Кіріспе

Кореядағы британдық журналист (1872-1909) Эрнест Томас Бетелл (3 қараша 1872 - 1 мамыр 1909) - британдық журналист. Ол Кореяның Жапониядан тәуелсіздігін жақтаған "The Korea Daily News" газетін құрды. Ол сондай-ақ өзінің корей аты Bae Seol (hangul=배설) арқылы белгілі.

Кореяға келу

1904 жылы Эрнест Бетелл экспорт бизнесімен айналысқан Кобе қаласынан Кореяға Daily Chronicle газетінің тілшісі ретінде Ресей-Жапон соғысы туралы хабарлау мақсатында сапар шегеді. Содан кейін ол Кореяда қалып, Кореядағы жапон империализмі туралы баяндады. Бетэлл жапондық сарбаздардың кореялықтарға қатысты қатыгездіктерін және кореялықтарға қалай әділетсіз қарағанын және жапондықтардан төмен екенін айтты.

" Korea Daily News " газетінің

Ол 1904 жылы Кореяның тәуелсіздік белсендісі Ян Гитакпен бірге Кореяның алғашқы газетін құрды, ол The Korea Daily News деп аталды, ол корей тілінде Daehan Maeil Sinbo (hangul=대한매일신보) деп жарияланды. Бұл басылым Кореядағы жапондық билікке қатты қарсы болды. Газет үш нұсқада болды Ағылшын, корей және корей аралас қаріптері. Жапон билігіне қарсы шыққан Пак Ын Сик пен Син Чхае Хо сияқты көптеген адамдар газетке мақалалар мен бағандар жазды.

Төңкеріске қарсы іс-қимыл үшін айыпталу

Сол кезде британдықтар Кореяда экстерриториялық құқықтармен қамтамасыз етілді. Газетті британдық азамат шығарғандықтан, ол жергілікті заңға бағынбайды. Алайда 1907 жылы Сеулдегі британдық консулдық сотында бейбітшілікті бұзғаны үшін сотталып, алты айға қамауға алынды. Келесі жылы Жапонияның Бас резидентінің өтініші бойынша Беттеллге Сеулде отырған Қытай мен Корея үшін британдық Жоғарғы Сотта Кореяның жапон үкіметіне қарсы бүлік шығару үшін айып тағылды. Ол бүлікшілдікке кінәлі деп танылып, судья Ф. С. А. Борн оны үш аптаға бас бостандығынан айырып, алты айға жақсы мінез-құлықпен қамауға алды. Кореяда оған лайықты түрме болмағандықтан, ол Шанхайға кемемен жеткізіліп, Шанхайдағы британдық консулдық түрмеде ұсталды.

Өлім

Бостандыққа шыққаннан кейін Сеулге оралып, бизнесін жалғастырды. 1909 жылы 1 мамырда кардиомегалиядан қайтыс болды.

Мұра

Корея халқы оның құрметіне ескерткіш тұрғызды, бірақ оны жапондықтар бұзған. 1964 жылы Оңтүстік Кореяда тұратын журналистер алғашқы ескерткіштің қасына тағы бір ескерткіш орнатты. Қазір екеуін де Янхуаджин шетелдіктер зиратында көруге болады. 1968 жылы Оңтүстік Корея үкіметінен Ұлттық қордың "Құрмет орденімен" марапатталды.