Кіріспе

Маврикийдің саяси жүйесі

Маврикий саясаты парламенттік демократия аясында жүзеге асырылады. Маврикий Үкіметінің үш тармағы – заң шығарушы, атқарушы және сот билігі арасындағы биліктің бөлінуі Маврикий Конституциясына бекітілген. Вестминстер үкімет жүйесіне сәйкес, Маврикийдің бірпалаталы парламенті, ресми түрде Ұлттық Ассамблеясы, жоғары мәртебеге ие. Ол Президентті және Премьер-министрді сайлайды. Президент палатадағы қарапайым көпшілік дауыспен сайланады, ал Премьер-министр палатада көпшілікті қолдайтын депутат болып табылады. Президент – мемлекет басшысы, ал Премьер-министр толық атқарушы билікке ие және Министрлер Кеңесінің көмегімен үкіметті басқарады. Маврикийде көп партиялық жүйе бар. Тарихи тұрғыдан алғанда, Маврикий үкіметіне көбінесе Еңбек партиясы немесе МСМ жетекшілік етіп келген, тек 1982-1983 жылдар аралығындағы және 2003-2005 жылдар аралығындағы қысқа мерзімдерде МММ басшылық еткен. 2014 жылғы сайлауда МСМ, Мувмен Либератер және ПМСД сияқты бірнеше саяси партиялардың коалициясы – Л'Альянс Лепеп жеңіске жетті. Саяси мерзімнің екі жылы өткен соң, 2016 жылдың 19 желтоқсанында ПМСД коалициялық үкіметтен кетуін жариялады және оппозиция қатарына қосылды. 2017 жылдың 23 қаңтарында Маврикий саясатының маңызды тұлғасы, бірнеше онжылдықтар бойы түрлі саяси мерзімдерде қызмет еткен 86 жастағы сэр Анеруд Джугнаут Премьер-министр лауазымынан кететінін мәлімдеді. Вестминстер дәстүріне сәйкес, коалициялық үкіметтегі билік партиясының (МСМ партиясы) басшысы, сэр Анеруд Джугнауттың ұлы, сол кездегі Қаржы министрі Правинд Джугнаут Премьер-министр болып ант берді.

Заң шығарушы билік

Президент және вице-президент бес жылдық мерзімге Ұлттық Ассамблея тарапынан сайланады. Олар Ұлттық Ассамблеяның спикерімен бірге, Конституцияға сәйкес Маврикий заңдарының ішінде барлық заңнамалық мәселелер бойынша соңғы шешімді қабылдайтын және соңғы сөзді айтатын заң шығару органдарының құрамына кіреді. Жұмыстың көп бөлігін Министрлер кабинеті, Оппозиция жетекшісі және парламент мүшелерінен тұратын Атқару билігі жүзеге асырады.

Билікті бөлу

Маврикийде премьер-министрдің маңызды билігі бар, ал президент көбінесе рәсімдік рөл атқарады. Мемлекет басшысы ретінде президент 220 гектар жерге орналасқан тарихи шатода тұрады, ал премьер-министр одан әлдеқайда кішкентай Кларисс үйінде тұрады. Дегенмен, премьер-министр – бас атқарушы. Ол президентке парламенттен жіберілетін әрбір заң жобасы үшін жауапты. Ол барлық министрлер кабинетіне төрағалық етеді және президенттің бірінші кеңесшісі болып табылады. Ол үкімет басшысы және президент үкіметтегі кез келген адамды оның кеңесімен ғана тағайындайды.

Сот тармағы

Маврикий заңдары француз және британдық құқықтық дәстүрлердің біріктірілген жиынтығы болып табылады. Жоғарғы Сот – бас судья және тағы бес судьядан тұрады – жергілікті сот жүйесіндегі ең жоғары орган. Әділет кеңесінің сот комитетіне шағым беруге қосымша құқық бар. 2008 жылдың соңынан бері Әділет кеңесінің сот комитетінің мүшелері Маврикийде орналасқан, бұл апелляциялық сот шығындарын төмендету жоспарының бір бөлігі. Қазіргі Жоғарғы Соттың Бас судьясы – Рехана Мунгли Гүлбұл, ол 2021 жылы Ашраф Каунхиеден осы қызметті қабылдады.