Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аквариумның субстраты - резервуардың түбінде қолданылатын материал. Ол судың химиясына, сүзгісіне және аквариум тұрғындарының әл-ауқатына әсер етеді, сонымен қатар аквариумның эстетикалық көрінісінің маңызды бөлігі болып табылады. Керек субстрат аквариумның түріне байланысты; ең маңызды параметр аквариумның тұщы суды немесе тұщы суды құрайтыны.
The substrate of an aquarium refers to the material used on the tank bottom. It can affect water chemistry, filtration, and the well being of the aquarium's inhabitants, and is also an important part of the aquarium's aesthetic appeal. The appropriate substrate depends on the type of aquarium; the most important parameter is whether the aquarium contains fresh water or saltwater.
Функциялар мен ескертулер
Субстраттар аквариумның көпшілігіне пайдалы бактериялардың көбеюі үшін қосылады. Алайда, субстраттар суға заттар шығарып, судан заттарды сіңіріп немесе басқа көздерден алынған заттармен химиялық реакция жасай отырып, су сапасына әр түрлі тікелей әсер етуі мүмкін. Субстраттар жүйенің денсаулығына жанама әсер етуі мүмкін; мысалы, қара түсті субстраттар балық үшін жақсы деп есептеледі, өйткені салыстырғанда балықтар түстірек көрінеді және ұялшақ мінез-құлық танытуы мүмкін емес. Басқа барлық факторлардан бөлек, субстраттар жиі эстетикалық қасиеттері үшін таңдалады. Кейбір субстраттар су химиясын өзгерту үшін қолданылады. Қырылған коралл мен коралл құмының құрамында кальций карбонаты бар, ол карбонаттың қаттылығын арттырып, рН-ді буферлейді. Кейбір аквариумдарда тортты жұмсақ судың кейбір мекендерін еліктеуге қолдануға болады. Субстратты биологиялық сүзгілеу жүйесінің бөлігі ретінде де қолдануға болады. Пайдалы бактериялар аквариумның барлық беттерінде, соның ішінде субстратта да, ауалы судың әсеріне ұшырайды. Көптеген бөлшектердің бетінің ауданы үлкен болғандықтан, субстраттар көбінесе биологиялық сүзгіде қолданылады. Субстратты қамтитын сүзгілеудің кейбір кең таралған түрлеріне шагыл асты сүзгісі мен терең құм төсегі кіреді. Егілген резервуарлар үшін өсімдік тамырлары ену үшін жеткілікті еріген субстрат қажет. Субстрат химиялық инерт болуы және өткір жиектері болмауы тиіс. Кейбір аквариумшылар ұсақ шагылды (12 мм) артық көреді, өйткені қалың субстраттар шөгінділердің дәндер арасындағы саңылауларға орналасуына мүмкіндік береді, оны отырғызылған аквариумда тазалау өте қиын. Субстратты ең алдымен ең төменгі деңгейге қарай еңкейту артқы жағында сәйкесінше үлкен тамыр жүйелері бар үлкен өсімдіктерді қамтиды. Өсімдіктер үшін субстраттың тереңдігі кемінде 5 см болуы керек. Көбінесе, қарапайым топырақ, торф, вермикулит немесе балшық түрлерінің кейбір түрлері сияқты бай субстраттың төменгі қабаты өсімдіктер тамырлары үшін темір және микроэлементтер көзі ретінде қолданылады. Карантиндік резервуарлар (кейде ауруханалық резервуарлар деп аталады) көбінесе ешқандай субстратты қолданбайды. Бұл аквариумды мүмкіндігінше таза ұстауға және балықтардың нәжісін бақылауға көмектеседі. Pelvicachromis taeniatus түріндегі балықтар тіпті мөлдір суда да субстрат қалдырған иіс іздерін тани алады. Бұл су қоймаларында ұсталатын балықтар үшін субстраттың болуы маңызды екенін көрсетеді. Бұл әдіс бос резервуарларда балықтардың белсенділігін айтарлықтай арттыру үшін тиімді.
Substrates are added to most aquaria principally for the increase in beneficial bacteria this provides. However, substrates can also have a variety of direct effects on water quality by releasing substances into the water, absorbing substances from the water, or reacting chemically with substances from other sources. Substrates can also have indirect effects on a system's health; dark colored substrates, for example, are considered by some to be better for fish, as the fish display more colorfully by comparison, and are less likely to behave timidly. Apart from all other considerations, substrates are frequently chosen for their aesthetic qualities. Some substrates are used to alter water chemistry. Crushed coral and coral sand both contain calcium carbonate, which will raise the carbonate hardness and buffer the pH. Peat may be used in some aquaria to mimic some soft water habitats. Substrate may also be used as part of a biological filtration system. Beneficial bacteria colonize all aquarium surfaces that are exposed to aerated water, including the substrate. Because the numerous particles have a high surface area, substrates are often employed in biological filtration. Some common types of filtration involving the substrate include the undergravel filter and the deep sand bed. Planted tanks require a substrate that will remain loose enough for plant roots to penetrate it. The substrate should be chemically inert and free of sharp edges. Fine gravel (1–2 mm) is preferred by some aquarists because coarser substrates allow debris to settle within the gaps between grains, which is particularly difficult to clean in a planted aquarium. Sloping the substrate so it is most shallow in front accommodates larger plants with correspondingly larger root systems in the back. The substrate for plants should be at least 5 cm (2 in) deep. Often, a lower layer of richer substrate such as potting soil, peat, vermiculite, or certain types of clay are used as a source of iron and trace elements for plant roots. Quarantine tanks (sometimes called hospital tanks) often use no substrate at all. This assists in keeping the aquarium as clean as possible as well as monitoring of fish excrements. Fish of the species Pelvicachromis taeniatus were shown to be able to recognize olfactory traces left behind by substrate, even in clear water; highlighting that the presence of substrate is important for fish kept in tanks. This method is beneficial to increase fish activity drastically in empty tanks.
Қабыршақ
Тұщы су аквариумдары үшін шагыл ең көп таралған субстрат болып табылады. Балықтарға зиян келтірмеу үшін қиыршық тас өткір болмауы керек. Аквариумдағы шагылдың көлемі бұршақ мөлшерінде немесе 12 мм-ге дейін болуы мүмкін. Ол бірнеше түстерде болады, және табиғи түстелуі немесе боялуы мүмкін, және су химиясына әсер етпеу үшін полимерлік мөрі болуы мүмкін. Егер қиыршық тас қатты немесе өткір болса, онда ол субстратты сұрыптауды немесе қазуды ұнататын түбінде тұратын балықтарға қолайсыз. (CEC) субстратты таңдағанда да маңызды. CEC - оң зарядталған қоректік иондарды сіңіру қабілеті (осылайша жоғары CEC жақсы). Бұл дегеніміз, субстрат қоректік заттарды ұстап, оларды өсімдіктің тамырына жеткізеді. Бұл субстраттың құрамында қанша қоректік зат бар екенін көрсетпейді.
For freshwater aquaria, gravel is the most common substrate. To prevent damage to fish, gravel should not be sharp. Aquarium gravel can be as coarse as pea sized or as fine as 1–2 mm. It is available in a number of colors, and may be naturally colored or dyed, and may have a polymer seal to ensure it does not affect water chemistry. If the gravel is rough or sharp, it is not suitable for bottom dwelling fish that like to sift the substrate or dig. (CEC) is also an important thing to consider when choosing a substrate. CEC is the ability to absorb positively charged nutrient ions (so high CEC is good). This means the substrate will hold nutrients and make them available for the plant roots. It doesn't indicate the amount of nutrients the substrate contains.
Минералдар, қабыршақтар мен маржандар
Мұнда қабық қабығы, майдаланған әк тас, майдаланған мәрмәр, майдаланған коралл қаңқалары, коралл құмы және оолитті арагонити субстраттары болуы мүмкін. Бұл субстраттардың негізгі құрауышы - кальций карбонаты судың қаттылығын және рН-ін арттыратыны үшін, олар көбінесе қатты су түрлеріне, мысалы, Африкадағы рифті көлдердегі цихлидтерге немесе тұщы судағы балықтар мен омыртқасыздарға қолданылады. Кейбір омыртқасыз жануарлар, мысалы, моллюскалар немесе тас бауырлар, сондай-ақ, шығарылған кальций мен стронцийді пайдаланады. Кальций карбонаты субстраттары басқа тұщы су аквариум балықтарының, әсіресе жұмсақ суға бейімделген өзен түрлерінің көпшілігі орналасқан аквариумдарға нашар сәйкес келеді. Амазонка өзенінің бассейніне ұқсайтын жүйелер. Құрамында жұмсақ, сондықтан Corydoras catfish сияқты су түбінде тіршілік ететін түрлерге қолайлы, бұршақ тұщы су аквариумдарында басқа да пайдалы функцияларға ие. Ол ион алмастырғыш ретінде суды жұмсартады, өсімдіктер мен балықтардың көбеюіне пайдалы заттарды қамтиды, тіпті балдырлардың өсуін тежеп, микроорганизмдерді өлтіре алады. Суды сарғыш немесе қоңыр түске бояу үшін көбінесе тониндiң шырылдауы себеп болады. Олар көбінесе қара су аквариумдарының биотоптарында қолданылады. Жапырақтардың кейбір бөлігі табиғи түрде улы және су жануарларына зиянды болуы мүмкін, сондықтан мұқият болу керек. Кейбір аквариумдарда аквариумның әртүрлі бөліктерінде әртүрлі субстраттар қолданылады. Мысалы, бір бұрышта торфты, ал басқа бөлікте шагылды тамырланған өсімдіктерді пайдалануға болады.
Shell grit, crushed limestone, crushed marble, crushed coral skeletons, coral sand, and oolitic aragonite substrates are possible choices. Because calcium carbonate, the primary component of these substrates, increases water hardness and pH, these are used most often for hard water species, such as those for African rift lake cichlids or for saltwater fish and invertebrates. Some invertebrates such as mollusks or stony corals also use the calcium and strontium released. Calcium carbonate substrates are poorly suited to aquaria housing most other freshwater aquarium fish, particularly river species, which are adapted to soft water. systems, such as those mimicking the Amazon River basin. In addition to being soft in texture and therefore suitable for demersal (bottom dwelling) species such as Corydoras catfish, peat is reported to have a number of other beneficial functions in freshwater aquaria. It softens water by acting as an ion exchanger, it contains substances good for plants and for the reproductive health of fishes, and can even prevent algae growth and kill microorganisms. Peat often stains the water yellow or brown due to the leaching of tannins. They are often used in blackwater aquarium biotopes. Care has to be taken as some leaf matter may be poisonous in nature and harmful to aquatic life. In some aquaria, different substrates are used in different parts of the tank. For example, peat can be used in one corner, while gravel in another portion allows rooted plants.