Кіріспе

психолог және ғалым Сет Робертс (17 тамыз 1953 - 26 сәуір 2014), Пекиндегі Цинхуа университетінің психология профессоры және Берклидегі Калифорния университетінің психология профессоры. Ол "Шангри-Ла диетасы" атты бестселлер кітаптың авторы және блоггер. Ол өзін-өзі тәжірибеден өткізу бойынша көптеген жаңалықтарға, оның ішінде диетаға, бірнеше басылымға және танымал блогқа әкелген еңбегімен танымал болды. Робертстің еңбегі The New York Times Magazine және The Scientist журналдарында жарияланды. Ол сондай-ақ "Spy" журналына және университеттің салмақ және денсаулық орталығының мүшесі болды. Робертс 2014 жылы сәуірде жаяу жүріп құлап кеткеннен кейін қайтыс болды.

Өзін-өзі тәжірибелеу

1980 жылдардың басында Робертс ұйқысыздықтан зардап шекті. Өзін-өзі тәжірибеден өткізу арқылы ол бұл мәселені өмір салтының түрлі аспектілері арқылы шешуге тырысты, мысалы, жаттығулар мен кальцийді қабылдау. Ұйқысы жақсарғанын байқай алмағаннан кейін, ол таңертеңгі тамақты кеш жеу, таңертеңгі жүздерді көру, таңертеңгі жарық және тұрып тұру осы мәселені шешкенін тапты. Робертс бір үрдісті немесе шешімді тапқанда, ол әдетте эволюциялық тұрғыдан артқа қарап түсіндірме іздеді. Кейіннен Робертс осы әдісті денсаулық, ұйқы және көңіл-күй мәселелерін шешуде қолданады. Роберттің тұжырымдарының жалпыға ортақ жарамдылығын оның эксперименттерінде бақылау тобы болмаған, соқырланбаған және ықтимал түрде бейтараптылық танытқан деп мәлімдеген ғалымдар күмән келтірді. Робертс осы салаға қосқан үлесі үшін "өзін-өзі тәжірибелеудің чемпионы" деп аталды.

Шангри-Ла диетасы

Аспирантурада оқыған кезде Робертс жануарларды оқытуды, атап айтқанда "шылшық психологиясын" зерттеді. Робертс Израиль Рамирезтің мысықтардың салмақ қосқанда сахариннің әсерін зерттеген баяндамасын оқығаннан кейін, ол өзінің жаңа теориясын "секунд ішінде" ойлап тапты. Робертс он түрлі диеталарды, мысалы суши, аз қант мөлшерін құрайтын тағамдарды және сірке суын ішуді, Шангри-Ла диетасына дейін сынап көрді. Ол сондай-ақ қатты дәмді тағамдарды (сода немесе пончик сияқты) жеудің белгісін көтере алатынын, ал дәмсіз тағамдар (шәкәрлі су, канола майы, ерекше жеңіл зәйтүн майы сияқты) белгісін төмендете алатынын айтты. Бұл дәмсіз тағамдар "тәмсіз терезеде", кем дегенде дәмді тағамдарды тұтынудан бір сағат бұрын және бір сағат бұрын тұтынылуы керек. Күнделікті 100 400 дәмсіз калорияны тұтыну белгіленген деңгейді төмендетеді, сондықтан салмақ төмендейді. Атауы ойдан шығарылған Шангри-Ладан алынған, Робертс бұл туралы былай деп түсіндірді: Шангри-Ла - "өте бейбіт жер. Менің диетам адамдарды тамақпен тату етеді". Оны UCLA-ның тамақтанушы докторы Джон Форд сынға алды.

Кітап

Бұл кітап "Нью-Йорк Таймс" басылымының бестселлер қатарына енді. Ол Amazon-да # 2 орынға дейін жетті. com-тің бестселлерлер тізіміне енген. 2006 жылы бір кезде Робертстің кітабы Амазонкада # 3 орынға ие болды, ал Freakonomics, кітаптың досы және ертедегі қолдаушысы, # 4 орынға ие болды. Шангри-Ла диетасы "Құтты таң" бағдарламасында да көрсетілді, онда журналист Даян Сойер бір ас қасық зәйтүн майын татып көрді.

Ранжит Чандраны сынға алу

2001 жылдың қыркүйек айында белгілі тамақтану зерттеушісі доктор Ранджит Чандра ескірген адамдардың санасына витаминді қоспалардың әсері туралы зерттеу жариялады. Робертс пен Пенсильвания университетінің психология профессоры Саул Стернберг ұсынылған деректерде, әсіресе деректердің таралуы мен стандартты ауытқуда сәйкессіздіктерді анықтады. Робертс "нәтижелер тек қана сенбеушілік емес, олар мүмкін емес" деп мәлімдеді. Бұл оқиға "Британ медициналық журналы" мен "Нью-Йорк таймс" газеттерінде танылды. CBC "Др. Чандраның құпия өмірі" атты үш бөлімді деректі фильм шығарды. 2005 жылы Nutrition журналы Чандраның түпнұсқалық мақаласын қайтарып алды.

Өлім

Робертс 2014 жылдың 26 сәуірінде қайтыс болды. Ол Калифорнияның Беркли қаласындағы үйінің жанында жаяу жүріп жатып құлап қалған.