Кіріспе
Француз әншісі (1946 жылы туған)
Мирель Матье (miʁɛj matjø; 22 шілде 1946 жылы туған) – француз әншісі. Ол он бір тілде 1200-ден астам ән жазды, және бүкіл әлем бойынша 122 миллионнан астам пластинкасы сатылды.
Алғашқы жылдар
Мирель Матье 1946 жылғы 22 шілдеде Францияның Авиньон қаласында он төрт баланың үлкен қызы болып дүниеге келді. Ұлы кіші інісі ол Парижге көшкеннен кейін дүниеге келді. Оның әкесі Роджер және оның отбасы Авиньондықтар еді, ал анасы Марсель Софи (құрметті есімі Пуарье) Дюнкерктен шыққан. Ол 1944 жылы әжесі қайтыс болғаннан кейін және анасы жоғалып кеткеннен кейін, Екінші дүниежүзілік соғыстан қашқан босқын ретінде Авиньонға келді. Роджер әкесі Аркадемен бірге Сент-Веран зиратының басты қақпасының сыртында тас қалау шеберханасын жүргізді. Матье отбасы төрт буыннан бері тас қалаумен айналысып келеді. Бүгінде шеберхана Pompes Funèbres Mathieu Mardoyan деп аталады, оның қарындасы Режанның отбасы меншігінде және басқаруында. Матье отбасы кедейлікте өмір сүрді, олардың тұрмыс жағдайлары 1954 жылы, зиратқа жақын Малпейн ауданында қолжетімді баспана салынғаннан кейін едәуір жақсарды. 1961 жылы олар қаланың оңтүстік-шығысындағы Круа-де-Уазо ауданындағы үлкен үйге көшіп барды. Роджер бір кезде әнші болуды армандаған, бірақ әкесі Аркаде оған қарсы болды, оның балаларының бірімен бірге шіркеуде ән айтуды үйренуге шабыстандырды. Матье 1968 жылғы Рождестволық альбомына әкесінің опералық дауысын қосты, ол Minuit Chrétiens әнімен үйлестірілді. Матье төрт жасында алғаш рет төлемақы алып, аудитория алдында өнер көрсеткені үшін 1950 жылғы Рождество қарсаңында түн ортасында ән салғанда қантты таяқшамен сыйлықталды. Эдит Пиафты теледидардан ән айтқанын көру – маңызды сәт болды. 14 жасында (1961) жоғары білімнен бас тартып, Круа-де-Уазоға көшкеннен кейін, ол Монфаведегі (қаланың оңтүстік-шығысындағы қалашықта) жергілікті фабрикада жұмыс істеді, онда ол отбасылық табысқа көмектесті және ән сабақтарына ақы төледі. Жұмыста танымал болған ол көбінесе түскі ас кезінде немесе жұмыс істегенде ән шырқады. Ата-анасы сияқты, ол да бойы 1,52 метр (5 фут) кішкентай әйел. Оның әпкесі Моник (мо.никə), 8 шілдеде 1947 жылы туған, бірнеше айдан кейін сол фабрикада жұмыс істей бастады. Екеуіне де велосипедтер несиеге берілді, олармен ұзақ күн жұмыс істеді және мистраль желдеріне қарсы жүрудің көптеген жағымсыз естеліктері болды. Өзінің өмірбаянында өте талапкер екенін айтқан ол, көрермендерге жас қызға лайық емес деп ойлаған махаббат әндерін орындағанын жазды. Матье мен оның әкесі оның есімі мен мінез-құлқына байланысты оны америкалық деп ойлап, оны l'Américain деп атады. Старк Ив Монтан сияқты әншілермен жұмыс істеді, ал оның және Матье арасындағы қарым-қатынас полковник Том Паркер мен Элвис Пресли арасындағы қарым-қатынасқа ұқсас деп сипатталды. Старк оны жұлдызға айналдырып, Пьяфтың мұрагері етті. 1968 жылы оның ұқыпты басқаруымен ол Францияның ең танымал әншісі болды. Télé Dimanche телеарнасында қатарынан жеті рет өнер көрсеткен кезде Францияда және шетелде баспасөз оны Пиаф д'Авиньон (Авиньонның көгершіні) деп атады, Пьяфтың «Көше көгершіні» деген лақабына сілтеме жасай отырып. Содан кейін Старк Пьяфты алып бара жатқан бағытынан бас тартты. Олимпиададағы өнер көрсету скептик Пол Мауриатты Мирельмен жұмыс істеуге көндірді, ал әнші-жазушы Андре Паскаль оны табысты актрисаға айналдыру үшін күш біріктірді. Олар бірге оған жаңа заманауи материал жазды: Mon crédo, Viens dans ma rue, La première étoile және басқа да көптеген хиттер. Матье 1966 және 1967 жылдары гастрольдік сапарлар жасады. Сол кезде, басқа концертке көлікпен сапар кезінде, Старк Матьеге ол ақыры қарызсыз екенін және құны миллионнан астам франк (1967 жылы 200 мың АҚШ доллары) екенін айтты. Ол әрдайым отбасын кедейліктен құтқарып қалу үшін дұға еткен, бірақ турнелер мен ән айту сол кезде әлдеқайда маңызды болды. Өзінің өмірбаянында ол алғашқы ірі сатып алулары – әкесінің бизнесі үшін көлік құралы және ата-анасы мен бауырлары үшін үлкен үй болғанын айтты. Ең бастысы, ол отбасына телефон орнатты, сондықтан оның ата-анасы Парижде болған кезде онымен сөйлесу үшін дәріханаға барудың қажеті жоқ еді. Оның бір өкініші – ол әжесі Жерменді ауруханада қайтыс болғанға дейін көре алмады, өйткені барлық гастрольдік келісімшарттар болды. Матье Парижге екі көйлек пен іш киіммен келді, Старк оны сәнді етіп дайындады, Матьедің екі үлкен әпкесін шақырып, бір апта бойы саудаға жіберді. Ол жеңгеннен кейін оған Нойлидің ақылды ауданында үй және қызметші қызды жалға берді және оның тек ән айтуы туралы ғана уайымдайтынын қадағалады. Старк барлық шығындарды тіркеді, және ол Матьедің шотына бірде-бір франк түспей тұрып толық өтеліпті. 1968 жылы ақпанда турнеде жүргенде, Матье жол апатына ұшырап, омыртқаларының бірін сындырды; жарақат оны үш айға мүгедек қылды. Ол кітабында, олар «келесі жолы сені аламыз» деген хабарлама алғанын жазды, бірақ бұл жазасыздық емес екені дәлелденбеді. 1971 жылы Барклай рекордтарға деген сұранысты қанағаттандыра алмады. Содан кейін Старк Philips Records компаниясымен барлық синглдар мен EP-лерді шығаруға келісімшарт жасады, Барклай компаниясы келісімшартты бұзғаны үшін миллион долларлық сотқа шағымданды. Барклайдың келісімшарты 1972 жылға дейін күшінде болуға тиіс болды. 1972 жылы Матье Канадада гастрольдік сапармен болды және тікелей альбом шығарды. Старк осы концертке дайындық жасағанда алғашқы жүрек талмасын алды. 1983 жылы Матье тағы бір шығару компаниясын құрды, Abilene Disc. Бұл компания жазбаларды шығару және оның қарындастары Моник пен Кристиан басқаратын басқару агенттігі үшін пайдаланылады. 1985 жылы Матье Пласидо Домингомен бірге «Кри Кридің әңгімелері» атты балалар шоуында өнер көрсетті. Бұл телеарналық бағдарлама құыршақтарды және 50 жылдық дәстүрлі мексикалық әндерді пайдаланды, испан, француз және ағылшын тілдерінде танымал нұсқаларын жасады. Матьедің әкесі Роджер осы жылы қайтыс болды. 1988 жылы W. Kordes' Söhne, неміс гүл өсіру компаниясы, Мирель Матье гүлін оның сүйікті ерінген түсіне сәйкес етіп ұсынды. Матье сонымен қатар өзінің өмірбаянын Жаклин Картиермен бірлесіп жариялады. Кітаптың атауы – Oui je crois, «Иә, мен сенемін», ол оның алғашқы жазбасы Mon crédo-дан алынған. Кітап оның мансабының соңғы бөлімі ретінде қарастырылды және Старк та осы уақытта шаршаған және семіз болды. 1989 жылы президент Франсуа Миттеран Матьеді генерал Шарль де Гольге құрмет көрсету үшін ән айтуға шақырды. 2010 жылдың қараша айында ол президент Дмитрий Медведевтен Ресейдің Достық медалін алды, Мемлекеттік кешкі ас кезінде. Ол қараша айында Ресейде және Балтық елдерінде болды, 28 қарашада Варшавадағы (Польша) концерттен кейін Парижге оралды. 2011 жылдың қаңтарында Мирель Шевалье (1999 жылдың 9 желтоқсаны) дәрежесінен Легион құрметінің офицеріне дейін көтерілді. 2011 жылдың қараша айында Матье Израильдегі концертін 2011 жылы екінші рет жойды. Жаңарушы билет сатылғандардың қажетті санына жете алмады. 2012 жылдың наурызында Матье, Жан Клодри және оның оркестрі Сібірде, Ресейде үш қалаға сапар шекті: Пермь (21 наурыз), Тюмень (24 наурыз) және Екатеринбург (26 наурыз). Мәскеуде өткен сұхбатта Матье Pussy Riot тобының президент Путинге қарсы саяси демонстрация жасауы арқылы шіркеуде құдайға бейкүнәлік жасағанын айтты. Француз телебағдарламасы «On n'est pas couché» оның мәлімдемесінің екінші жартысын алып тастады және оны президент Путиннің құралы деп атады. Оның адвокаты Андре Шмидт станцияны қорлау үшін сотқа берді. Сот 2014 жылдың шілдесінде істі қарап, қорлауды растамады. Алып тасталған бөлігі «Мен әртіс ретінде және христиан ретінде осы үш қызды кешіруді сұраймын» деген сөздерден тұрды. Үш әйелдің тобы бүлік жасағаны және діни жекқұрыш қоздырғаны үшін екі жылға сотталды. 2012 жылдың қазанында Матье өзінің веб-сайтында оның 50 жылдық мансабын және Пьяфтың қайтысының 50 жылдығын мерекелеу үшін Chante Piaf альбомын жаңадан шығаратынын хабарлады, сонымен қатар оған екі жаңа жазба қосылды. Сондай-ақ ол айдың соңында Ресейдегі (Ростов, Волгоград, Самара және Уфа) кейбір шоуларын жойды. Ол бұл шоуларды Екатеринбург компаниясы Mix Art арқылы, Мальтадағы агенті Foresa Investment Ltd арқылы жасасқан. Ол Mix Art «...» деп мәлімдеді.
Жеке өмір
Матьедің жарнамашысы жоқ және ол жеке өмірі туралы кеңінен сөйлеу қажеттігін сезінбейді. Ол берілген католик және отбасымен бірге католик миссасына қатысады.