұл жүзеге аспайды. Амаро мен оның қызметші қыз Дионисия, сондай-ақ акушер ретінде қызмет етеді, оның күтіміне берілген нәрестелерді өлтіретін нәрестелік ананы табады. Амелия сау бала туады, оны Амаро босандырушыға тапсырып, өлтіреді. Амелия босанғаннан кейін асқынуларға ұшырап, аневризмадан қайтыс болады, немесе дәрігер бәріне осылай дейді. Ол сәбиін туғаннан кейін бірден денсаулығы жақсы болған, бірақ оған ұлын көруге рұқсат берілмегенде, ол истерикалық болды. Амелияның баланың нақты әкелігі, әуесқойлық тақырыбы ешқашан жарыққа шықпайды, ал Амаро басқа шіркеуге көшіп кетеді. Роман оны Париж Коммунасының оқиғаларын талқылай отырып, Лиссабонда қалдырады.
Кейіпкерлер
Әкесі Амаро Амаро Лиссабонда туған. Оның ата-анасы Алегрос маркизасының үй қызметшілері болып жұмыс істеген. Алты жасында жетім қалғаннан кейін, оны үйде тәрбиелеуді шешкен маркиза асырап алды. Содан кейін ол жалкоға, әйелге тән болып кетті. Амаро 13 жаста болғанда маркиза қайтыс болады, оны арнайы мамандығы болмаса да семинарияға жібереді. Лейрияға келгеннен кейін, ол жұмысқа орналасты, ол Амелиямен романтикалық қарым-қатынасқа түседі, ол бірге тұратын Сеньора Жоаннейраның қызы, екеуі құмар махаббатқа түседі. Амелия - Жоаннейраның қызы, ол әкесін танымады және өте діни ортада тәрбиеленді, өйткені оның анасына "беаталар" көп келіп, шіркеудің өте адал мүшелері болды. Ол Жоао Эдуардоға, солшыл клеркке, айттырылған, бірақ ол Амаро атаға ғашық болады, одан жүкті болады және ақыр соңында баласын әкелгеннен кейін қайтыс болады. Жоао Эдуардо - нотариустың кеңсесі қызметкері, ол Амелияның қалыңдығы, дін қызметкерлерін жек көреді және тек Амелия мен оның анасына әсер ету үшін шіркеуге барады. Ол Амелия мен Амароның флирт жасағанын білгенде, ол олардың қатысы мен діни қызметкерлердің басқа күнәларын аша отырып, "А Воз до Дистрито" (Ауданның дауысы) газетінде хат жариялайды. Лейрия тұрғындары Жоао Эдуардоның хат жазғанын білгенде, ол жұмысынан айырылып, қауымнан шығарылады, ал Амелия Амароның нұсқауы бойынша үйлену тойын тоқтатады. Жоанера - ол семіз, биік әйел. Амелияның анасы жесір қалғаннан кейін, оған көптеген дін қызметкерлері келіп, Диас канонының сүйіктісі болды, ол жиі осында тамақтанып, үй шаруасына ақша береді. Canon Dias Ол семинария кезінде Әмаро әкесінің дін мұғалімі болды, Жоаннейраның сүйіктісі, сондай-ақ көптеген жалға алынған мүліктердің иесі. Абат Феррао Бүкіл оқиғадағы жалғыз сүйкімді діни қызметкер, ол христиандық махаббаттың жаңа түрін білдіреді және оның дауысы Эцаның дауысымен бірдей деп айтылады. Ол Амелияны жүкті кезінде жұбатады және оның құтқарылуына жол ашады, бірақ Амароның оған билігі тым зор екенін дәлелдейді. Ол аң аулауға құмар. Доктор Гувея Отбасылық дәрігер, либерал. Дионисия - Амар атаға некелесуді ұйымдастыруға көмектесетін прокаутша және акушер. Ата Natário Жауэ Эдуардоның атақты мақалаға жауапты екенін білетін догматикалық діни қызметкер. Оның екі немересімен қарым-қатынасы бар деген хабар тарады. Брито әкесінің Мақала өзінің асыл әйелмен болған қарым-қатынасын жариялағаннан кейін алыстағы таулы приходқа көшірілген діни қызметкер. Эскельхас аға шіркеу қоңырауының қоңыраушысы. Оның үйінде Әкесі Амаро мен Амелия мүгедек қызы Тотоға оқуға үйрету деген сылтаумен жасырын кездесе алады. Доктор Годиньо Леирияның танымал либералды заңгері.
Пікірлер
"Вашингтон Пост" газетінде Майкл Дирда "О Крийм до Падре Амаро" романын "жақсы роман" деп сипаттады. Дирда бұл шығарманы жиі Эмиль Золаның "Аббэ Моуреттің кінәсі" шығармасымен салыстырып, "Есаның аяусыз және кешірімсіз сатирасы Золаның жиі жұмсақ бағытталған пасторалдығынан әлдеқайда кеңінен таралған" деп дәлелдейді. Ол романның барлық комедиялық түрлерін пайдаланғанын және Эцаның "жынысты түсінетін" жазушы екенін айтады.
Аудармалар
Голландиялық жазушы Ж. Слауэрхофф бұл шығарманы 1932 жылы De misdaad van pater Amaro деген атпен голланд тіліне аударды. 1962 жылы Нэн Фланаганның ағылшынша аудармасы "Амар атаның күнәсі" деген атпен жарық көрді. Роман Маргарет Джулл Костаның "Ата Амароның қылмысы" деп аударған, 2003 жылы Dedalus Books (Ұлыбритания) және New Directions (АҚШ) баспасында жарық көрген.
Кино және теледидар бейімделулері
2002 жылы Карлос Каррера Мексикада "О Крийм до Пэдре Амаро" (El crimen del padre Amaro) испан тіліндегі нұсқасын түсірді. Бұл фильмде Гаэль Гарсия Берналь Әке Амаро рөлін ойнады және Мексикада халық наразылығын тудырды, онда христиандық топтар оны тыйым салуды талап етті. 2002 жылы 75-ші "Оскар" сыйлығының үздік шетелдік фильм номинацияларының бірі болды. Фильм Португалияда романға жеткілікті адал емес деп сынға түсті. 2002 жылғы Мексиканың романдағы 19-ғасырлық контекстке қатысы жоқ немесе мүлдем қатысы жоқ деп айтылды; сонымен қатар Амароның мотивациясы басқа. Романда оның білімі оны діни қызметкерлікке бағыттаса, фильмде ол осы жолмен жүруге шешім қабылдайды және кейбір антиклерикалық көзқарастарға ие. Ақырында, Эсаның Амелиясы оның фильмдегі эквивалентіне қарағанда жасы үлкен (23 жаста), бірақ бұл рөлді ойнаған актриса (Ана Клаудия Таланкон) фильм шыққан жылы 22 жасқа толды. 2005 жылы Карлос Коэльо да Силва Португалияда "О Преступление Падре Амаро" атты фильм түсірді. Бұл SIC телеарнасының демеушілігімен жасалған фильм. Басты кейіпкерлер - Падре Амаро (Хорхе Коррула) және Амелия (Сорая Чавес). IMDb деректері бойынша, бұл (2006 жылдың қаңтары) португалдық кино тарихындағы ең табысты португалдық фильм болды. 2023 жылы Леонель Виейра Португалияның телехикаясы "О Крийм до Пэдре Амаро" сериясын режиссерлік етті. Бұл адаптация романмен бірдей уақыт аралығын суреттеген алғашқысы болды.