Кіріспе

Италиялық ақын Антонио Венециано (1543 ж. 19 тамыз 1593 ж.) - негізінен сицилия тілінде жазған итальян ақыны. Ол сицилия тілінде жазған ең ұлы ақындардың бірі болып саналады, оның ішінде Джованни Мели, Доменико Темпио және Нино Мартольо бар. Ол сицилиялық әдебиеттің алғашқы ірі тұлғасы, оған дейін үш ғасыр бұрын пайда болған сицилиялық мектептің ізімен. Өмірінде ол поэзиясымен Сицилияда да, одан тыс жерлерде де танымал болды. Сонымен қатар, ол итальян және латын тілдерінде жазды. Венециано Монреалде дүниеге келді, ол Испанияның ұлы жазушысы Мигель де Сервантеспен замандас болды (Сицилия бұл кезде Испанияның билігі астында болды). 1575 жылы Барбариялық қарақшылар тұтқындағаннан кейін екеуі де бір камерада отырған. Ол өзінің ең үлкен еңбегі - "Селияны" Алжирде тұтқында болған кезінде жазды (1579 жылы босатылды). Сервантес Венецианоның осы өлеңдер жинағы арқылы жұмаққа жолдама алғанын айтқан (Селия сицилия және итальян тілдерінде әзіл немесе әзіл дегенді білдіреді). Ол басқа да поэзия шығармаларын жазды, сондай-ақ сатира мен әдепсіз өлеңдерді жазды. Ол Палермода қайтыс болды. Бірде неліктен итальян немесе испан сияқты танылған әдеби тілге қарағанда сицилия тілінде жазуды таңдағанын сұрағанда, ол: "Егер ер адам әйелді азғырғысы келсе, оны ана тілінде істеуі керек" деп жауап берді. Бұл ойын-сауық ма, жоқ па, белгісіз. 1967 жылы оның барлық шығармалары А. Риголи редакциялаған "Оттаве" атты басылымға жинақталды.

Оның өлеңдерінің мысалдары

Оның "Селия" жинағынан алынған үзінділер төменде (1575-1580 жылдары) көрсетілген. Бірінші өлеңнің тақырыбы, махаббат, ерте сицилиялық поэзияға тән болса, екіншісі сәл ерекше, қалыңдыққа ие.