Кіріспе

Француз әншісі (туған 1939)

Бриджит Фонтейн (24 маусым 1939 ж. туған) – авангардтық музыканың әншісі. Ол рок-н-ролл, фолк, джаз, электроника, сөздік поэзия және әлемдік музыканы үйлестіре отырып, көптеген ерекше музыкалық стильдерді пайдаланды. Ол Stereolab, Michel Colombier, Jean Claude Vannier, Areski Belkacem, Gotan Project, Sonic Youth, Antoine Duhamel, Grace Jones, Noir Désir, Archie Shepp, Arno және Чикаго өнер ансамблімен ынтымақтастықта жұмыс істеді. Ол сонымен қатар романдардың авторы, драматург, ақын және актриса.

Ерте өмір

Екі мұғалімнің қызы Бриджит Фонтейн жазу және театрға деген талғамын өте ерте кезде дамытты. Ол балалық шағын Финистердің шағын ауылдарында, содан кейін Морледе өткізді. 17 жасында актриса болу үшін Парижге көшті. 1971 жылы Францияда аборт заңсыз болған кезде, ол 343 манифестіне қол қойған 343 әйелдің бірі болды, олар өздерінің аборт жасағанын жария етті.

1963-1968 жылдар

1963 жылы әншілікке бет бұрып, бірнеше париждік театрларда өзінің туындыларын орындады. 1964 жылы ол Боббинода Барбара мен Жорж Брассендердің қойылымын ашты. Дегенмен, ол театрдан қол үзген жоқ. Жак Хигелин мен актер Руфуспен бірлесіп, «Маман, мен қорқамын» («Mom I am afraid») атты пьесаны жасады, ол алғашқыда Vieille Grille театрында, содан кейін Théâtre des Champs Élysées театрында қойылды. Пьеса сыншылар мен көрермендер тарапынан зор қолдауға ие болып, Парижде екі маусымнан астам уақыт сахналанып, бүкіл Еуропа бойынша гастрольдік сапармен болды. 1965 және 1968 жылдары ол екі альбом шығарды – бірі джаз, екіншісі авангардты поп, сондай-ақ Жак Хигелинмен бірлесіп екі 45-ші жазба шығарды. 1969 жылы ол кабил музыканты Арески Белкасеммен ұзақ мерзімді ынтымақтастығын бастады. Белкасеммен және Хигелиннің қатысуымен ол Люцернаре театры үшін «Ниок» атты театр мен әннің инновациялық қойылымын жасады. Содан кейін Фонтен «Театр дю Вье Коломбиеде» («Comme à la radio») көрсетілімін құраған еркін өлең мен прозадан тұратын бірқатар туындылар жазды, кейіннен ол осы аттас альбомға айналды. Чикагоның «Art Ensemble» тобымен бірге жазылған бұл альбом дәстүрлі француз әндерінен түбірлі жаңа бастауды білдіріп, әлемдік музыкаға алғашқы көпірлерді салды.

1969-1979 жылдар

Бриджит Фонтейн француз андеграундының маңызды тұлғасына айналды. Фонтейн жарты ондай альбомда, олардың көпшілігі тәуелсіз "Сарава" лейблы арқылы шығарылды, түрлі поэтикалық әлемдерді зерттеді. Ол ұйқастан бас тартып, кейде тікелей сөйлеуді пайдаланды, өте қарапайым құралдармен және көбінесе екі тректе, көңіл-күйіне қарай, өлім ("Dommage que tu sois mort"), өмір ("L’été, l’été"), бөтендік ("Comme à la radio"), ессіздік ("Ragilia"), махаббат ("Je t’aimerai"), әлеуметтік теңсіздік ("C’est normal"), жыныстар арасындағы теңсіздік ("Patriarcat") және нәсілдік дискриминация ("Y' a du lard") тақырыптарын қамтыған әндерді жазды. Дегенмен, ол өзін әжуалауды да білді ("L'Auberge (Révolution)"). "Поп", "фолк", "электро" және "әлемдік музыка" жанрларының арасында еркін ойнайтын Areski Fontaine дуэтінің "L'Incendie" және "Vous et Nous" альбомдары француз сахнасының жіктеуге келмейтін ең ерекше туындыларының қатарына жатады. Шамамен отыз жыл өткен соң, осы пластинкалардың (кейін CD форматта қайта жарық көрген) халықаралық аудиториясы Серж Генсбург пен Жан-Клод Ванньенің "Histoire de Melody Nelson" атты культ пластинкасымен шайқасады, әсіресе ағылшын тілді баспасөздерде "Sonic Youth" тобының мүшелері жасаған ыстық пікірлерінің арқасында.

1980-1990 жылдар

1980-жылдар Брижит Фонтейн мен оның серіктесі Арески Белкасем үшін музыкалық жағынан үнсіздік кезеңі болды. Ол жазу студиясынан қашықтап, өзін жазу және театрға арнады. Белсенділігін жоғалтпай, Квебек сахнасында өнер көрсетті, француз тілді елдердегі гастрольдік сапарында "Acte 2" пьесасын қойды, Парижде Жан Женедің "Les Bonnes" пьесасын сахналады, сондай-ақ "Paso doble" романы мен "Nouvelles de l’exil" әңгімелер жинағын жариялады. 1984 жылы ол "Les Filles d’aujourd’hui" синглын жазды. Токио және басқа да ірі жапон қалаларында концерттер бергеннен кейін, француз компаниясы оның "French corazon" альбомын таратуын шамамен бес жыл күтуге тура келді (1984 жылы жазылып, құрастырылған, бірақ Жапонияда 1988 жылы шықты). Комикстер суретшісі Оливия Теле Клевелдің режиссерлік жұмысымен түсірілген "Le Nougat" синглының видеосы француз телеарналарында көрсетіліп, әншінің 1993 жылы Батаклан театрында өткен концертімен басталган француз сахнасына қайта оралуына көрермендерді дайындады.

1990-2001 жылдар

1990 жылдары Брижит Фонтейн жаңа, электрлі музыкалық формаларды, әсіресе бұрынғыдан да электронды формаларды сынап, Бьорк және Massive Attack музыкалық әлемдеріне жақындады. Оның өлеңдері классикалық, өлең түріне қайта оралуды көрсетеді. 1995 жылы шыққан оның "Genre humain" альбомы үлкен жетістікке ие болды (жалпы халыққа қарағанда сыншылар тарапынан көбірек), "Conne" (Этьен Дахо продюсері), "La Femme à barbe" (Les Valentins продюсері) сияқты лирикалық атауларымен және "Il se mêle à tout ça" (Янн Кортелла мен Арески Белкасем продюсері) сияқты поэтикалық атауларымен көзге түсті. 1997 жылы ол жаңа романы "La Limonade bleue" жариялағанда, "Les Palaces" және оның "Ah que la vie est belle!" әнін жазды. Баспасөз тарапынан жоғары бағаланған альбом Арески Белкасем, Жак Хигелин және Ален Башунгтың қатысуымен толықтырылды.

2001 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Оның Kékéland (2001) және Rue Saint Louis en l'Île (2004) альбомдары Noir désir сияқты әртістермен беделді ынтымақтастықтардың арқасында табысқа ие болды (олармен ол L'Europe on des Visages des Figures атты 23 минуттық тректі бірлесіп жазды), Sonic Youth, Archie Shepp, M, Gotan Project, Zebda және т.б. 2005 жылы әдеттегі тобымен (сондай-ақ La Compagnie des musiques à ouïr тобымен) концерттер сериясын өткізгеннен кейін, ол La Bête curieuse атты жаңа романын жариялады, оның эротикалық атмосферасы оның он алтыншы альбомы Libido (2006) тональдығын болжады. Бұл жаңа альбом концерттерін жаңарып, оларға Тереза Авила, суфилер, Голливуд фильмдері және Мелоди Нельсон есімдері айтылған, жанды энергиямен толы "барокко 'н' ролл" атмосферасын сыйлады. 2006 жылдың қазан айында Фонтейн Лондонның Барбикан орталығында Джарвис Кокер, Badly Drawn Boy және басқа да британдық әртістермен бірге мифтік "Histoire de Melody Nelson" туындысының алғашқы ресми орындалуына қатысты. 2007 жылдың қаңтарында ол Ангулемдегі халықаралық комикс фестивалінде графикалық романдар авторы Блутчпен бірге сахнада пайда болды. 2007 жылдың 29 наурызында ол достары Jacno, Arthur H, Christophe, Anaïs, Jacques Higelin, Maya Barsony және Jean Claude Vannier қолдауымен Олимпиа концерт залына инвестиция жасады. Сәуір айында ол Printemps de Bourges музыка фестивалінде өнер көрсетті және Пьер Лапонте атты кебекоис жанкүйерінің "La Symphonie pastorale" дуэтіне арналған концертіне қатысты. Париждегі Сена өзеніндегі Pont des Arts көпірінің астында тоқтаған баржада қыркүйек айы бойы өткізілген жеке концерттерден кейін, Фонтейн Франция бойынша гастрольдік сапарға шықты. Концерттер арасында ол Оливия Руизбен бірге "Partir ou rester" атты жаңа синглді жазу үшін студияға барды, ол үшін ол өзі сөздерін жазды. 2008 жылдың ақпан айында ол "Фламмарионның саяхаттары" атты жаңа романын жариялады, ал Бенуа Мушар оның өмірі мен шығармашылығы туралы монография жазды ("Бригитт Фонтейн, ішкі/сыртқы"), ол Панама баспасында жарық көрді. Кейін 2009 жылдың күзінде Грейс Джонс пен Филипп Катеринамен бірлесіп жазылған Prohibition атты жаңа альбом шықты. Бұл жаңа туындының сөздері Бригитт Фонтейннің билікке қарсы саяси ұстанымына оралуын білдіреді. 2011 жылдың наурыз айында ол Ivor Guest продюсерлігімен жаңа альбом шығарды. Ол L'un n'empêche pas l'autre деп аталды және негізінен дуэттерден тұрады, олардың ішінде Grace Jones-пен бірлескен "Dancefloor" би трегі бар, ол Polydor компаниясы өздерінің ресми сайтына жүктеді. 2013 жылы ол өзінің соңғы альбомын шығарды, ол J'ai l'honneur d'être деп аталды. "Crazy Horse" әніне түсірілген бейнебаянды Энки Билал түсірді.