Кіріспе

Құс түрі Альберт лира құсы (Menura alberti) - бұл қорқынышты, фазан мөлшеріндегі әнші құс, ол Австралияның субтропикалық жаңбырлы ормандарында, Жаңа Оңтүстік Уэльс пен Квинсленд арасындағы мемлекеттік шекарадағы шағын аймақта мекендейді. Альберт лира құсы Ұлыбританияның патшайымы Викторияның ханзадасы Альберттің құсы деп аталады. Бұл құстың саз құстың әсем саз құс тәрізді құйрық қауырсындары жоқ, ал оның таралу аймағы әлдеқайда шектеулі. Бұрын Альберт лираларын пирогтарға қосып жеу үшін, "жаһанға саябақ жасап жүрген аңшылар" немесе вандалдар үшін құйрық қауырсындарын жеткізу үшін атып тастаған. Альберттің лира құстарының жалпы саны тек 3500 - ге жуық көбейетін құс деп есептеледі

Сипаттама

Альберт лира құсы - жерде тіршілік ететін құс. Аналықтардың ұзындығы шамамен, ал аталықтарының салмағы шамамен 6 кг. Қанаттары шамамен 6 м. Қаңқасы қоңыр түсті, құйрығы, құйрығы және мойын-бауыры қызғылт. Құйрығы қара түсті, көкжиек қара қоңыр немесе қара түсті, ал көзінің айналасында кең, көк сұр сақинасы бар. Аяқтары мен аяқтары қоңыр сұрдан қара сұрға дейін немесе қара түсті. Екеуі де, құйрығының пішінінен басқа, бір-біріне ұқсас. Оның құйрығы: 1) ортаңғы жағында қара қоңыр түсті, ортаңғы жағында қара қоңыр түсті ұзын таспалар; 2) алты жұп ұзын, қалың жіп тәрізді қауырсын, жоғары жағы қара қоңыр, төменгі жағы қара сұр түсті; 3) жоғарғы жағында қара қоңыр, төменгі жағы қара сұр түсті, толық қанатты, ұзын, кең, ең шеткі жағында екі жұп лиралар бар. сондай-ақ, шұбар құстар мен розеллалар. Дауыс бір сәтте терең және резонанстық дыбыстарды шығарады, жоғары, жіңішке сыңғырлаулар мен трилдерге ауысады, содан кейін қайтадан қатты шуларға ауысады. Кейбір әндер жұмсақ, жұмсақ дыбыспен басталады, содан кейін ол айқын әрі қатты болып шығады. Мимикрия тек қана орташа өзгерістермен қайталанатын ретімен орналастырылады. Аталықтары бұл реттіліктерді басқа лира құстарынан әлеуметтік жолмен алады, сондықтан бір жердегі аталықтары мимикалық әндердің бірдей реттілігін бөліседі. Еркектер қыста, ұрықтану кезеңінде күніне бірнеше сағат бойы шақырып, басқа уақытта тыныш тұрады. Құстар үрейленіп, қатты айқайлайды. Тіпті қатты айқайласа да, бұл ұялшақ және жасырын түрді оның тіршілік ету ортасының тығыз, бүктелген өсімдіктерінде қараңғы жарықпен және құстар әбден сақ болып көрінеді. 20-ғасырдың басында төменгі алқаптарда кең таралған болса да, құстың таралуы қазір Квинслендтің оңтүстік-шығысы мен Жаңа Оңтүстік Уэльстің солтүстік-шығысындағы бірнеше шағын тау жоталарына ғана шектелген; қалған тіршілік ортасының көп бөлігі қорықтарда кездеседі. Квинслендте Альберт лира құсы шығыста Тамборин тауынан және Спрингбрук ұлттық паркінен батыста Макферсон жотасына дейін кездеседі. Оқшауланған популяциялар Барни тауы ұлттық паркі мен Бас жотасында бар. Ең үлкен популяция Ламингтон платосында кездеседі. Алберт лиралары бұрын Күн шашы жағалауы мен Д'Агилар тау жотасынан тіркелген, бірақ содан бері бұл аймақтардан жоғалып кеткен. Жаңа Оңтүстік Уэльсте ол тек Солтүстік өзендер аймағының солтүстігінде, шекаралық жоталар бойымен және шығыстағы Nightcap ұлттық паркінде, мүмкін батыста Koreelah ұлттық паркіне дейін кездеседі. Оның көп бөлігі Маунт Уорнинг аймағында кездеседі. Оқшауланған популяциялар әлі де Уорделлге дейінгі оңтүстік жаңбырлы ормандарда болуы мүмкін. Аумақ көлемі туралы мәліметтер тек еркектер үшін ғана тіркелді. Ерлер аумағы әдетте еркек пен әйелдің арасындағы тұрақты жұптық байланысқа ешқандай дәлел жоқ. Олар әдетте ашық және тығыз бұталы жерлерді іздеп тауып, бірақ биік қабаттары жақсы дамыған. Жерде азық іздеген кезде олар қалдықтарды қағып, жапырақтарды айналдырып, омыртқасыз жем іздеу үшін топыраққа қазып алады. Кейбір оқшауланған популяцияларға қауіп төніп тұр, өйткені олар өте кішкентай және халық тығыздығы адам қоныстануына жақын аймақтардағы оңтайлы тіршілік ету орындарында күтілгеннен төмен. Глобалды жылыну және оның күтілетін әсерлері (жаһандық ортаның өзгеруі, өрт жиілігі мен қарқындылығының өзгеруі) болашақта лира құсына қауіп төндіруі мүмкін, ал ірі өрттер бүкіл популяцияға әсер етуі мүмкін. Түрдің таралу аймағы географиялық жағынан өте шағын болғандықтан, аймақтағы қатты құрғақшылық сияқты қауіпті оқиға барлық адамға әсер етуі мүмкін.