Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Австралиядағы таулар қатары Гаулер таулары - Оңтүстік Австралиядағы Айр түбегінің солтүстігіндегі тасты төбелер қатары. Ейр тас жолы таулардың оңтүстігінен өтеді. Гаулер таулары ұлттық паркі Кимба мен Вудиннаның солтүстігіндегі тауларда орналасқан. Бұл алқаптар Gawler Range жергiлiктi атаулар бойынша қорғалады.
Mountain range in South Australia
The Gawler Ranges are a range of stoney hills in South Australia to the north of Eyre Peninsula. The Eyre Highway skirts the south of the ranges. The Gawler Ranges National Park is in the ranges north of Kimba and Wudinna. The ranges are covered by the Gawler Ranges Native Title Claim.
Тарих
Гаулер алқаптарының дәстүрлі иелері - бұл аймақты кем дегенде 30,000 жыл бойы мекендеген Барнгарла, Коката және Вирангу халықтары, олар қазір бірлесіп Гаулер алқаптарының аборигендері деп аталады. Бұл Айрдың батысқа қарай Нулларбор жазығын кесіп өтуге дейінгі алғашқы экспедицияларының бірі еді. Бұл экспедицияда Эдвард Джон Эйр 1839 жылы Оңтүстік Австралияның гүлдік эмблемасы - Штурт шөлінің бұршағын алғаш рет байқаған. Стивен Хак 1856 жылы аралықты зерттеді және 1857 жылы аймақта алғашқы мал шаруашылығы жалға алынды. 1857 және 1858 жылдары екі жақсы маусым болды, малшылар өздерінің жүгірулерінде тұрақты тұщы су көлдерін хабарлады. Станцияларда әр шаршы шақырымға 50 қой ұстауға міндетті болды, бірақ көп ұзамай Ноннинг сияқты меншіктер 90 000 қораны қырқып жатты.
The traditional owners of the Gawler Ranges are the Barngarla, Kokatha and Wirangu peoples, who have inhabited the area for at least 30,000 years and are now known collectively as the Gawler Ranges Aboriginal People. This was on one of Eyre's earlier expeditions before his famous crossing of the Nullarbor Plain further west. It was on this expedition that Edward John Eyre made the first recorded sighting of South Australia's floral emblem, the Sturt desert pea, in 1839 during an early exploration of the region. Stephen Hack explored the range in 1856 and in 1857 the first pastoral lease was taken up in the area, Two good seasons followed in 1857 and 1858, with pastoralists reporting permanent freshwater lakes on their runs. Stations were required to stock 50 sheep per square mile (19 per square kilometre) but soon properties such as Nonning were shearing flocks of 90,000.
Геология
Таулар қатарындағы тау жыныстары вулкандық белсенділікпен 1595-1592 млн. жыл бұрын, Галлер тау тобына жататын вулкандық қазбалар (ГРВ) атылған кезде пайда болған. Шамамен 30 000 км3 басымдылықпен риолиттік және дациттік лава тез экструзияланды, ал олардың эрозияға ұшыраған қалдықтары жер бетінде сақталған ең көлемді фелсикалық магмалық оқиғалардың бірі болып табылады. Базальтты және базальтты андезит магматизмнің өте аз бөлігін құрайды (<1%). Гаулер тау-кенінің жанартаулары да фельсикалық магма үшін айтарлықтай жоғары температурада (~ 950 1100 ° C) атылып шыққан, ал бұл олардың өте жоғары галогендік (әсіресе F және Cl) құрамымен бірге, әдетте бірнеше жүз градусқа суық реолиттер мен дациттермен салыстырғанда төмен тұтқырлық (ағынды) магмаларға әкелді. Бұл төменгі сіркелілігі, тез суытатын, порфирлі текстуралар мен кең таралған бағаналы буындар пайда болатын, таңбаланған, пирожный тәрізді морфологиясы бар лобат ағыстарының сериясы ретінде орналасуына әкелді. Бұл таулар тау кендерімен бай, бірақ көпшілігі жақында ғана ашылған және әлі толық пайдаланылмаған Гаулер кратонның кішкентай бөлігі болып табылады. Кейбір аймақтарда, соның ішінде тау жотасының батыс жағындағы Хилтаба табиғи қорығында, Хилтаба Suite гранитінде көп қызғылт гранит бар. Шамамен 580 млн жыл бұрын Гаулер таулары Акраман соққы кратерін қазып алған үлкен метеориттің әсерінен соққыға ұшырады, қазіргі Акраман көлі осы жерде орналасқан. Бастапқы кратер диаметрі 90 км-ге дейін жетуі мүмкін және бірнеше жүз шақырым шығысқа қарай тұмсық мөлшеріндегі қалдықтар тасталды, онда ол қазір Флиндерс жоталарын құрайтын шөгінділерде сақталған.
The rocks within the ranges were formed by volcanic activity between ~1595 1592 Ma, when the Gawler Range Volcanics (GRV) were erupted. Approximately 30 000 km3 of dominantly rhyolitic and dacitic lava were rapidly extruded, and their eroded remnants preserve one of the most voluminous felsic magmatic events preserved on earth. Basaltic and basaltic andesite comprise a remarkably minor component of the magmatism (<1%). The Gawler Ranges Volcanics were also erupted at remarkably high temperatures (~950 1100 °C) for felsic magmas, and this, coupled with their very high halogen (particularly F and Cl) compositions resulted in low viscosity (runny) magmas when compared to typical rhyolites and dacites which are generally several hundred degrees cooler. This low viscosity resulted in emplacement as a series of lobate flows with a stacked pancake like morphology which cooled rapidly resulting in porphyritic textures and widespread columnar jointing. The ranges are a small part of the Gawler Craton which is a craton rich in mineral resources, although many are only recently discovered and not yet fully exploited. There is much pink granite in some areas, including on the Hiltaba Nature Reserve on the western side of the ranges, which is located on Hiltaba Suite granite. At approximately 580Ma the Gawler Ranges were impacted by a large meteorite which excavated the Acraman impact crater, in which the modern Lake Acraman now sits. The original crater was possibly as large as 90 km in diameter and flung fist sized debris several hundred kilometres to the east, where it has been preserved in sediments which now comprise the Flinders Ranges.
Геоморфология
Ең биік нүктесі - теңіз деңгейінен жоғары орналасқан Нуки Блафф. Борнхардтар жер бетіне басымдық береді. Топырақтарда үнемі вулкандардың ауа райының әсерінен пайда болған өнімдер басым болады және олар құрғақ ортада тотығу темірінің мол болуына байланысты әдетте қызыл түсті болады. Негізгі өзендер жоталарды сумен құя алмайды, бірақ бірнеше ішкі су жинағыш аймақтар қазіргі заманғы плая көлдерін тамақтайды.
The highest point is Nukey Bluff at above sea level. Bornhardts dominate the landscape. Soils are invariably dominated by the weathering products of the volcanics, and are typically red in colour due to abundant oxidised iron weathering in the arid environment. No major rivers drain the ranges, however several internal catchments feed the modern playa lakes Gairdner, Acraman, Everard, McFarlane, Harry and Island Lagoon.
Құстар
Гаулер тауларында құстардың 140-қа жуық түрі бар, оның ішінде эму, кенелі бүркіт, майор Митчеллдің какадуы және әнші балқұс. және жойылып бара жатқан сары аяқты тас валлаби.
There are some 140 species of birds in the Gawler Ranges, including the emu, wedge tailed eagle, Major Mitchell's cockatoo and singing honeyeater. and the endangered yellow footed rock wallaby.
Табиғат қорығы
Табиғат қорығына тиесілі Хилтаба табиғи қорығы солтүстікке қарай Гаулер таулары ұлттық паркімен шектесіп, көптеген қауіп төнген түрлерді қорғау үшін жұмыс істейді.
The Hiltaba Nature Reserve, owned by Nature Foundation, abuts the Gawler Ranges National Park to the north, and works to protect many threatened species.