Жонни Халлидей: Францияның рок-н-ролл жұлдызы

Кіріспе

Француз музыканты және актері (1943–2017)

Жан Филипп Лео Смет (ʒɑ̃ filip leo smɛt; 15 маусым 1943 – 5 желтоқсан 2017), сахналық аты Джонни Холлидей, француз рок-н-ролл және поп әншісі және актері, Францияға рок-н-ролл әкелгенімен танымал. 57 жылдық мансабында ол 79 альбом шығарды және әлем бойынша 110 миллионнан астам пластинка сатты, негізінен француз тілді елдерде, бұл оны әлемдегі ең көп сатылатын әртістердің біріне айналдырды. Оның бес алмаз альбомы, 40 алтын альбомы, 22 платина альбомы және он Victoires de la Musique жүлдесі бар. Ол шамамен 1154 ән орындап, 187 әртіспен 540 дуэтке қатысты. Күшті дауысымен және керемет шоуларымен танымал болған ол кейде стадионға көрермендердің арасынан кіріп, ал бірде Франция стадионының үстінен тікұшақтан секіріп түсіп өнер көрсеткен, онда ол 9 рет өнер көрсетті. 187 турда өткізілген 3257 концерттерінің ішіндегі ең есте қаларлықтары – 1993 жылғы Парк-де-Пренс, 1998 жылғы Францияның 1998 жылғы әлем чемпионатындағы жеңісінен кейін Стад-де-Франстағы концерт, сондай-ақ 2000 жылғы Эйфель мұнарасындағы концерт. Эйфель мұнарасындағы оның концертін көру үшін миллионнан астам көрермен жиналды, ал теледидардан 10 миллионға жуық адам тамашалады. Әдетте ол өз заманының ең үздік француз әртістерімен және музыканттарымен жұмыс істеді, Шарль Азнавур, Мишель Бергер және Жан Жак Голдманмен бірлесіп жұмыс істеді. Францияда өте танымал болған ол жай ғана "Джонни" деп аталып, "ұлттық қазына" және француз мәдени мұрасының бір бөлігі ретінде қарастырылды. Ол 1960 жылы пайда болған кезде "Trente Glorieuses" кезеңінің символы болды және төрт буынға таныс болды. Өмірінде оған 2500 журналдың мұқабасы мен 190 кітап арналды, бұл оны Францияда ең көп жарияланған тұлғалардың біріне айналдырды. 2017 жылы рактан қайтыс болғаннан кейін "халықтық құрмет" көрсетілді, онда миллионнан астам адам процессияға қатысып, 15 миллион адам теледидардан тамашалады. Ол ағылшын тілінде сөйлейтін әлемде көп танылмады, онда оны "ешқашан естімеген ең үлкен рок-жұлдыз" деп атады және Элвис Преслидің француз нұсқасы ретінде таныстырды.

Jean Philippe Léo Smet (ʒɑ̃ filip leo smɛt; 15 June 1943 – 5 December 2017), better known by his stage name Johnny Hallyday, was a French rock and roll and pop singer and actor, credited with having brought rock and roll to France. During a career spanning 57 years, he released 79 albums and sold more than 110 million records worldwide, mainly in the French speaking world, making him one of the best selling artists in the world. He had five diamond albums, 40 gold albums, 22 platinum albums and earned ten Victoires de la Musique. He sang an estimated 1,154 songs and performed 540 duets with 187 artists. Credited for his strong voice and his spectacular shows, he sometimes arrived by entering a stadium through the crowd and once by jumping from a helicopter above the Stade de France, where he performed 9 times. Among his 3,257 shows completed in 187 tours, the most memorable were at Parc des Princes in 1993, at the Stade de France in 1998, just after France's win in the 1998 FIFA World Cup, as well as at the Eiffel Tower in 2000, which had record breaking ticket sales for a French artist. A million spectators gathered to see his performance at the Eiffel Tower, with some 10 million watching on television. Usually working with the best French artists and musicians of his time, he collaborated with Charles Aznavour, Michel Berger and Jean Jacques Goldman. Hugely popular in France, he was referred to as simply "Johnny" and seen as a "national monument" and a part of the French cultural legacy. He was a symbol of the Trente Glorieuses when he emerged in 1960 and a familiar figure to four generations. More than 2,500 magazine covers and 190 books were dedicated to him during his lifetime, making him one of the people most widely covered by the media in France. His death from cancer in 2017 was followed by a "popular tribute" during which a million people attended the procession and 15 million others watched the ceremony on TV. He remained relatively unknown in the English speaking world, where he was dubbed "the biggest rock star you've never heard of" and introduced as the French version of Elvis Presley.

Ерте өмір

Жан Филипп Смет 1943 жылдың 15 маусымында Париждегі 9-шы округінде бельгиялық әкесі Леон Смет пен француз анасы Гугетта Евгения Пьеррет Клерктің отбасында дүниеге келді. Леон Смет, түнгі клубта өнер көрсетумен айналысқан, бірнеше айдан кейін әйелі мен ұлын тастап кетті. Клерк модельдік мансабын бастады, бұл оған ұлына күтім жасауға уақыт қалдырмады. Холлидей өзінің тәтесі, Хелен Мармен бірге өсті және сахналық атын Оклахомадан келген туысынан (Лемойн Кетчам), Ли Холлидей ретінде өнер көрсететін, алды. Соңғысы Сметті "Джонни" деп атады және оны американдық музыкамен таныстырып, әкесінің орнына қойды. Оның тұңғыш альбомы Hello Johnny сол жылы шықты. 1961 жылы оның француз тіліндегі "Let's Twist Again" әнінің кавер нұсқасы "Viens Danser Le Twist" бір миллионнан астам дана сатылып, алтын диск иегері атанды. Бұл ән Еуропаның көптеген чарттарында көшбасшы болды, бірақ Ұлыбританияның синглдар чартында орын алмады. Ол американдық әнші Конни Фрэнсиспен бірге Париждегі Мулен-Руж түнгі клубында жазылған шоуда американдық The Ed Sullivan Show-да пайда болды. Ол Бруно Кокватрикстің басқаруымен Париж Олимпиадасында көптеген рет өнер көрсетті. 1966 жылдың 14 қазанында Нэнсиде The Jimi Hendrix Experience Джонни Холлидей үшін алғашқы концерт өткізді. 1966 жылдың қазан айынан Хэллидейдің Хендрикспен, оның менеджері Чес Чендлермен және басқалармен бірге көңіл көтеруінің кадрлары сақталған. Ол сондай-ақ Кит Ричардс пен Боб Диланмен де жақын қарым-қатынаста болды. 1960 жылдардың соңында Hallyday Foreigner тобының Мик Джонс пен Томми Браунды музыкалық директорлар ретінде, ал Биг Джим Салливан, Бобби Грэм және Джимми Пейджті сессиялық музыканттар ретінде шақырып, бірнеше альбомдар шығарды. Олар Jeune homme, Rivière Ouvre ton lit (сонымен қатар Je suis né dans la rue) және Vie. "Je suis né dans la rue" альбомында Hallyday Питер Фрэмптон мен Small Faces тобын шақырды және олардың барлығы альбомдағы көптеген тректерде орындады. Стив Мариотт пен Ронни Лейн Small Faces тобынан "Amen (Bang Bang)", "Reclamation (News Report)" және "Regarde pour moi (What You Will)" композицияларын альбомға қосты. "Amen" әні – бұл 1967 жылы шыққан Small Faces әнінің "That Man" француз тіліндегі нұсқасы, ол ауыр рок стилінде орындалды. Small Faces тобының мүшелері арасындағы шиеленіс Мариоттың топтан кетуіне және Фрэмптонмен бірге Humble Pie тобын құруына әкелді, ал "Reclamation (News Report)" және "Regarde pour moi (What You Will)" әндерінің ағылшын тіліндегі жаңа нұсқалары Humble Pie тобының 1969 жылғы тұңғыш альбомында пайда болды. Көптеген жағдайда ұмытылып кеткен Hallyday-дің альбомға енбеген синглы және EP трегі "Que je t'aime" сол сессиялардың нәтижесі болды. 1969 жылы ғана оның жазбаларының сатылымы он екі миллион данадан асты. 2005 жылдың желтоқсанында Hallyday француз SNEP синглдар чартында 1984 жылы құрылғаннан бері үшінші рет бірінші орынға ие болды, "Mon plus beau Noël" әнімен ("Tous ensemble" және "Marie" әндерінен кейін), ол өзінің асырап алған қызы Джейдке арнады. 2007 жылы гастрольдік турдан зейнетке шығар алдында ол Le Cœur d'un homme атты блюз стиліндегі альбом шығарды. "Always" әнінен басқа, Le Cœur d'un homme альбомында "T'aimer si mal" әні, блюз музыканты Taj Mahal-мен дуэт және "I Am the Blues" әні (Hallyday үшін ерекше емес) U2 әншісі Боно жазған. Оның келесі альбомы, Ça ne finira jamais, 2008 жылы шықты, француз альбомдық чартында тағы да бірінші орын алды, ал оның басты синглы "Ça n'finira jamais" де бірінші орынға көтерілді. Hallyday-дің Tour 66: Stade de France 2009 альбомы – оның қоштасу турнесі кезінде Stade de France-да жазылған концерттік жиын. 2011 жылы Hallyday Jamais seul альбомын шығарды, Matthieu Chedid-пен бірге жазды және тағы да гастрольдік турға шықты. 2012 жылы ол әртүрлі елдерде, соның ішінде Ресейде концерттер берді және L'Attente альбомын шығарды. Кейіннен Hallyday екі концерттік альбомын шығарды, On Stage және Born Rocker Tour (Берси мен Театр де Паристегі 70 жылдығына арналған концерттерінің жазбасы). Rester Vivant және De L'Amour атты альбомдар тиісінше 2014 және 2015 жылдары жарық көрді. 2015-2016 жылдары Hallyday Rester Vivant турнесін өткізді. 2016 жылы Брюссельдегі концерті концерттік альбом ретінде жарық көрді.

Jean Philippe Smet was born in the 9th arrondissement of Paris on 15 June 1943 to a Belgian father, Léon Smet, and a French mother, Huguette Eugénie Pierrette Clerc. Léon Smet, who worked as a nightclub performer, left his wife and son a few months later. Clerc started a modeling career, which left her with little time to care for her son. Hallyday grew up with his aunt, Hélène Mar, and took his stage name from a cousin in law from Oklahoma (Lemoine Ketcham) who performed as Lee Halliday. The latter called Smet "Johnny" and became a father figure, introducing him to American music. His debut album, Hello Johnny, was released later that year. In 1961, his French language cover of "Let's Twist Again", "Viens Danser Le Twist", sold over one million copies and was awarded a gold disc. It topped almost every European chart, although the track did not appear in the UK Singles Chart. He appeared on the American The Ed Sullivan Show with American singing star Connie Francis in a show that was taped at the Moulin Rouge nightclub in Paris. He staged many appearances in the Paris Olympia under the management of Bruno Coquatrix. For their first concert, The Jimi Hendrix Experience opened for Johnny Hallyday in Nancy on 14 October 1966. Film footage from October 1966 exists of Hallyday partying with Hendrix, his manager Chas Chandler and others. He also socialised with Keith Richards and Bob Dylan. At the end of the 1960s, Hallyday made a string of albums with Foreigner's Mick Jones and Tommy Brown as musical directors, and Big Jim Sullivan, Bobby Graham and Jimmy Page as session musicians. These are Jeune homme, Rivière Ouvre ton lit (also known as Je suis né dans la rue) and Vie. On Je suis né dans la rue, Hallyday hired both Peter Frampton and the Small Faces and they all play on most of the tracks on the album. Steve Marriott and Ronnie Lane of the Small Faces contributed their compositions "Amen (Bang Bang)", "Reclamation (News Report)", and "Regarde pour moi (What You Will)" to the album. "Amen" is a French language variation on "That Man", a previously released 1967 Small Faces song played in a heavy rock style. Tensions between the Small Faces during the recording sessions led to Marriott leaving the band and forming Humble Pie with Frampton, and rearranged English language versions of both "Reclamation (News Report)" and "Regarde pour moi (What You Will)" appeared on Humble Pie's debut LP of 1969. Often forgotten is Hallyday's non LP single and EP track "Que je t'aime" from the same sessions. By 1969 alone, his record sales exceeded twelve million units. In December 2005, Hallyday had his third number one single on the French SNEP singles chart since its establishment in 1984, "Mon plus beau Noël" (after "Tous ensemble" and "Marie"), dedicated to his adopted daughter Jade. Shortly before announcing his retirement from touring in 2007, he released a blues flavored album, Le Cœur d'un homme. In addition to the lead single "Always", Le Cœur d'un homme features "T'aimer si mal", a duet with blues musician Taj Mahal and "I Am the Blues", an English language song (uncharacteristically for Hallyday) written by U2's lead singer Bono. His next album, Ça ne finira jamais, released in 2008, another No. 1 on the French album chart, and its lead single, "Ça n'finira jamais", also reached No. 1. Hallyday's album Tour 66: Stade de France 2009 was a live set recorded at Stade de France during his farewell tour. In 2011 Hallyday released album Jamais seul, recorded with Matthieu Chedid, and started touring again. In 2012 he gave concerts in different countries, including Russia, and released the album L'Attente. Later Hallyday released two live albums, On Stage and Born Rocker Tour (a recording of his 70th anniversary concerts in Bercy and Theatre de Paris). Albums named Rester Vivant and De L'Amour were released in 2014 and 2015 respectively. In 2015–2016 Hallyday had the Rester Vivant Tour. A concert in Brussels was released as a live album in 2016.

Некелер мен балалар

Холлидей бес рет үйленген, оның ішінде екі рет бір әйелге, ал алғашқы төрт неке ажырасумен аяқталды. Оның соңғы некесі ең ұзақ, жиырма бір жылға созылды. Оның алғашқы әйелі – француз әншісі Сильви Вартан, олардың некесі 1965 жылдан 1980 жылға дейін он бес жылға созылды. 1966 жылы олардың ұлы Дэвид дүниеге келді. Оның екінші әйелі Бабет Этьенмен некесі ең қысқа болды, ол 65 күнге ғана созылды. Холлидей француз актрисасы Натали Беймен төрт жыл бойы қарым-қатынаста болды. Олардың қызы Лора 1983 жылы дүниеге келді. Оның үшінші және төртінші некелері Аделина Блондиомен 1990 жылдан 1992 жылға дейін және 1994 жылдан 1995 жылға дейін болды. Бесінші және соңғы некесін Николя Саркози жасады, ол 1996 жылдан бастап өліміне дейін Лэтиция Бодумен бірге өмір сүрді. Жұбайлар Вьетнамнан екі қызды асырап алды: 3 тамызда туған Джейд Одет Дезире (бұрынғы Буй Ти Хоа), ол 2004 жылдың қараша айында асыралып алынды, және 2008 жылы Джой.

Тұрғылықты жері

Лос-Анджелесте тұратын Холлидей 2006 жылдан 2015 жылға дейін Швейцарияның Гштад қаласында шале сатып алды, француз үкіметі салған жоғары салықтан қашу үшін. Холлидей, егер Франция салық заңдарын өзгертсе, тұрғын жерін Францияға қайтаруға дайын екенін айтты. 2014 жылдың қаңтар айында швейцариялық журналистің жүргізген тергеуі Холлидейдің Гштадта тұру мерзімі резиденттік мәртебе алуға жеткіліксіз екенін көрсетті, содан кейін Холлидей қазіргі тұрғын жері АҚШ екенін мәлімдеді. Оның сүйікті демалыс әрекеттерінің бірі – Калифорния шөлінде Харли Дэвидсон мотоциклімен ұзақ сапарлар жасап, жол бойындағы шағын мотельдерде тоқтау болатын. 2009 жылдың 26 қарашасында Холлидей Парижде дискідегі жарық тінін (грыжаны) жөндеу үшін операция жасады. Операциядан кейін асқынулар туындағандықтан, ол Лос-Анджелестегі Синай медициналық орталығына жатқызылды. Дәрігерлер Холлидейді операция нәтижесінде пайда болған зақымдануларды емдеу және ауырсынуын басу үшін медициналық комаға енгізгендерін хабарлады. 2009 жылдың 17 желтоқсанында Холлидей мен оның әйелі алғашқы операцияны жасаған дәрігер Стефан Делажуға қарсы сот процесін бастады. 2012 жылдың ақпан айында медициналық сарапшылар Делажуды ақтағаннан кейін дау шешілді. Холлидей 2017 жылдың 5 желтоқсанында сағат 22:10-да 74 жасында Париждің жанындағы Марн-ла-Кокетте өкпе рагынан қайтыс болды. Франция президенті Эммануэль Макрон оның «ұрпақтарды басып өтіп, француз халқының естелігінде мәңгі сақталарына» тоқталды. 9 желтоқсанда Парижде оның қоштасу рәсімі өтті, оның денесі Мадлен шіркеуіне әкелінген кезде Елисей алаңында 900 000-ға жуық адам жиналды. Қоштасу рәсіміне Макрон және оның екі бұрынғы президенті қатысты. Ол 2017 жылдың 11 желтоқсанында Кариб теңізіндегі француз аралы Сен-Бартелемидегі Лориант шіркеуінің (Église de Lorient) зиратына жерленді. 2018 жылдың ақпан айында оның үлкен балалары Дэвид пен Лора оның өсиетіне қарсы шығуға ниетті екендерін мәлімдеді. Өсиет АҚШ-та жасалған, ал олардың адвокаттары бұл француз заңнамасын бұзады, себебі ол балаларын мұрадан айыруға тыйым салады деп мәлімдеді.

Hallyday, who resided in Los Angeles, owned a chalet in the Swiss town of Gstaad from 2006 to 2015 to avoid the high tax rate imposed by the French government. Hallyday said that he would have moved his residency back to France if it changed its tax laws. In January 2014, Hallyday said that his current residence was in the United States after an investigation by a Swiss journalist showed that Hallyday did not spend enough time in Gstaad to qualify as a resident. One of his favourite leisure activities was riding his Harley Davidson on long trips through the California desert, staying in small motels along the way. and underwent surgery. On 26 November 2009, Hallyday underwent surgery in Paris to repair a herniated disc. He suffered complications and was admitted to Cedars Sinai Medical Center in Los Angeles. Doctors announced that they had put Hallyday into a medically induced coma so they could repair lesions that had formed as a result of the surgery, and to relieve his pain. On 17 December 2009, Hallyday and his wife started legal proceedings against Stephane Delajoux, the doctor who had performed the original surgery. The conflict was resolved in February 2012 following Delajoux's vindication by medical investigators. Hallyday died of lung cancer at 10:10 pm on 5 December 2017 in Marnes la Coquette, near Paris, at the age of 74. French President Emmanuel Macron paid tribute, saying he "transcended generations and is etched in the memory of the French people". On 9 December, his funeral was held in Paris; 900,000 lined the Champs Élysées as his body was taken to the Madeleine Church. The service was attended by Macron and two of his predecessors. He was buried on the French Caribbean island of Saint Barthélemy in the cemetery of Lorient parish church (Église de Lorient) on 11 December 2017. In February 2018, his two oldest children, David and Laura, announced that they were contesting his will, which left his entire estate to his last wife Læticia and their two adopted children. The will was drafted in the US, and their lawyers contended that this violated French law, which prevents children from being disinherited.

Мұра

Ол кезде Холлидейді "француз Элвисі" деп атаған. Daily Beast газеті Холлидейді "Америкалық үлгідегі рок-н-роллмен және жаман балалық қимылдарымен өз елінің музыкалық аренасын дүрліктірген, Элвис Преслиге ұқсас, былғары киім киетін галлдық жауап" деп сипаттады. Ол франкофондық әлемнен тыс жерлерде көбінесе танылмады және ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде кейде "ешқашан естімеген ең үлкен рок-жұлдыз" деп еске алынды. 1997 жылы оған Құрмет Легионының шавалиері (рыцары) және 2001 жылы Бельгия Корольдік орденінің офицері атағы берілді. Джимми Баффетт 2023 жылғы Equal Strain On All Parts альбомындағы "Johnny's Rhum" әнімен Джонниге құрмет көрсетті.