Кіріспе

Ұлыбританияның жағалаулары, Ирландияның солтүстік-шығыс жағалауы және көптеген кішігірім аралдар фракталдық геометриядағы проблема Ұлыбританияның жағалауы аралдар, шығанақтар, бассейндер мен жарты аралдарды қамтитын әртүрлі табиғи ерекшеліктерден тұрады. Ол Ұлыбритания аралының жағалауынан, Ирландия аралының солтүстік-шығыс жағалауынан және көптеген кішігірім аралдардан тұрады. Жағалаудың көп бөлігі қолжетімді және географиялық және тіршілік ету орталары жағынан өте әртүрлі. Үлкен аумақтар табиғи сұлулық аймақтары болып белгіленді, атап айтқанда Юра жағалауы және мұралық жағалау деп аталатын әртүрлі аумақтар. Екеуі де өте ұзын, құрлықта таралған.

Ұзындығы

Кез келген жағалау сызығының өлшемі пайдаланылған картаның масштабына және өлшеудің дәлдігіне байланысты. Картаның үлкен масштабы мен өлшем бірлігінің кішірейуі егжей-тегжейлі ашылып, өлшенуге мүмкіндік береді, осылайша ұзындығы да артады. Нәтижесінде ұзындығы өлшеу масштабының өсуінен жылдам өседі, сондықтан бұл сұраққа "шамамен жауап" деген нәрсе жоқ. Бұл жағалау парадоксы деп аталады. Жағалау сызығы фракталды фракталдың өзіне ұқсас қасиеттері бар, әр масштабта ұқсас сондықтан бақылаушы неғұрлым жақын қараса, соғұрлым көп егжей-тегжейі ашылады, бұл жалпы ұзындығына әкеледі. CIA Factbook деректеріне сәйкес Ұлыбритания жағалауының ұзындығы шамамен 12,429 км немесе 7,723 мильді құрайды. Дүниежүзілік ресурстар институтының мәліметтері бойынша, оның ұзындығы шамамен 19 717 км.

Пішіні

Ұлыбританияның жағалауы көптеген басқа елдердің жағалауларына қарағанда бұзылысы бар. Оның фракталды немесе Хаусдорф өлшемдері немесе "қалқымалылығы" 1,25-тен, бұл салыстырмалы түрде жоғары; мысалы, Австралия жағалауының фракталды өлшемдері 1,13-ті құрайды, ал Оңтүстік Африканың - 1,02. Осы формасы мен аралдар санының нәтижесінде Ұлыбританияның жағалауы ұқсас өлшемі бар елдерге қарағанда ұзын. Бұл Ұлыбританияда жағалау мен аумақ арақатынасы салыстырмалы түрде жоғары дегенді білдіреді. Ұлыбританияда жағалаудан басқа жер жоқ. Ұлыбританияның жағалауында шамамен 3 миллион адам (60 миллионның ішінде) тұрады деп есептейді. Жағалаудан ең алыс жер - Дербиширдегі Котон, ол Линкольнширдегі Фосдайк Уоштан тең қашықтықта орналасқан; Чеширдегі Нестон мен Флинт, Уэльстегі Флинтшир арасындағы Ақ құмдар; және Северн Глостерширдегі Вестбери.

Аралдар

Ұлыбританияда 1000-нан астам арал бар; 2001 жылғы санаққа сәйкес шамамен 130-да тұрақты тұрғындар тұрады. Қалған аралдардың кейбіреулері ауыл шаруашылығы үшін пайдаланылады және кейде тұрып қалады, кейбіреулері табиғи қорықтар болып табылады, оларға кіру шектеледі, ал кейбіреулері теңіздің астындағы тау жыныстарынан аз ғана. Ұлыбританиядағы негізгі аралдар мен арал топтары: Канал аралдары (оның ішінде Джерси, Гернси, Альдерни және Сарк) және Мэн аралы Ұлыбританияның бөлігі емес; олар өздігінен басқарылатын Корольдік тәуелділіктер, сондықтан олардың жағалаулары Ұлыбританияның жағалаулары емес.