Кіріспе

Неміс-американдық академик (1911 1984) Оскар Сейдлин (17 ақпан 1911 11 желтоқсан 1984) - нацистік Германиядан алғаш Швейцарияға, содан кейін АҚШ-қа көшіп келген еврей. Ол 1939 жылдан 1979 жылға дейін Смит колледжінде, Миддлбери колледжінде, Огайо мемлекеттік университетінде және Индиана университетінде профессор ретінде неміс тілі мен әдебиетін оқытты. Ол көптеген көркем және көркем емес шығармалардың авторы.

Алғашқы жылдар және білім

Ол Сало Оскар Копловицтің Johanna (18851943?) және Генрих Копловиц (1872-1938), Германияның Жоғарғы Силезия алабындағы Кенигшутте (қазіргі Польшаның оңтүстік-батысындағы Хорзов) ағаш сатушы, көп жылдар бойы қалалық кеңес мүшесі болып қызмет еткен және белсенді сионист және еврей қауымының мүшесі болған. 1929 жылы гуманитарлық бағыттағы Реалгимназияны бітіргеннен кейін, ол Фрайбург университетінде бір семестрге оқуға түсті, содан кейін жақында құрылған Франкфурт университетінде оқыды. Ол Германияның ең прогрессивті университеті ретінде танымал болды және еврей студенттері мен профессорларының ең жоғары пайызы болды. Мұнда оған өзінен бес жас үлкен әпкесі Рут қосылды және неміс әдебиеті (Волфганг Пфайффер Белли, Юлиус Швитеринг, Франц Шульц, Макс Херрман), француз әдебиеті, философия (Пол Тиллих) және тарих курстарына қатысты. Сонымен қатар, ол социология курстарын тексерді (Теодор Адорно, Норберт Элиас, Карл Мангейм). Мартин Сомерфельдтің барокко әдебиеті туралы семинарында ол еврейлік гей студент Ричард Плаутпен танысып, олар кейін Швейцарияға және АҚШ-қа көшіп кеткен кезде достық қарым-қатынас орнатты. 1930 жылдың күзінде ол Плаутпен бірге Берлиндегі университетте бір семестрге ауысты. 1931 жылы Франкфуртқа оралғаннан кейін ол тарих студенті Дитер Кунцпен кездесті, ол өмір бойы оның серіктесі болды. Ол сонымен қатар студенттер Вильгельм Рей (1911-2007) және Вильгельм Эмрих (1909-1998) -мен танысты. Олар нацистік режиммен кейіннен келісуіне қарамастан, өмір бойы дос болып, ақырында әріптестер болды. Рей Вермахта қызмет етті, ал Эмрих 1943 жылы доктриналық антисемиттік эссе жазды. Веймар республикасының соңғы жылдарында Копловиц, Кунц, Плаут, Рей және Эмрих Франкфурттың солшыл студенттік саяси тобымен жанашырлық танытты. Копловицтің басты қызығушылығы театр режиссері болды, ал 1932 жылы ол Джон Гейдің "Кісігер операсы" спектаклін студент достарымен бірге шығарды.

Швейцариядағы оқу

1933 жылдың ақпан айында Гитлер билікке келгеннен кейін Плаут Германиядан Швейцарияға кетті, онда оған сәуір айында Копловиц қосылды. Бастапқыда олар бұл көшуді тұрақты эмиграция емес, уақытша көшіру деп қарастырды және нацистер биліктен шығарылғаннан кейін Франкфуртқа қайта оралады деп күтті. Плаут пен Копловиц 1933 жылы Базель университетінде оқыған кезде, басқа ұлт адамы болған Кунц Франкфуртта қалды, бірақ Ph. 1934 жылы Д. де Швейцарияға көшіп барды. Қаржы жағынан қысымға ұшырап, швейцариялық студенттік визалары жұмыс табуға кедергі келтірген Копловиц пен Плаут негізгі табыс көзі ретінде псевдонимдермен жазуға сүйенді. Кунцпен бірге олар Стефан Брокгофф атты ұжымдық псевдониммен нацистік Германияда жарық көрген үш детектив романның авторлары болды. Фридрих Глаузердің, Копловицтің және басқалардың замандастары. швейцариялық қылмысты оқиғалар жанрының ізашарлары ретінде танылады (олар Helvetisms орнату және кейде пайдаланумен ерекшеленеді). 1936 жылы Копловиц филология ғылымдарының кандидаты. Д. солшыл неміс еврей режиссері Отто Брамның натуралистік театр жұмысы туралы диссертациямен, алдымен 1935 жылы қайтыс болған Франц Цинкернагельдің, содан кейін Эдуард Хоффманн Крайердің бақылауымен жазылған. Содан кейін ол Кунцпен бірге Лозаннаға көшіп барып, француз тілі мен әдебиеті бойынша аспирантурада оқыды. Бір жылдан кейін Плаут докторлық дәрежесін де аяқтады. Студенттік визалары Ph. Д., Плаут пен Копловицке Швейцариядан кету үшін қысым көбейе түсті. 1937 жылы Копловиц өзінің жас оқырмандар үшін жазған "Педронис мусс гельфен вендрен" ("Педронис керек көмекке тартылады!") атты әңгімесінде Оскар Сейдлин атты қаламгер атын қолданған (бәлкім, анасының қыз кезінде алған аты Сейдлер мен Хёльдерлинге ұқсастығы үшін ойлап тапқан). 1938 жылы сол атпен "Менің суреттер кітабым" атты өлеңдер жинағы жарық көрді. Копловиц пен Кунц Плаутпен бірге АҚШ-қа көшіп кетуге шешім қабылдады .

АҚШ-қа көшіп келу

1938 жылы үш жігіт Швейцариядан Нью-Йоркке жол тартты, бірақ бір жыл өткен соң олардың жолы бөлек болды. Копловиц emigres Томас Манн және Эрика Манн үшін amanuensis ретінде жұмысқа орналасудан бұрын ыдыс-аяқ жуушы ретінде қысқа уақыт жұмыс істеді. 1939 жылы ол Массачусетс штатының Нортгемптон қаласындағы Смит колледжінде неміс тілі мен әдебиеті пәнінен дәріс оқып, 1941 жылы ассистент профессорлық лауазымына көтерілді. Кунцке Мэриленд штатында тарихи зерттеулер жүргізу үшін грант берілді, ал 1939 жылы Мэриленд университетінде оқытушылық қызметке тағайындалды, онда ол қатардан жоғарылап, ұзақ уақыт неміс кафедрасының төрағасы болды. Плаут Нью-Йоркте қалды, онда ол ресми түрде атын Плант деп өзгертті және эмигрант Клаус Манн үшін жұмыс істеді. Копловиц 1943 жылы АҚШ азаматы ретінде натурализацияланған кезде ресми түрде өзінің атын Сейдлинге өзгертті. Плантпен бірге ол "S.O.S. Geneva" атты жас оқырмандарға арналған кітаптың авторлары болды. "Алтын аппель" деген атпен Сейдлиннің "Педронис мусс гехольфен венден" атты шығармасының қысқартылған және түсіндірілген нұсқасы! 1942 жылы неміс тілінде оқытуға арналған. 1942-1946 жылдар аралығында Смиттегі оқытушылық қызметінен ұзақ мерзімді әскери демалыс алды, ол "Ритчи Бойз" (Әскери барлау қызметі) қызметінде болды. Екінші лейтенант ретінде ол Германияда Ханс Хабтың қол астында қызмет етті және Билли Уайлдер режиссерлік еткен нацистік концлагерлер туралы деректі фильм - "Өлім диірмендері" (Die Todesmühlen) киносының сценарийін бірге жазды. Әкесі 1938 жылы қайтыс болған, ал әпкесі Рут саяси қызметі үшін 1935 жылдан 1940 жылға дейін қатаң еңбекпен қамалған, кейін Шанхай геттосына, одан кейін Австралияға көшіп барған. 1946 жылы Сейдлин өзінің дінін лютерандық деп жеке мәліметтер формасында жазды.

Огайо мемлекеттік университеті

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сейдлин Вермонттағы Миддлбери колледжінің неміс жазғы мектебінде сабақ беріп жүргенде Бернхард Блуммен танысты. 1936 жылы нацистік Германиядан кеткен эмигрант Блюм 1945 жылдан бастап Огайо штатының университетінде неміс кафедрасының төрағасы болды және ол Сейдлинге ассистент профессорлық лауазымын ұсынды. 1946 жылдың күзінде Сейдлин Колумбқа көшіп барды, ал ол өзінің сенімхаттарын Гётедің "Фауст" атты эссесімен нығайтты, ол "Заманауи тіл қауымдастығының басылымдарында" (1947) жарияланды. Бұл Сейдлиннің ғылыми назарының саяси және әлеуметтік тұрғыдан хабардар болған Франкфурт пен Базель жылдардағы зерттеулерінен, Ваймар классицизмі мен неміс романтизміне, суық соғыс кезеңінде германистикада жақсы көрінген каноникалық еңбектерге ауысуын білдірді. Ол белгілі швейцариялық-американдық салыстырмалы зерттеуші Вернер Пол Фридрих (1905-1993), Солтүстік Каролина университетінің профессоры және Пенсильвания мемлекеттік университетінің неміс кафедрасының меңгерушісі Филипп Эллисон Шелли (1907-1974)мен бірге An Outline-History of German Literature (1948) еңбегінде қызмет етті. 1948 жылы Сейдлин тез арада доцент, ал 1950 жылы профессорлық қызметке тағайындалды. Ол докторлық диссертациясының тақырыбын Ото Брамның Артур Шницлермен хат алмасуын редакциялау арқылы қайта қарады (1953). Колумбустағы жазғы ыстықтан құтылу үшін Сейдлин 1957 жылға дейін Миддлбери жазғы мектебінде үнемі сабақ беріп жүрді. Ал жазғы қалған апталарын Кунц пен Плантпен Массачусетс штатының Маномет жағалауында демалыс өткізді. Келесі жылдары Сейдлиннің саяси көзқарасы Арендтің нацизм мен сталинизмді біріктіретін тоталитаризм тұжырымдамасының әсерінен оңға қарай қатты ауысты. 1954 жылдан бастап Сейдлин Батыс Германияға жиі барып, қонақ баяндама айта бастады. 1957 жылы Блюм Огайо штатынан Гарвард университетінде қызметтен кеткеннен кейін, Кунц Колумбуста неміс кафедрасының төрағасы болды. Ол Сейдлинмен 1958 жылы аяқталған Уортингтон маңындағы үйді салу туралы келісімшарт жасасты, ал 1961 жылы екеуіне де орталық кондиционер қосылды. Бұл Сейдлиннің мансабындағы ең бақытты және жемісті жылдар болды. Ол тез арада "Неміс және салыстырмалы әдебиеттегі очерктер" (1961) атты еңбегін жариялады, содан кейін "Фон Гёте-зу-Томас-Манн" атты еңбегі жарық көрді. Zwölf Versuche (1963) және Versuche über Eichendorff (1965), ол жеке өзінің ең шынайы жұмысы деп санайды, себебі ол және Эйхендорф Силезия тәрбиесін бөлісті. Сондай-ақ ол "Классическая и современная классика" атты очерктер жинағының авторы. Гёте, Брентано, Эйхендорф, Герхард Хауптман, Томас Манн (1972). 1966 жылы ол Огайо штатының университеті регент профессоры болып тағайындалды және бірнеше мерзім Принстон университетінің консультативтік кеңесінде қызмет етті.

Соңғы жылдары

Зейдлин 1960-1970 жылдардағы Батыс Германия мен АҚШ-тағы әдебиеттанудың солшыл бұрылысынан қорқып, 1966 жылы Майнц университеті мен 1968 жылы Мюнхен университеті ұсынған профессорлық лауазымдардан бас тартты. Себебі Батыс Германия университеттеріндегі студенттердің кеңінен таралған тәртіпсіздіктері, ол бір ұрпақ бұрын болған оқиғаларды еске түсіреді, бұл нацистік Германиядағы тоталитарлық диктатураға әкелді. Кейбір адамдар оны өзінің гей және еврей болмысын жасыруға тырысатын құлшынысты консерватор деп сынға алды. Ол қазіргі тіл қауымдастығынан, оны тым саясатталған деп, кетті. 1969 жылы 58 жасында Кунц қайтыс болғаннан кейін, Сейдлин олар ортақ болған Уортингтон үйінде оқшауланған сезімде болды және Огайо штатының университеті неміс кафедрасының төрағасы, Кунцтың мұрагерімен араздыққа түсті. 1972 жылы Индиана университетінің ұсынысын қабылдады, онда ол 1979 жылдың мамырында зейнеткерлікке шыққанға дейін герман тілдері мен әдебиеттерінің құрметті профессоры ретінде сабақ берді. Ол Брам Шницлер хаттарының екінші, кеңейтілген басылымын жариялады, сондай-ақ ол Брам туралы докторлық диссертацияны жаңа баспа түрінде қайта жариялады. Соңғы басылымы - Von erwachendem Bewusstsein und vom Sündenfall атты очерктер жинағы. Брентано, Шиллер, Клейст, Гёте (1979). 1947-1948 жылдары Огайо штатының университетінде Сейдлинмен бірге сабақ берген Вильгельм Реймен хат алмасудың таңдамасы 2001 жылы "Bete für mich, mein Lieber" деген атпен өлгеннен кейін жарияланды. 1947-1984 жылдар аралығында жазылған бұл хаттар Сейдлиннің өз ұстазының жетістіктеріне күмәнданатынын және сыныпқа кіру үшін Милтаун және Валиум секілді бейқам дәрілерді қажет ететінін көрсетеді. Дитер Кунцтің өліміне қатты күйзелген ол 1970 жылы электрошокты емдеуді таңдады. 1972 жылы ол 35 жастағы Ханс Хогельмен жаңа серіктес тапты, оны Данияда үнемі көріп, Ұлы түтінді таулар мен Кариб теңізінде демалды. 1982 жылы ол жаңадан салынған Индиана университетінің зейнеткерлер қауымына, көмекке ие тұрғын үйге көшіп барды. 1984 жылы маусымда жүрек ауруына шалдыққан, қазан айының басында қатерлі ісігі бар екені анықталды; тоғыз аптадан кейін ол қайтыс болды. Оның өліміне байланысты оның сүйегі Уортингтондағы Уолнут-Гроув қорымындағы Дитер Кунцпен бірге жерленді.

Жетістіктері мен марапаттары

Халықаралық деңгейде танымал, оның шеберлігі бойынша жақын оқу және мәтін имманентті әдеби түсіндіру, Сейдлин лекция берді кеңінен АҚШ-та және Батыс Германияда. Оның кеңінен ақпараттандырылған және мұқият очерктері мылтықпен ашып көрсетті, қалайша кішігірім деталдар мен көрнекті кездейсоқтықтар әдеби өнердің жоғары сатысына бір-бірімен толығымен қосылады, ал оның жазуы өзінің қоғамдық баяндамаларының қадірлі сән-салтанатына сәйкес келетін экспозициялық виртуозға ұмтылды. Ол ғылыми журналдарға 200-ден астам мақала жазды. 1958 жылы ол Қазіргі тілдер қауымдастығының герман секциясының төрағасы болды. 1959 жылдың жазында ол Берлиннің еркін университетінде резидент профессор болып тағайындалды. 1961 жылы ол Ваген-им-Алгаудағы Эйхендорф мұражайынан берілген Эйхендорф медалімен марапатталды. Ол екі рет Гуггенхайм стипендиясын алды, 1962 және 1976 жылдары. 1963 жылы Гёте институты оған шетелдегі неміс мәдениетінің қызметіне сіңірген еңбегі үшін алтын Гёте медалімен марапаттады. 1965 жылы ол Қазіргі тілдер қауымдастығының бірінші вице-президенті болып сайланды. 1968 жылы Мичиган университеті оған құрметті докторлық дәріс берді және Deutsche Akademie für Sprache und Dichtung Германияның шетелдегі зерттеулері сыйлығын берді. 1973 жылы Геттинген ғылым академиясының корреспондент мүшесі болып сайланды. 1974 жылы Айхендорф қоғамының Айхендорф медалімен марапатталды. 1975 жылы ол Солтүстік Рейн-Вестфалия мемлекетінің жоғары Силезия мәдениет сыйлығын алды және бұл жағдайда өзінің Силезиядағы балалық шағын, оның ішінде ол жерде күн сайынғы антисемитизмді сипаттаған сөйлеуін айтты. 1976 жылы ол 65 жасқа толғанда, оған құрмет грамотасы берілді. Сол жылы ол Deutsche Akademie für Sprache und Dichtung-тен шетелге неміс мәдениетін жеткізу үшін Фридрих Гундольф сыйлығын алды. 1983 жылы Мәдениет және зияткерлік тарих бойынша Георг Дехио сыйлығын алды.