Кіріспе

Қасиетті Мария мен Алексийдің колледждік шіркеуі (Kolegiata w Tumie) - орталық Польшадағы Ленчицаға жақын Тум ауылында орналасқан роман стиліне тән шіркеу. Ол 12 ғасырдың ортасында гранит блоктары мен құмтастан салынған. Ғимарат opus emplectum техникасымен салынған. Оның галереялары бар аралық базилика, батыс қасбеті екі мұнаралы және екі апсис (батыс және шығыс) бар. Ол 15-18 ғасырларда және 20 ғасырдың ортасында қайта құрылды; соңғы қайта құру кезінде шіркеу қарапайым романдық пішініне оралды және шығыстағы дөңгелек мұнаралар қосылды. Негізгі (солтүстік) портал мүсінді және 12 ғасырдың бірінші жартысына жатады. 2022 жылы шіркеу Польшаның ресми тарихи ескерткіші болып белгіленді.

Орта ғасырлар

Ғибадатхана бір кезде батпақ жерлер мен батпақтармен қоршалған аралдың үстінде тұр. Папа Иннокентий II шығарған папалық бұқаралықтан көрінетіндей, ертедегі бенедиктиндік ағайындылардың ағаштан жасалған монастыры шіркеуден кем дегенде бір ғасыр бұрын пайда болған. Ескі қазба жұмыстары мен тарихи талдаулар монастырды Польшаның алғашқы патшасы Болеслав I мен Праганың қасиетті Адальберті шамамен 997 жылы құрған деп болжайды. Алайда, соңғы зерттеулер бұл, ең алдымен, қалпына келтіру кезеңінде, XI ғасырдың екінші жартысында құрылғандығын дәлелдейді. Монастырь қазіргі шіркеудің орнын толтыру үшін қиратылған. Тарихшы және суретші Владзислав Люшцкевич бұл аралдың (оның жанында орналасқан үйіндімен қоса) шағын бекіністі бекініс ретінде қызмет еткенін атап өтті. Ол өзінің мәлімдемесін орын-жай мәліметтерімен негіздеді, өйткені шіркеулер оқшауланған жерге емес, халық тұратын елді мекендер мен қамалдардың маңында құрылатын. 1181 жылдан бастап 1547 жылға дейін Тумда 21 провинциялық синод өтті. Шіркеуде жасырынған босқындардың кейбіреулері өлтіріліп, басқалары құлдыққа алынды. Кейінгі қайта құрулар түпнұсқа роман стилімен емес, готика стилімен (15 ғасыр) және кейін неоклассикалық стильмен (18 ғасырдың ортасы мен аяғы) жүргізілді. Бұл архитектуралық жан-жақтылық Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін байқалады.