Кіріспе

"Қызыл ибис" - Джеймс Херст жазған қысқа әңгіме. Ол алғаш рет 1960 жылы шілдеде The Atlantic Monthly журналында жарық көріп, "Атлантик бірінші" сыйлығын жеңіп алды. Бұл әңгіме американ әдебиетінің классигіне айналды және мектеп антологиясында және басқа жинақтарда жиі басылып шығады.

Сюжет

Атын атамаған, тек "Аға" деп аталатын баяндаушы өзінің "Дудл" деген лақап атпен аталатын інісі Уильям Армстронгтың өмірін баяндайды. Дудл ауру бала болып дүниеге келеді, ол өзінің туған кемістіктерімен өмір сүреді деп күтпеген. Оның отбасы тіпті оның өліміне орай шағын табыт жасап, "Уильям Армстронг" деген есімді таңдаған, өйткені ол қабір тасына жақсы көрінеді. Дудл аман қалады, бірақ балалық шағының көп бөлігінде ол қозғала алмайды немесе қоршаған ортаға жауап бере алмайды. Ағасы тіпті сәбиді жазғышпен өшіруді жоспарлап, ағасы жоқ болу, шын мәнінде жоқ ағасы болудан жақсы деп ойлайды. Бақытымызға орай, Дудл ағасына күлкісін шашып, ағасының ақылды екеніне қуанып, онымен бірге қалдырады. Дудл ақырында жырнауды үйреніп алады, бірақ дәрігердің айтуынша, ол жай ғана отырудың өзі оның жүрегі әлсіз болғандықтан, өлімге әкелуі мүмкін. Ол артқа қарай жырлап, Бауырға шұңқыр құртты еске түсіреді, бұл оны Уильямды "Шұңқыр" деп атауға мәжбүр етеді. Бірақ Дудл әлі де әлсіз және әлсіз. Ағамыз жүгіріп, секіріп, ойнайтын адамды қалаған, бірақ оның орнына әлсіз және нәзік Дудлды алғысы келмейді. Ағасы ағасын ағаштан жасалған гоу-картпен сүйретіп жүруге мәжбүр, өйткені Дудл жүре алмайды. Қазір ағамыз Дудлды "әдеттегі адам" болуға үйретуді шешеді. Ол Дудлді балоға алып барып, оған жүруді үйретеді. Алты жасқа толғанға дейін Дудл ағасының көмегімен жүріп үйреніп алады. Осыдан жігер алған Аға Дудлға жүгіруді, жүзімге көтерілуді, жүзуді, ескіруді және тіпті оны мектепке дайындау үшін күресуді үйретеді. Алайда, жоспар жасалғаннан кейін бір жылдай уақыт өткен соң, Дудл мақсаттарға жетуден алыс. Бір күні олардың бақшасына шаршап, шаршап жатқан үлкен қызыл құс келеді. Балалардың әкесі оны қызыл ибис деп атайды, жақында болған дауылдан бағытынан ауытқыған тропикалық құс. Құс өлгенде, Дудл оны аяп, көміп қояды. Содан кейін жігіттер жақын маңдағы Атбасар қону орнына барып, Дудлдың "жаттығуын" жалғастырады. Үйге қайтып келе жатқанда, Додл бауырлас оны қайықтауға үйретеді. Кенеттен жаңбыр жауады, олар өзен жағасына жеткенде, Дудл шаршап, қорқады. Додлдың сабақ басталғанға дейін дайындығын аяқтамағанына ашуланған ағасы Додлдың алдынан жүгіріп, қорқып қалған баланы артына қалдырады. Ағамыз Дудлды көрмей, ашуы басылғаннан кейін оны алуға келеді. Ол Дудлдің жерде жансыз отырғанын, аузынан қан ағып, кеудесі мен көйлегін қызыл түске боялатынын көргенде, қатты қорқады. Әңгіме Додлдың денесін алып, жылап жатқан бауырымен аяқталады.

Талдау

Бұл оқиға "символикаға бай" деп сипатталған. Қызыл ибис - бұл әңгіменің басты символы, қызыл түс және ибис Дудлмен салыстырғанда нәзік, бірақ салтанатты. Дауыл жиі ағасы үшін салыстырылады, қызыл ибис тым қатты итеріп, оны тастап кету үшін. Бұл оқиға мақтанудың екі түрлі сипатын да қарастырады: "Мен сол кезде мақтанудың керемет, қорқынышты нәрсе екенін білмедім, ол екі жүзім бұтасын, өмір мен өлімді әкелетін тұқым". Бауырлас мақтаныш керемет екенін мойындайды, өйткені ол Дудлге үлкен және күтпеген нәрселерді жасауға мүмкіндік берді, бірақ оның шынайы ынталары таза болмағандықтан, ақыр соңында Дудлдың өліміне себеп болды.

Опера

Бұл оқиға композитор Стефан Вайсманның либреттограф Дэвид Коттемен операға айналдырылды. Операны Нью-Йорк қаласының Бет Моррисон жобалары мен HERE Arts Center американдық опера жобаларымен бірлесіп шығарды және 2015 жылдың 8 қаңтарында прототип опера фестивалінде премьерасы болды. "Нью-Йорк таймс" газетінің сыншысы Дэвид Аллен бұл операны "өнерлі, күшті және қадірлі шығарма" деп атады. Операны 2019 жылдың қаңтар айында Бостон Операсы Коллаборатив және 2019 жылдың ақпан айында Чикаго Опера Театры шығарды.

Джеймс Херст

Джеймс Херст 1922 жылы 1 қаңтарда Солтүстік Каролина штатының Джексонвилл қаласының маңында дүниеге келген. Ол Атлантадағы Букер Т. Вашингтон орта мектебінде оқыды және Солтүстік Каролина мемлекеттік колледжінде химиялық инженерияны оқыды. Алайда, Екінші дүниежүзілік соғыста әскери қызметтен кейін ол опера әншісі болуға шешім қабылдады және Нью-Йорктегі Джульярд музыка мектебінде оқыды. Джеймс Хёрст 2013 жылы 24 қазанда 91 жасында Солтүстік Каролина штатының Джексонвилл қаласында қайтыс болды.