Кіріспе
Роман Гэри White Dog, Францияда Chien Blanc деп шығарылған, Роман Гэридің автобиографиялық роман. Бастапқыда 1970 жылы Life журналында қысқа әңгіме ретінде жарық көрген (9 қазан), толық роман 1970 жылы Францияда француз тілінде Éditions Gallimard баспасында жарық көрді. Романның ағылшын тіліндегі нұсқасы сол жылы Солтүстік Америкада New American Library баспасынан жарық көрді. Роман Гари мен оның әйелі 1960 жылдары Алабама полициясының қара нәсілді адамдарға шабуыл жасауға үйретілген адасқан итін көргенін және итті қайта бағдарламалауға тырысқанын баяндайды. Гари романды расизмді және афроамерикалықтардың құқықтарын қолдаған белсенділерді, оның ішінде өзінің бұрынғы әйелі Жан Себерг пен Марлон Брандоны айыптау үшін пайдаланады. Ол сондай-ақ адамның жағдайларға, соның ішінде нәсілшілдікке деген реакциясы үйренген әлеуметтік мінез-құлық болып табыла ма және оларды үйренуге бола ма, жоқ па, соны қарастырады. 1981 жылы ол сол аты бар даулы фильмге бейімделді, онда режиссер Сэмюэл Фуллер романның сюжетіне итке көбірек көңіл бөлу үшін әртүрлі өзгерістер енгізді және түпнұсқа романдан гөрі пессимистік аяқтауды ұсынды. Фильмнің Америкада түсірілуі Ұлттық түсті адамдардың жетістіктерін арттыру қауымдастығының (NAACP) жағымсыз прессасынан кейін бойкот туралы алаңдаушылыққа әкелді. Анаис Барбо Лавалет 2022 жылы кітаптың сенімдірек нұсқасын шығарды.
White Dog, released in France as Chien Blanc, is a non fiction autobiographical novel written by Romain Gary. Originally published as a short story in Life in 1970 (9 October), the full novel was published in 1970 in French in France by Éditions Gallimard. Gary's English version of the novel was published in North America in the same year by New American Library. The novel provides a fictionalized account of Gary and his wife's experiences in the 1960s with a stray Alabama police dog trained to attack black people on sight, and their attempts to have the dog reprogrammed. Gary uses the novel as a vehicle to denounce both racism and the activists supporting African American rights, including his own ex wife Jean Seberg and Marlon Brando. He also examines whether human responses to situations, including racism, are learned social behavior and whether they can be unlearned. In 1981, it was adapted into the controversial film of the same name, in which director Samuel Fuller made various changes to the novel's story to focus more on the dog and present a more pessimistic ending than the original novel. The film's American release after negative press from the National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) led to concerns of boycotts. Anaïs Barbeau Lavalette released a more faithful adaptation of the book in 2022.
Тақырыптар
"Ақ ит" "қазғыртқы тонды және [] ыңғайсыз сарказмді қолдану" арқылы Гаридің расизмі мен таптық жіктелуінің тудырған параноясын талдауы, ол американдық маккартизмді қарама-қарсы қояды, онда "құлықтық тонау" және "жұрттық тонаулар" бар, 1968 жылы Францияның баррикадалары мен тонауларына қарсы. Суреттегі зорлық-зомбылық революциялық әлеуметтік өзгерістер туралы баяндама жасайды, өйткені ол "жаңа тәртіпке, жаңа шындыққа" алып келеді. Гари "америкалық расизмді, қара нәсілді белсенділікті және кино колониялық либерализмді" әшкерелейді және жалпы америкалық нәсілдік қатынастар туралы ойланады. Ол сондай-ақ өзінің "сабырлылықтың қарғысы болып табылатын төзімсіздіктің төзбеушілігі" туралы да жазды. Иттің көмегімен Гари үйренген жауабын ұмытып кете ала ма, жоқ па, соны тексереді. Сондай-ақ, ол адамның реакциясы "әлеуметтік индоктринация" арқылы үйренген болса, адам қаншалықты еркін және ерекше бола алатыны туралы сұрақ қояды.
Қабылдау
"Ақ ит" ағылшын тілінде шыққаннан кейін АҚШ-та тез арада бестселлер атанды. "Атлантик" журналының Фиби Адамс бұл оқиғаны ирониялық деп санады және оның "бәлкім" шындық екенін атап өтті. Ол Марлон Брандоның суреті "күлкілі күлкілі" деп санады және бұл оқиға "Гарри мырзаның осы елдегі нәсілдік мәселелер туралы пікірлерін ақтап, жергілікті тұрғындарға қарағанда әлдеқайда пессимистік емес және әлдеқайда ақылға қонымды" болды. The Globe and Mail газетінің Х. Дж. Кирхофф оны "америкалық нәсілшілдіктің метафорасы ретінде қызмет ететін" қызықты, ойлы еңбек " деп санады. Жюльен Румет Роменнің Америкадағы нәсілдік шиеленісті бейнелеуі "реалистік, тіпті деректі, ерекше өлшеммен мұқият қайта құрылған" деп сезінді. "Харперс" журналының Джулия Уэлдон романдағы оқиғалар "тек француз" өзін таба алатын оқиғалар екенін тамашалады. Ол романды "декаталон оқиғасы" деп санады, онда Гэри "отбасылық дағдарысты толық көлемде аллегорияға айналдырды". Жалпы, ол кітапты "қап-қара түсті кінә мен кеңпейілділіктің есте қаларлық суреті" деп мақтады, ол Гари "өз жетілуіне куәлік ету үшін" өмір сүрді деп сезінді, бірақ ол шындықты "өз уақытында аңыз болу үшін" созылып кеткен бе деп ойлады. Бастапқы романдағы оқиғаға әртүрлі өзгерістер енгізілді, соның ішінде Гаридің өзі алынып тасталды және итке көбірек көңіл бөлінді. Оның алғашқы ресми американдық релизі 2008 жылдың желтоқсанында Criterion Collection DVD-ге түпнұсқалық кесінбеген фильмді шығарған кезде болды. Фильм туралы ой жүгіртуде Фуллер Гериді "Ақ ит" адаптациясын түсіруге мүмкіндік берілмей тұрып та танығанын және Гери мен романға қатты риза болғанын айтады. Ол фильмді фильм аяқталғанға дейін өзін-өзі өлтірген Гариге арнағысы келді, бірақ студия бұған келіспеді. Лос-Анджелес Таймс газетіне берген сұхбатында ол: "Мен оның [Гэридің] ұнағанын білемін. Ол да қуанатын, өйткені оның басқа кітаптары (Жаратылыс тамыры және т.б.) фильмдер ретінде жақсы нәтиже бермеген". 2022 жылы канадалық кинорежиссер Анаис Барбо Лавалет жаңа фильмді шығарды Ақ ит (Chien blanc) ', ол түпнұсқа кітапқа адал болып қалды.