Кіріспе

Папиллярлық қалқанша безінің қатерлі ісігі (папиллярлық қалқанша безінің қатерлі ісігі, қалқанша безінің қатерлі ісігінің барлық жағдайларының 75- 85% -ын құрайды. Ол көбінесе әйелдерде кездеседі және 20-55 жас аралығындағы топта кездеседі. Сонымен қатар, бұл қалқанша безінің қатерлі ісігі бар балаларда және бұрын бас пен мойынға сәулеленуден өткен қалқанша безінің қатерлі ісігі бар науқастарда пайда болатын қатерлі ісіктің басым түрі болып табылады. Ол жиі жақсы дифференциацияланады, баяу өседі және оқшауланады, бірақ метастаз жасай алады.

Диагностика

Папиллярлы қалқанша безінің карциномы әдеттегі тексеру кезінде мойын массасы түрінде пайда болатын симптомсыз қалқанша безінің түйіндері ретінде анықталады. Кейбір жағдайларда бұлшықет жергілікті симптомдарды тудыруы мүмкін. Бұл массаны зерттеу үшін әдетте нәзік инемен аспирациялық биопсия (НАБ) жүргізіледі. FNA дәлдігі өте жоғары және бұл осы жағдайларда кеңінен қолданылатын процесс. Басқа зерттеу әдістеріне ультрадыбыстық бейнелеу және ядролық сканерлеу жатады. Ультрадыбыстық зерттеу - қатты зақымдануларды муковисцидтік зақымданулардан ажырату және кальцификацияларды анықтау үшін пайдалы әдіс. Қалқанша безінің ультрадыбысы микрокарциномаларды табуда да өте тиімді, яғни өте кішкентай (< 1 см) карциномаларды анықтайды. Папиллярлы қалқанша безінің карциномы сондай-ақ мультинодулярлы зобта қатты түйін табылған кезде, мойын жамбас лимфа түйіндерінің ұлғаюы анықталған кезде немесе дененің басқа жерлерінде анықталмаған метастаздық зақымданулар болған кезде анықталады. Тиісті тексеруге мойынның ультрадыбыстық зерттеуі, содан кейін зертханалық зерттеулер жатады. Пациенттер әдетте эндокринологпен және хирургпен (бас және мойын хирургы немесе эндокринолог хирургы) кездеседі.

Маркерлер

Тироглобулинді жақсы дифференциацияланған папиллярлы қалқанша безінің қатерлі ісігінің ісіктік маркері ретінде қолдануға болады. HBME 1 бояуы папиллярлық карциномаларды фолликулярлық карциномалардан ажырату үшін пайдалы болуы мүмкін; папиллярлық зақымдануларда ол оң нәтижеге ие болады. ATP5E экспрессиясының төмендеуі папиллярлық қалқанша безінің қатерлі ісігін диагностикалаумен айтарлықтай байланысты және аурудың ерте кезеңіндегі ісіктік маркері ретінде қызмет етуі мүмкін. МикроРНК сынамалары папиллярлық қалқанша безінің қатерлі ісігі бар науқастарды қатерлі ісігі бар игі түйіндер мен сау бақылаушылардан ажырату үшін жақсы диагностикалық өнімділік көрсетті және клиникалық тәжірибеде жаңа және минималды инвазивті диагностикалық тәсіл ретінде ұсынылады.

Қатысқан мутациялар

Папиллярлы қалқанша безінің қатерлі ісігіне байланысты мутациялар негізінен хромосомалық транслокацияның екі түрі және нүктелік мутацияның бір түрі болып табылады. Бұл өзгерістер жалпы канцерогендік жолды - MAPK/ERK жолдарын белсендіреді. 10q11 хромосомадағы RET протоонкогеніне (нейроэндокринді жасушалардың дамуында маңызды рөл атқаратын тирозинкиназа рецепторын кодтайтын) қатысы бар хромосомалық транслокациялар папиллярлы қалқанша безінің қатерлі ісіктерінің шамамен бестен бірінде кездеседі. Фьюзионды онкопротеиндер RET/PTC (ретро- папиллярлық қалқанша безінің карциномы) деп аталады және RET және төменгі ағыстағы MAPK/ERK жолдарын белсендіреді. Митохондриялық мутациялар: МТДНҚ (митохондриялық) гаплогруппалары, патологиялық емес МТДНҚ полиморфизмдерінің бірегей жиынтықтарымен сипатталады, өйткені оның РОС өндірісі мен ОКСФОС жұптасу тиімділігі мен апоптозды реттеуге байланысты гендердің экспрессиясына әсері бар, сондықтан белгілі бір популяцияларда әртүрлі аурулардың патогенезін модуляциялай алады. Азиялық популяцияларда D4a гаплогруппасы қалқанша безі қатерлі ісігінің қаупі жоғары, ал еуропалық популяцияларда K гаплогруппасы қалқанша безі қатерлі ісігін қорғайды деп саналады.

Болжам

Шығанағына байланысты, папиллярлы қалқанша безінің қатерлі ісігінің жалпы 5 жылдық өмір сүру деңгейі 96 немесе 97 пайызды құрайды (бұл AGES жүйесінің модификациясы). Бұл, мүмкін, ең сенімді кезеңді анықтау әдісі. Сондай-ақ MAICS жүйесі деп те аталады. ТНМ сатысы: ісік, түйін, метастаз. (Дифференциацияланған) қалқанша безінің карциномы үшін TNM стадиясы бойынша ерекшелігі - баллдың жас ерекшелігіне қарай әртүрлі болуы.

Сахна

І - IV сатыдағы жалпы қатерлі ісікке сүйенсек, папиллярлық қалқанша безінің қатерлі ісігінің 5 жылдық өмір сүру көрсеткіші І және ІІ сатыларда 100 пайызды құрайды, ІІІ сатыда 93 пайызды және IV сатыда 51 пайызды құрайды.

Эпидемиология

Бақылау, эпидемиология және қорытынды нәтижелерге сәйкес (SEER) папиллярлық қатерлі ісіктің таралуы 1975 жылдан 2012 жылға дейін 100 000 адамға шаққанда 4,8-ден 14,9-ға дейін өсті. Әйелдер папиллярлық қатерлі ісікті ерлерге қарағанда жиірек алады, бұл көрсеткіш 2,5-ке 1 қатынаста, ал қатерлі ісіктердің көпшілігі 40 және 50 жас аралығында диагностикаланады. Алайда, папиллярлық қатерлі ісіктен өлім-жітім 2003-2012 жылдар аралығында тұрақты болып, 100 000 еркек пен әйелге шаққанда 0,5 адамнан өледі. 1910 жылдан 1960 жылға дейін балалық шақтағы бас және мойын қатерлі ісіктерін емдеуде иондаушы сәулеленуді қолдану салдарынан папиллярлық қатерлі ісіктің жиілігі артты. Радиациялық терапия тоқтатылғаннан кейін аурудың жиілігі төмендеді. Хиросима мен Нагасакидегі атом бомбалары және Чернобыль апаты сияқты қоршаған ортадағы радиацияға ұшырау радиацияға ұшырағаннан кейін 5 жылдан 20 жылға дейін балалық шақта папиллярлық қалқанша безінің қатерлі ісігінің артуына себеп болады. Қалқанша безінің қатерлі ісігі синдромының отбасылық анамнезі, мысалы, туыстық аденоматты полипоз, Карни кешені, 2- типті эндокринді неоплазия (MEN 2), Вернер синдромы және Коуден синдромы папиллярлық қатерлі ісіктің пайда болу қаупін арттырады.