Кіріспе

Сюй Сяньси (徐羨之) (364 426 жылы 8 ақпан), сыйлы аты Зонгвен (宗文), Қытайдағы Лю Сунь әулетінің жоғары лауазымды адамы, Фу Лян және Сье Хуймен бірге император Ву (Лю Ю) қайтыс болғаннан кейін император Шао император болуға лайық емес деп санайтындықтан император Шаоны биліктен шығарды. Шаоның ағасы Вэнь оны өлтіргісі келгенде, ол өзін-өзі өлтіреді.

Цзинь әулеті кезінде

Цзинь дәуірінің аяғында Сюй Сяньси ресми Ван Яның (王雅), содан кейін генерал Лю Лаоцзидің (劉牢之) көмекшісі болды. Кейіннен, Хуан Сюаньның қысқаша узурпациясы кезінде, ол Хуан Сюаньның туысы Хуан Сюаньның көмекшісі болды. 404 жылы Лю Ю Хуан Сюаньға қарсы көтерілгенде, Сюй Сяньцзи оның көтерілісіне қосылып, Лю Юның көмекшісі болды. Лю Ю 416 жылы кейінірек Циньге қарсы солтүстік науқанына аттанғанда, ол бас қала Цзянькангта қалған бас лауазымды адам Лю Муцзидің (劉穆之) орынбасары болып қызмет етті. Лю Муцзи 417 жылы қайтыс болған кезде Лю Ю Сюға Лю Муцзидің орнын қысқа уақытқа ауыстырды, бірақ Лю Ю өзі көп ұзамай Цзяньканға оралды. Сюйдің еңбегі үшін Лю Ю оны генерал және министр етіп тағайындады.

Император Ву тұсында

Лю Ю 420 жылы Цзинь тағына отырып, Лю Сонгты құрғаннан кейін, ол Сюны Наньчан герцогы етіп тағайындады және оны астаналық аймақтың, Ян провинциясының (揚州, қазіргі Чжэцзян және оңтүстік Цзянсу) губернаторы етті. Ол сезімдерін оңай танытпайтын, талантты қызметкер ретінде танылды. Бірде министр Чжэн Сяньцзи (鮮之) Сюй мен Фу Лянның сөздерін көріп: "Сюй мен Фу айтқан сөздерді естісеңіз, енді өзіңізді білімді адам деп санамайсыз" деп айтты. 422 жылы У императоры ауырып қалғанда, ол өзінің мұрагерлік әміршісі Лю Ифуны Сюй, Фу, Сье Хуэй және Тан Даоцзиге сеніп тапсырды, көп ұзамай қайтыс болды. Лю Ифу оның орнын басып (шао императоры ретінде), аза тұту кезеңінде Сю мен Фуға маңызды істерді қолға алды.

Шао императорының тұсында

Шао императоры үш жылдық аза тұту кезеңінде де, оқумен немесе маңызды мемлекеттік істермен айналыспай, еріншек қызметшілермен бос уақытын жұмсайтынымен танымал болды. Сюй, Фу және Сье оның император болуға лайық еместігіне көз жеткізді және оны биліктен шығаруды қарастырды. Алайда, олар оның үлкен інісі Лю Ижэня (劉義真) Лулинг ханзадасына деген пікірлерін төмендетеді, сондықтан олар алдымен император Шаоның Лю Ижэнямен болған бәсекелестігін күшейтеді, содан кейін Лю Ижэняны қылмыстар жасады деп айыптады. 424 жылы император Шао Лю Иженді қарапайым азаматқа айналдырды және жер аударылды. Сюй, Фу және Сье император Шаоны да жоюға дайындалды. Олар Тан мен Ван Хонның күшті әскерінен қорқып, Тан мен Ванды астанаға шақырып, содан кейін оларға жоспар туралы хабарлады. Олар патшаның күзетшілерін қарсылық көрсетпеуге көндіргеннен кейін, император Шаоны тұтқындау үшін сарайға сарбаздарды жіберді. Император Шао таңертең төсектен тұрып, жауынгерлер оның жатын бөлмесіне кіргенде, қарсылық көрсетуге тырысты, бірақ ол тұтқынға алынды. Ол өзінің бұрынғы сарайына қайтарылды. Содан кейін билік өкілдері император Шаоның анасы жесір император Чжанның атынан император Шаоның қателіктерін жариялады және оны Иньянның ханзадасы етіп төмендетіп, тақты оның інісі Лю Йилунға ұсынды. (Шюдің серіктесі Ченг Даохуй (程道惠) бастапқыда Сюдің билікті одан әрі бақылау үшін одан да кіші ағасы Лю Йигунға (劉義恭) билікті ұсынуын ұсынған, бірақ Сю мен Фу Лю Йилунның қабілетті екеніне сеніп, сондықтан оны таңдады.) Сюй Цзянькангта қалды, ал Фу Лю Йилунның Цзинь провинциясындағы (州, қазіргі Хубэй) постына барып, оны қарсы алды. Лю Йилун Цзянькангқа жетуден бұрын, Сюй мен Фу император Шао мен Лю Йицзэнді өлтіру үшін кісі өлтірушілерді жіберді. (Фу ресми Цай Куо () кеңесінен кейін ойын өзгертті, бірақ Сюге оның кісі өлтіруді тоқтатуға тырысу туралы хаты тым кеш келді.) Лю Йилун, император Шао мен Лю Йицзэннің өліміне байланысты билік өкілдерінің ниеті туралы бастапқыда қорқып, тақты қабылдамады, бірақ Ван Хуа (王華), Ван Таншу (王曇首, Ван Хонның ағасы) және Дао Янцзи (到之) кеңес бергеннен кейін қабылдады және Цзянькангқа барып, тақты (император Вэн ретінде) алды.

Император Вэнь тұсында

Император Вэнь оларға қарсы әрекет етеді деп қорқып, Сюй мен Фу император Вэнь Цзянькангқа келгенге дейін Сиді Цзинь провинциясының губернаторы етіп тағайындады. Император Вэнь таққа отырғанда, Сюй мен Фуны өз орындарында ұстап, қанағаттандырды. 425 жылы Сюй мен Фу отставкаға кетуді ұсынды, ал император Вэнь мақұлдады және маңызды мемлекеттік мәселелерді өзі қарай бастады. Алайда, Сюйдің немересі Сюй Пэйчжи (徐佩之) және оның серіктестері Ченг пен Ван Шаоцзи (王之) оны отставкаға кетудің қажеті жоқ деп сендірді, содан кейін ол өзінің лауазымын қайта алды. (Тарихта бұл нақты айтылмаған болса да, Фу да солай істеген көрінеді.) Алайда, император Вэнь Сюй, Фу және Сье өзінің екі ағасын өлтіргеніне наразы болды және 425 жылдың соңында оларды жоюды жоспарлады, әсіресе Ван Хуа мен генерал Конг Нингци (孔寧子) шақырған кезде. Сондықтан ол әскерлерін жұмылдырып, қарсыласы Солтүстік Вэйге шабуыл жасайтынын, бірақ жеке түрде Сюй мен Фуды тұтқындауға дайындалып жатқанын жариялады. 426 жылы көктемде осындай жоспар туралы хабарлар тарады, сондықтан Сзи қарулы қарсылыққа дайындала бастады. Көп ұзамай император Вэнь Xu, Fu және Xie-ді тұтқындап, өлтіру туралы жарлық шығарды, ал Xu және Fu-ды сарайға шақыру туралы жеке жарлық шығарды. Сэның ағасы Сэ Цзяо (謝) бұл туралы хабар алып, Фуға дереу хабарлаған, ол өз кезегінде Сюға хабарлаған. Сюй Цзянькангтан қашып кетіп, өз-өзіне қол жұмсады. Оның екі ұлы Сюй Цзяоцзи (徐乔之) және Сюй Циню (徐乞奴) тұтқындалып, жазаға тартылды.