Blachownia

Кіріспе

Blachownia - Польшадағы Силезия воеводиясының Ченстохова округінің қаласы. Ол Ченстохова қаласынан батысқа қарай орналасқан. Қала тарихи Кіші Польшаға жатады. 2021 жылдың желтоқсанына қарай оның тұрғындарының саны 9 383 адам.

Тарих

Блаховнияның тарихы 1356 жылы король Казимеж Великий жақын маңдағы Ольштындан келген Старостаның қарамағындағы аймақта екі ауыл құруға рұқсат берген кезде басталған. Бұл қоныс аударушылардың ағылуына әкелді, ал Чехиямен шекараға жақын орналасқан кіші Польшаның батыс бөлігі өнеркәсіп орталығы ретінде пайда болды, онда бірнеше балқыма және гүлдер бар. XVI ғасырда Лойки (болашақтағы Блаховна) елді мекені Краков воеводиясына тиесілі болған кезде, онда су доңғалақтарымен жұмыс істейтін 36 құйма бар еді. Сонымен қатар, мұнда темір кенін қазып алды, ал 1531 жылғы әлі күнге дейін сақталған құжаттардың бірінде патша Зигмунт Август Бляжей Лоекке темір құю орнын жүргізуге рұқсат берді. 1606 жылы қазіргі Блаховнияның шекарасында үш үй мен қонақүйден тұратын Трепезури деген елді мекен болды. 1610 жылы Кжепице старостасы Миколай Вольский екі ерте биік пешті құрды, сонымен қатар сумен жұмыс істейтін екі балғалы құрманы сатып алды. 1630 жылы жергілікті металл зауыттары қолданбалар өндірді. Жыл сайын 800 темір арба, сонымен бірге ауыл шаруашылығы құралдары, металл табақтары және оқ-дәрілер. 1631 жылы металл зауыттарын патша Владыслав IV Ваза аралады. XVII ғасырдың екінші жартысында Польшаға шведтердің басып кіруінен кейін Блаховния өнеркәсіптік орталығы бүкіл Кіші Польшамен бірге құлдырап кетті. 150 жыл бойы жергілікті өсімдіктер туралы ешқандай деректе айтылмаған. 1782 жылы Кжепице маңындағы екі гүлхана сипатталған. Польшаның бөліністерінен кейін Блаховния 1815 жылдан бастап Ресейдің бақылауындағы Польша Конгрессіне, 1867 жылдан бастап Пьотрков губернаторлығының бөлігі болды. Станислав Стазичтің күш-жігерінің арқасында Гливицеден қолөнершілер мен Берлин технологиясы металлургия өнеркәсібін қайта құру үшін Блаховниаға әкелінді. 1834 жылы Bank Polski болашақ болат зауыты үшін екі заманауи биік пешпен жерді жалға алды. Көп ұзамай темір кен орнын ашып, 1837 жылы пештер пайдалануға берілді. Зауытты сакс инженері Генрих Карл Каден басқарып отырды, ал зауытты салу құны 382 099 злотый болды. Энергияны арттыру үшін Англиядан бу машинасы әкелінді, бұл Блаховнианы Конгресс Польшасындағы ең заманауи диірмендердің біріне айналдырды. 1838 жылы "Хута Блаховния" 74 адамды жұмыспен қамтыды, көп ұзамай құю фабрикасы қосылды. Алайда 1848 жылы оның өндірісі тым қымбат болып шықты, сондықтан Блаховния өнімдеріне сұраныс болмады. 1872 жылы зауытты Ресей императорлық отбасы иеленді, ол оны 1897 жылы Берлиннің "Лора унд Конигшутте" компаниясына жалға берді. Өнеркәсіптік бағдарламаны пайдаланған зауыт. 500 адам, ал оның өнімдері негізінен Ресей империясына, оның ішінде Қиыр Шығысқа экспортталды. Блаховния жұмысшылары 1905 жылғы революцияға белсене қатысты. Блаховния бірінші дүниежүзілік соғыстың басында Германия империясының әскерлері басып алған алғашқы қоныстардың бірі болды. Неміс оккупациясы 1914 жылдың тамызынан 1918 жылдың қарашасына дейін созылып, сол кезде өмір сүру деңгейі күрт төмендеді, ал жұмыспен қамту 1200 (1913 жылға қарағанда) 400-ге дейін қысқарды. Екінші Польша республикасында Блаховния Кильце воеводиясына қараған. Болат зауыты мемлекет меншігіне алынып, кейін Варшавадағы Б. Хандтке ассоциациясына сатылды. Елді мекеннің өз спорттық бірлестігі, өрт сөндіру бригадасы және мектептері болды. Блаховния 1939 жылға дейінгі Польша мен Германия шекарасына жақын орналасқандықтан, ол Польшаның қыркүйек науқанының үшінші күні (1939 жылы 3 қыркүйекте таңғы сағат 5-те) тұтқындалды. Блаховния тікелей Үшінші рейхке қосылды, ол Гау Верхняя Силезияның бөлігі болды (Нацистік Германия қосылған поляк аймақтарын қараңыз). Немістер оның атын Блахштадт деп өзгертіп, округ (Крайс Блахштадт) құрды. Блаховнияда жергілікті гестапо мен Arbeitsamt кеңсесі орналасқан. Зауыттың атауы "Айзенверке Хандлер" деп өзгертілді, ал поляк жұмысшыларына құл сияқты қаралды, олар күніне 11 сағат жұмыс істеді, ең төменгі жалақымен. Соғыстан кейін Блаховния 1950 жылға дейін Кильце воеводиясына қарады, ал сол жылы ол Катовице воеводиясына көшірілді.

The history of Blachownia dates back to 1356, when King Kazimierz Wielki gave permission to establish two villages in the area under the jurisdiction of a Starosta from nearby Olsztyn. This resulted in an influx of settlers, and this area of western lesser Poland, located near the border with Czech ruled Silesia, emerged as a center of industry, with several forges and bloomeries. In the 16th century, when the settlement of Łojki (future Blachownia) belonged to Kraków Voivodeship, it had as many as 36 forges, powered by water wheels. Furthermore, iron ore was excavated here, and in one of the still existing documents from 1531, King Zygmunt August allowed a man named Błażej Łojek to run a forge. In 1606, within the boundaries of today's Blachownia, was a settlement called Trzepizury, which consisted of three houses and an inn. In 1610, Mikołaj Wolski, the starosta of Krzepice built two early blast furnaces, also purchasing a forge with two hammers, powered by water. By 1630, local metal plants manufactured app. 800 wagons of iron annually, together with farming tools, sheet metal, and cannonballs. In 1631, the metal plants were visited by King Władysław IV Waza. In the second half of the 17th century, the Blachownia industrial center declined, together with whole Lesser Poland, following the Swedish invasion of Poland. For 150 years local plants were not mentioned in any sources. In 1782, two bloomeries near Krzepice are described. After the Partitions of Poland, Blachownia since 1815 belonged to Russian controlled Congress Poland, from 1867 on as part of Piotrków Governorate. Due to efforts of Stanisław Staszic, artisans from Gliwice and technology from Berlin were brought to Blachownia, to recreate metal industry. In 1834, Bank Polski leased area for the future steel mill, with two modern blast furnaces. Soon afterwards, the first iron ore mines were opened, and in 1837, the furnaces were in use. The mill was managed by a German engineer Heinrich Karl Kaden from Saxony, and the cost of the construction of the factory was 382,099 zlotys. To increase energy input, a steam machine was brought from England, making Blachownia one of the most modern mills in Congress Poland. In 1838, Huta Blachownia employed 74 people, soon afterwards, a foundry was added. By 1848, however, the cost of manufacturing turned out to be too high, and there was no demand for Blachownia's products. In 1872, the mill was taken over by the Russian Imperial family, which in 1897 leased it to a Berlin company Laura und Konigshutte. The mill employed app. 500 people, and its products were exported mostly to the vast Russian Empire, including its Far East. Workers from Blachownia actively participated in the Revolution of 1905. Blachownia was one of the first settlements, which was captured by the German Imperial troops at the beginning of World War I. German occupation lasted from August 1914 to November 1918, and during that time, there was a sharp decline in the living standards, and employment was reduced from 1200 (as for 1913) to 400. In the Second Polish Republic, Blachownia belonged to Kielce Voivodeship. The steel mill was nationalized and later sold to B. Handtke Association from Warsaw. The settlement had its own sports association, fire brigade and schools. As Blachownia was located near the pre 1939 Polish German border, it was captured on the third day of the Polish September Campaign (Sept. 3, 1939, at 5 a. m.). Blachownia was directly annexed into the Third Reich, as part of Gau Upper Silesia (see Polish areas annexed by Nazi Germany). The Germans changed its name into Blachstadt, and created a county (Kreis Blachstadt). Blachownia was the seat of the local Gestapo and Arbeitsamt office. The mill was renamed into Eisenwerke Handler, and Polish forced workers (OST Arbeiter) were treated like slaves, working for 11 hours a day, with minimum salaries. After the war, Blachownia belonged to Kielce Voivodeship until 1950, and in that year it was moved to Katowice Voivodeship.

Көлік

Қала 46-шы ұлттық жол бойында орналасқан; воеводстволық жолдар nr. 492 және 904 автомобиль жолдары да қала арқылы өтеді. A1 автокөлік жолы Blachownia-дан шығысқа қарай өтеді. Қаланың темір жол вокзалы да бар. Блаховния Ченстоховаға жақын орналасқандықтан, оған қалалық қоғамдық көлік жүйесі қызмет көрсетеді.