Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Карлос Кардосо (Carlos Alberto Lopes Cardoso) 1951 жылы 10 тамызда Бейра қаласында дүниеге келген. 2000 жылы 22 қарашада Мапуто қаласында туған. 2000 жылы оның өлтірілуі оның газетінің Мозамбиктің ең ірі банкін жекешелендірудегі сыбайлас жемқорлықты тергеуінен кейін болды.
Mozambican journalist
Carlos Alberto Lopes Cardoso, known as Carlos Cardoso (10 August 1951, Beira – 22 November 2000, Maputo) was a journalist born in Mozambique from Portuguese parents. His murder in 2000 followed his newspaper's investigation into corruption in the privatisation of Mozambique's biggest bank.
Ерте өмір
Кардосо Беирада туған, оның әкесі сүт өңдеу зауытын жүргізген колониялық Мозамбикке келген ақ португал иммигранттарының ұлы. Ол Мозамбикте білім алған, Оңтүстік Африкада орта мектепте оқыған, кейін Витватерсранд университетінде оқыған. Ол португал және екінші тілдерінде ндау және ағылшын тілдерін білетін.
Cardoso was born in Beira, the son of white Portuguese immigrants to colonial Mozambique, where his father ran a dairy processing plant. He was educated in Mozambique and at high school in South Africa, where he went on to attend the University of the Witwatersrand. He spoke Portuguese and second languages Ndau and English.
Мозамбиктің тәуелсіздігі
Студент кезінде апартеидке қарсы белсенді болып, 1975 жылы 1 қыркүйекте Оңтүстік Африкадан Мозамбикке жер аударылды. Португалиялық отаршылдық әкімшілігінің Мозамбиктен 1974 жылы Луасака келісімінің аясында FRELIMO азаттық қозғалысына билікті тапсырғаннан кейін кетуінен кейін Кардосо елде қалған ақ мозамбиктіктердің азшылығының бірі болды. Алдымен мемлекеттік БАҚ-та кіші лауазымдарда, 1980 жылдан бастап мемлекеттік баспасөз агенттігі AIM редакторы болып жұмыс істеді. Қысқа мерзімге бас бостандығынан айырылғаннан кейін Кардосо Самора Машельдің кеңесшісі болып жұмыс істеді, бірақ 1989 жылы AIM-ден шығып, алдымен суретші, кейіннен Mediacoop, тәуелсіз баспасөз кооперативінің негізін қалаушы ретінде жұмыс істеді. 1992 жылы ол апталық "Савана" газетін құрды, 1997 жылы ол жаңа бизнес газетін "Метикал" газетін құру үшін қалды. 1989 жылы ол әйелі норвегиялық адвокат Нина Бергпен танысты. Олардың Ибо мен Милена деген екі баласы болды.
As a student, he became an activist against apartheid, leading to deportation from South Africa to Mozambique on 1 September 1975. After the withdrawal of the Portuguese colonial administration from Mozambique in 1974 following the handover of power to the FRELIMO liberation movement in the context of the Lusaka Accord, Cardoso was among the minority of white Mozambicans who remained in the country. He worked first in junior positions in government media and, from 1980, as editor of AIM, the government press agency. Following a brief spell of imprisonment, Cardoso worked also as an advisor to Samora Machel, but quit AIM in 1989 to work first as an artist, and later as founder of Mediacoop, an independent press co operative. In 1992 he founded the weekly newspaper Savana, which he left in 1997 to found a new business newspaper Metical. In 1989 he met his wife Nina Berg, a Norwegian lawyer. They had two children together, Ibo and Milena.
Газет редакторы және жергілікті саясаткер
1997 жылы Кардосо "Метикаль" бизнес-күнделікті газетін құрды және 1998 жылы Мапуто қалалық кеңесіне сайланды. Метикаль 2001 жылдың желтоқсан айында баспадан шықпады.
In 1997 Cardoso founded the business daily news sheet Metical, and was elected to the Maputo city council in 1998. Metical ceased publication in December 2001.
Қылмыс және тергеу
Кардосо 2000 жылы 22 қарашада Мапутоның орталығында Мозамбиктің ең ірі банкі Banco Comercial de Moçambique-ді жекешелендірумен байланысты 14 миллион АҚШ долларын құрайтын алаяқтықты тергеп жатқанда атып өлтірілді. 2002 жылы алты адам өлтірілген деп күдіктілердің сотында үш адам Мозамбик президенті Жоаким Чиссаноның ұлы Ньимпин Чиссаноның Кардосоның өлтірушісіне чекпен ақша төлегенін айтқан. Кардосоны өлтіруді ойлап тапқан португал азаматы Анибал дос Сантос 2003 жылы түрмеден қашып шыққаннан кейін қалмаушылықпен сотталды; 2006 жылы қайта қаралғанда (дос Сантостың екінші қашып кетуінен кейін) оның 30 жылға бас бостандығынан айыру жазасы бекітілді. 2006 жылы мамыр айында Мозамбик прокуратурасы Ньимпин Чиссаноға Кардосоны өлтірудің және түрлі экономикалық қылмыстардың "бірлескен моральдық авторлығы" үшін айып тақты. Мозамбик жаңалықтар агенттігі 2006 жылдың 11 мамырында Чиссаноны тұтқындауға арналған бұйрықтың бұрынғы президент пен оның әйелі араласқаннан кейін жойылғандығы туралы анонимді мәлімдеме жариялады.
Cardoso was shot dead in central Maputo on 22 November 2000, while investigating a US$14 million fraud connected with the privatisation of Mozambique's largest bank, Banco Comercial de Moçambique. In the 2002 trial of six murder suspects, three suspects described Nyimpine Chissano, the son of Mozambican President Joaquim Chissano, as paying Cardoso's murderer by cheque. Aníbal dos Santos, a Portuguese citizen who was said to have masterminded Cardoso's murder, was convicted in absentia in 2003 after escaping from prison; and a retrial in 2006 (following dos Santos' second escape) upheld his sentence of 30 years in prison. Nyimpine Chissano was charged with "joint moral authorship" of Cardoso's murder and various economic crimes by the Mozambican Public Prosecutor's office in May 2006. The Mozambique News Agency reported on 11 May 2006 an anonymous claim that an arrest warrant for Chissano had been rescinded following the intervention of the former president and his wife.