Кіріспе
1943 жылы Анна Марли мен Эммануэль д'Астиердің әнін Леонард Коэн 1969 жылы танымал етті "Партизан" - екінші дүниежүзілік соғыстағы француз қарсыласы туралы антифашистік әнұран. Ән 1943 жылы орыс туылған Анна Марли (1917-2006), француз қарсылық көшбасшысы Эммануэль д'Астиер де Ла Виже (1900-1969) сөздерімен жазылған және бастапқыда "La Complainte du partisan" (ағылшынша: "Партизанның зарлануы") деп аталды. Марли оны және басқа да әндерді BBC француз қызметіне орындады, ол және оның әндері Қарсылық қозғалысына шабыт берді. Содан бері бірнеше француз әртістері әннің нұсқаларын жаздырып, шығарды, бірақ ол бүкіл әлемде музыкалық жағынан да, оның сөздерінің мағынасында да, "Unchained Melody" әнінің сөз жазушысы ретінде танымал Hy Zaret (19072007) ағылшын тіліндегі нұсқасымен танымал. Канадалық әнші-күйші Леонард Коэн (1934-2016) Зареттің бейімделуін пайдаланып, өз нұсқасын жазды және оны 1969 жылғы Songs from a Room альбомында және Еуропада 7 дюймдік сингл ретінде шығарды. Коэннің нұсқасы әнді қайта танымал етті және әнді Коэн жазған деген жалпы қате түсінікке себепші болды. Ол көптеген басқа да әншілерді әннің нұсқаларын орындауға, жазуға және шығаруға шабыттандырды, соның ішінде америкалық Джоан Баез (1941 жылы туған), оның 1972 жылғы Come from the Shadows альбомында және "Француз партизанының әні" деген атпен, канадалық Баффи Сент-Мари (тамыр. (шамамен) 1941 жылы туған) және Израильдік Эстер Офарим (1941 жылы туған).
"The Partisan" is an anti fascist anthem about the French Resistance in World War II. The song was composed in 1943 by Russian born Anna Marly (1917–2006), with lyrics by French Resistance leader Emmanuel d'Astier de La Vigerie (1900–1969), and originally titled "La Complainte du partisan" (English: "The lament of the partisan"). Marly performed it and other songs on the BBC's French service, through which she and her songs were an inspiration to the Resistance. A number of French artists have recorded and released versions of the song since, but it is better recognised globally in its significantly, both musically and in the meaning of its lyrics, different English adaptation by Hy Zaret (1907–2007), best known as the lyricist of "Unchained Melody". Canadian singer songwriter Leonard Cohen (1934–2016) recorded his version, using Zaret's adaptation, and released it on his 1969 album Songs from a Room, and as a 7 inch single in Europe. Cohen's version re popularised the song and is responsible for the common misconception that the song was written by Cohen. It has inspired many other artists to perform, record and release versions of the song, including American Joan Baez (born 1941), on her 1972 album Come from the Shadows, and with the title "Song of the French Partisan", Canadian Buffy Sainte Marie (born c. (circa) 1941) and Israeli Esther Ofarim (born 1941).
Партизандық шағым
Анна Марли 1917 жылы 30 қазанда Петроградта дүниеге келді. Әкесі большевиктермен өлтірілгеннен кейін, ол анасы мен әпкесімен бірге Францияның оңтүстік-шығысындағы Ментон қаласындағы орыс колониясына қашып кетті. Оның өнерге деген құлшынысы ерте жастан-ақ дамыды. Сергей Прокофьев оған гитарадан үйретті. Ал он алты жасында ол Париждегі "Рус балетінде" би биледі. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда босқындар болған ол өзінің голландтық аристократ күйеуімен Лондонға сапар шегіп, 1941 жылы келді. Эммануэль д'Астиер де Ла Вижери 1900 жылы 6 қаңтарда Парижде дүниеге келді. Версальдегі Sainte Geneviève жеке орта мектебінде оқығаннан кейін 1919 жылы École Navale (француз теңіз академиясы, француз теңіз флотының офицерлерін оқытудан) қатысты. 1931 жылы әскери-теңіз флотынан кеткен соң, д'Астиер журналистикадағы мансабын бастады, Марианна мен VU үшін жазды. 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол 1940 жылы Франция құлағанға дейін Францияның солтүстік-батысындағы Lorient (ағылшынша: Lorient) теңіз ақпарат орталығындағы жұмыстарға жұмылдырылды. Германиямен қарулы келісімді қабылдамағаны үшін ол "Соңғы колонна" қарсылық қозғалысының негізін қалады, Германиямен ынтымақтастыққа қарсы қарсылық пропаганда жариялайды және "La Montagne" газетінің редакторы болып жұмыс істейді. 1941 жылы "Соңғы колонна" тұтқындалғаннан кейін ол Бернард деген псевдониммен жасырынған. 1943 жылы Лондонда Шарль де Голльмен және Вашингтонда АҚШ президенті Рузвельтпен кездесуден кейін, ол еркін француз күштерін құру мен тануды қамтамасыз ету үшін, ол қайтадан Лондонға "Екілескен қарсылық қозғалыстарының директориясының" саяси істер жөніндегі комиссары ретінде барды. Джонатан Х. Кинг "Заманауи тарих журналы" үшін "Эммануэль д'Астиер және француз қарсылығының табиғаты" деген мақаласында д'Астиер туралы былай деп жазды: Қарсылықтың ортасында аз адам болды, себебі оның орталығы сирек анықталуы мүмкін және сирек тұрақты болды. Тіпті, әдеби және ауызша өзін-өзі тану мақсаттарына жету үшін қажетті әдеби және ауызша өзін-өзі тануға ие болатын адамдар да аз. Ортада тұрған және өзін-өзі тануға қабілетті адам - Эммануэль д'Астиер. Д'Астиердің қарсылық күштерін ұйымдастыруға деген талпынысы, оның сөздері бойынша, "халық күштерінің" күшін іздегенін, "біздің армандарды шындыққа, оқиғаларды тарихқа, эстетиканы саясатқа айналдыратын күшті" екенін білдірді. 1943 жылы Лондонда, Марли француз жер аударылғандары үшін жатақхананы басқарған кезде, ол антифашистік "La Complainte du partisan" әнін жазды, оның сөздері д'Астие, оны және басқа әндерін орындады. Британдық радиоарна арқылы еркін француз күштерінің басқаратын француз қарсылық радиосы. Осы уақытта ол орыс елшісінің қызы Луба Крассинаның ағылшын тіліндегі сөздерімен "Партизандар маршы" атты әнін жазды. Француз жер аударылғандары, Джозеф Кессел мен Морис Дрюон, сондай-ақ Лондонда тұратын, оны радио Лондоннан француз тіліне аударды және ол "Партизандар әнін" (ағылшынша: "Партизандар әнін") соғыстың аяғына қарай ресми емес француз әнұранына айналды. Марлидің әндері, радио Лондонда ән салған және сыбызғылаған әндері француз қарсыласына шабыт берді және оған француз еркін күштерінің басшысы генерал де Голльдің "Қаршыласу трубадуры" деген атағын берді. Д'Астие Хөрмет Легионының рыцары, Бостандықтың серігі (Compagnon de la Libération) және 1939-1945 жылдардағы соғыс крестімен марапатталды. 1945 жылы Парижде Рауль Бретон "La Complainte du partisan" партизандық музыкасын жариялады, оның сөздері Бернардқа, оның қарсылық күштерінің кодтық атына жазылған.
Few men were at the centre of the Resistance, for the reason that its centre could rarely be defined and was rarely stable. Even fewer would have the necessary literary and verbal self consciousness to achieve the goals [of subjectively documenting historical reality]. One who was at the centre and who did have this self consciousness was Emmanuel d'Astier. and that, in his efforts to organise the Resistance, in his own words, d'Astier was seeking the strength of "popular forces, those forces which alone can change our dreams into reality, adventure into history, aesthetics into politics". It was in London, in 1943, while Marly ran a hostel for French exiles, that she wrote the anti fascist anthem "La Complainte du partisan", with lyrics by d'Astier, going on to perform it and her other songs on Radio Londres (English: Radio London), the French Resistance radio operated by the Free French Forces, through the British Broadcasting Corporation. It was at this time that she also wrote "The March of the Partisans", with English lyrics by the Russian ambassador's daughter, Louba Krassine. The French exiles, Joseph Kessel and Maurice Druon, also resident in London, translated it into French for play on Radio Londres and it became "Le Chant des Partisans" (English: "Song of the Partisans"), an unofficial French anthem towards the end of the war. Marly's songs, singing and whistling on Radio Londres, were an inspiration to the French Resistance and earned her the credit "troubadour of the Resistance" from General de Gaulle, leader of the French Free Forces. D'Astier was to become a Chevalier de la Légion d'Honneur (English: Knight of the Legion of Honour), Compagnon de la Libération (English: Companion of the Liberation) and awarded the Croix de Guerre 1939–1945. In Paris, 1945, Raoul Breton published the "La Complainte du partisan" sheet music with lyrics by d'Astier credited to Bernard, his Resistance code name.
Леонард Коэннің қаптамасы
Теннесси штатының Франклин қаласында жалға алынған фермада тұрып, Леонард Коэн өзінің екінші альбомы Songs from a Room-да продюсері Боб Джонстонмен бірге жұмыс істеді. Нэшвиллдегі Музыка қатарындағы шаммен жарық Columbia Studio A-да Джонстон Майк Эванс өзінің "Леонард Коэн: Иллюстрацияланған жазба" кітабында жиналған сессия музыканттарының "қажет, және үзіліссіз, қолдауы" деп атаған жағдайды жасады: бас, скрипка және гитарада Чарли Дэниелс, гитарада Рон Корнелиус, банджода, бас, скрипка және гитарада Бабба Фаулер және Джонстонның өзі клавиатурада ойнайды. Бір сегіз сағаттық сеанста он ән жазылды, оның жартысы альбомға енді. "The Partisan" әнін жазғанда классикалық гитара, контрабас және аккордеон, Коэннің вокал және әйел дауыстары қолданылды. Ботта Коэннің Зареттің бейімделуін жазған кезде "мелодия мен хорд құрылымы Марлидің түпнұсқасынан айтарлықтай ерекшеленеді" деп мәлімдейді. The Guardian газетінде жазған Адам Свитинг Коэннің некрологта және Дориан Лински өзінің музыкалық блогында "Songs from a Room" әніне көңілсіз деп қарайды. Свитинг бұл "басқа бір күшті, бірақ қараңғы жинақ" деп мәлімдесе, Лински оны "дебюттік әндерінен гөрі шамалы және қараңғы" деп атайды. Коэн алғаш рет "La Complainte du partisan" әнін "The People's Songbook" ән кітабынан 1950 жылы жазғы лагерьде он бес жастағы бала ретінде үйренді. "Партизан" деген атаумен әнді жаздыру үшін Зареттің ағылшын тіліндегі нұсқасын қолдану Коэнді қанағаттандыра алмады, ол Джонстонға әнге француз дауыстары қажет екенін ұсынды. Джонстон Коэнмен Парижге ұшып баруды ұйымдастырды, Морис Ратклифтің айтуынша, "нақтылық" үшін әйел әншілер мен аккордеоншы үштігін жаздыру үшін, олардың жұмысы жолға қосылды. Әннің кіріспесі, содан кейін тоғыз жолды және кейіннен бітетін аутроны қамтиды; алғашқы бес жолды Зарет ағылшын тілінен, содан кейін алты, жеті және сегіз жолды француз тілінде, ал соңғы тоғыз жолды ағылшын тіліндегі бес жолды қайталайды. 1969 жылдың мамырында CBS альбомның "The Partisan" трекін Еуропада 7 дюймдік сингл ретінде шығарды, бастапқы форматта "Bird on the Wire", ал кейінірек "Suzanne" B-жағында. "Партизан" Коэннің өзі жазбайтын әннің алғашқы коммерциялық жазбасы болуы керек еді; Коэннің басқа әндердің кавер нұсқалары туралы жазуда, Коэн қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай жарияланған Pitchfork мақаласында Марк Хоган Коэннің "Партизан" әнін "көркішті әсерлі нұсқа" деп атайды, ал Open Culture үшін жазған Джош Джонс оны "халықтық әуен мен меланхолиялық лирика" деп сипаттады, Ратклиф "просто сыңғырланған гитара мен кездейсоқ аккордеонның негізін құрайтын бас сызығын" және "саяси аумаққа сирек экскурсия" деп атайды. Тим Нельсон өзінің BBC Коэннің альбомдарын шолуында әннің "қатысты саяси түсініктемесі" туралы айтады.
Мәдени әсері
Алекс Янг "[Коэнді] [түпнұсқа] әннің композиторы ретінде жиі қате атаған, бірақ оның сақталуына міндетті түрде жауапты", - деп жазды Дуглас Мартин "Партизан" Коэннің жазбасы арқасында АҚШ-та танымалдыққа ие болғанын айтады, ал Джош Джонс әннің "Коэнмен тығыз байланысты болғанын, оны жиі оған жатқызған" деп жазды. Коэн: "Мен [Партизанды] танымал музыка әлеміне қайта енгіздім. Мен оны өзім жаздым деп ойлаймын, бірақ шын мәнінде жазған жоқпын" (көшірмеде мазмұны). Хоган Коэннің нұсқасы "Жоан Баез, Баффи Сент-Мари, Электролен, Бірінші көмек көрсету жинағы және басқа да көптеген әндердің орындалуына әкелген оның қолтаңбаланған әндерінің біріне айналды" деп жазады. Эванс Коэннің "Зарет" әнінің полякша аудармасы коммунистік Польшаның қамауда ұстау лагерьлеріндегі демократия үшін Ынтымақтастық қозғалысының бейресми әнұраны ретінде қабылданғаны туралы жазады. Коэн 1985 жылы "Various Positions" турнесіне қатысқан кезде, "Hallelujah", "Various Positions" атты альбомын қолдаған.
Басқа қаптама нұсқалары
Люк Райли IGN-де австралиялық композитор Мик Гордонның "Партизан" версиясын жасау туралы мақала жазды. Ол 2015 жылғы Wolfenstein: The Old Blood видео ойынының жабылу кредиттері үшін, екінші дүниежүзілік соғыстың оқиғаларын бейнелейтін сериядағы ойын, Коэннің "Партизан" деп аталады "бәлкім" ең танымал, және Wolfenstein-тің аудио директоры Николас Рейнор да Коэннің нұсқасын "танымал" деп атады; Гордонның айтуынша, ойынның қақпағын жасау Рейнордың идеясы болды. Австралиялық әнші-күйші Текс Перкинс Гордонның өзінің нұсқасын орындау үшін бірінші таңдауы болды. Рейлидің айтуынша, "күйдің өзі әсерлі және жүректі ауыртады, бірақ өте қозғаушы және ынталандырушы. Бір уақытта жоғалған нәрсеге қайғырып, тыңдаушыларды алдағы күреске дайындайтын ән" және Гордон мен Перкиннің нұсқасы "қырқыраған гитараның жарқылдауы мен барабанның қатты соғуларына дейін баяу аудио интромен басталады". 2005 жылы студияда тірілей жазған "Axes" альбомын жазған ағылшын тобы Electrelane "The Partisan" әнін шығарды. Энди Гилл Independent үшін альбомды қарап, олардың стилін "Краутрок, клезмер және еркін джаз арасындағы кросс ретінде сипаттады, ол орындаушылық ынта-ықыласпен өркендейді" және олардың нұсқасы "олар берген шайқалудан кейін әлі де танымал". Канадалық Po' Girl тобы 2007 жылғы "Home to You" альбомына нұсқасын енгізді, оны Сью Кёг BBC үшін жасаған шолуында "гитара, банджо және скрипканың акустикалық қоспасы, сонымен қатар бірнеше сәттер кларинет пен труба немесе орындаушы ақын CV Avery-нің сізді аяқ жақтарыңызда ұстауы үшін", "жағымды акустикалық дыбыс" бар "жарық және желлі, бірақ жақын және сүйкімді атмосфера". Дэвид Джеффрис AllMusic үшін жазған рецензиясында альбомды "тақталы, терең түсінікті және ауыр тиетін жеңіске" шақырды. Бети Кларк Guardian үшін 2012 жылы Лондонның Village Underground-та америкалық Other Lives тобының тікелей эфирдегі шоуын қарады, онда олар "Партизан" әнін орындады. Кларк тобы "Fleetwood Mac's Rumours ауқымымен, дәлдігімен және жылтырауымен" (көшірмесі қосылды) "инди-поп" жасайды және олардың "The Partisan" орындаулары "Other Lives" дыбысының барлық элементтерін қамтиды" дейді. "The Partisan" әнінің нұсқаларын көптеген басқа да орындаушылар орындады, жазды және шығарды, бірақ олардың ешқайсысы 1972 жылы Джоан Баездің Come from the Shadows альбомындағы сияқты кеңінен сілтеме жасамайды, оның атауы Зареттің ағылшын тіліндегі мәтінінен алынған.
Француз партизандарының әндері
1970 жылы канадалық әнші-сазды жазушы Баффи Сент-Мари "Soldier Blue" фильмінің атау әнін ұсынды, ол алғаш рет 1970 жылы Францияда "Vanguard Records" компаниясы "Soldat Bleu" деген атпен 7 дюймдік сингл ретінде шығарды, ал 1971 жылы RCA Victor компаниясы "Soldier Blue" деп атады. Барлық релиздерде "Song of the French Partisan" әнін жариялады. Екі ән де 1971 жылы шыққан She Used to Wanna Be a Ballerina альбомына енген. RCA компаниясы шығарған "Soldier Blue" әнін Ұлыбританияда 1971 жылы топ-10 хиті деп таныды. Ол синглдар жарнамасында он сегіз апта, ал топ-10-да төрт апта, ал 7-орында екі апта болды. Боб Джонстон шығарған тағы бір нұсқаны Израиль әншісі Эстер Офарим жазды. Ол бұған дейін 1963 жылғы "Евровидение" ән байқауында Швейцария үшін екінші орынды иеленген және 1968 жылы сол кездегі күйеуі Аби Офариммен бірге "Cinderella Rockefella" әнін британдықтар арасында бірінші орынға ие болған. Ол 1972 жылы шыққан Эстер Офарим атты альбомының мұқабасын шығарды; AllMusic үшін берген шолуында Ричи Унтербергер Офаримнің әнді жазғанын ерекшеліктердің бірі деп атап, альбомға бес мүмкіндігінен үш жұлдыз берді.