Кіріспе

Рене Калыски (; 1936 жылы 20 шілдеде туған, 1981 жылы 6 мамыр) - поляк еврей тектес бельгиялық жазушы. Ол өмірінің соңғы 12 жылында жазған пьесаларымен танымал. Әкесі Авраам Калиски Аушвицте қаза тапқан Калискидің өзі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қауіптен жасырынып жүрді.

Жеке өмір

Калыски 1936 жылы 20 шілдеде Бельгияның Брюссель астанасы аймағында орналасқан муниципалитеттердің бірі Эттербек қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Абрам Калиски 1908 жылы 10 мамырда Лодзь қаласында дүниеге келген. Оның ата-бабасы, Соломон Ицхак Калиски мен Хадаса Калискидің кем дегенде 8 баласы болды, олардың барлығы Холокост кезінде бір ұл мен бір қыздан басқасы қаза тапты. Әйелінің өлімінен кейін, погромнан қашып, Сүлеймен Оңтүстік Африкаға сапар шегіп, ғасырдың басында Палестинаға аяқтайды және 1948 жылы Тель-Авивте 80 жасында қайтыс болады. Ибраим Бельгияға көшіп барып, былғары сатушы және биші болды. 1932 жылы 23 жасында Варшавада 1901 жылы 15 қарашада туған Фрадла Вахты кездестіріп, үйленді. Олардың төрт баласы болды: жазушы болған Рене, тарихшы, карикатурист және жазушы болған Хайм, суретші болған Сара және Ида. Төрт баланың бәрі де соғыста бөлек жерлерге жасырылып, жер аударылды. Олардың ата-аналары жалғыз қалды және нацистік Германия әскерлері берілмей қалғанға дейін аман қалды. Алайда, жаңа туған нәрестеге сүт іздеп жүрген Ибрамды Бельгия полициясы ұстап алды. Мехелендегі транзиттік лагерьде тұтқындалып, азап шеккеннен кейін, ол 1944 жылдың желтоқсан айында 36 жасында Аушвицте өлтірілді. Фридла соғыстан кейін төрт баласын жалғыз өзі тәрбиеледі. Әкесі қайтыс болғанда, Калыски сегіз жаста еді. Олардың анасы сауатсыз болса да, ата-анасы әрқашан балаларының өнерге шыққанын қалады.

Мансап

Өзінің еңбек жолын баспа саласында хатшы ретінде, сондай-ақ, журналистика саласында, атап айтқанда, Патриот Иллюстрате театр жолын таңдамас бұрын бастады. 1968 жылы ол Бельгияда "Европа" журналын басып шығара бастады. Калыски бірнеше тарихи шығармалар жазды, соның ішінде Троцкий (1969), Skandalon (1970), Jim le Téméraire және Le Pique Nique de Claretta (1973). Ол сондай-ақ 1968 жылы жарияланған және 1980-ші жылдары араб саяси тарихы бойынша қайта шығарылған екі үлкен очерктің авторы болды, Lorigine et lessor du monde arabe және Le monde arabe à l'heure actuelle: Le réveil et la quête de lunité. Ол 1974 жылға дейін Францияның Галлимард қаласында "Le Manteau dArlequin" жинағының директоры Жак Лемаршанмен бірге жұмыс істеді. Оның мансабы бірте-бірте өркендей бастады, өйткені ол бірнеше әдеби сыйлық алды, соның ішінде 1974 жылы Драмалық авторлар мен композиторлар қоғамы берген Жыл сайынғы драмалық әдебиет сыйлығы және 1975 жылы Үкімет берген Драмалық әдебиет үшін үш жылдық үлкен сыйлық. Ол Германия тарапынан сыйлық алып, бұрынғы Батыс Берлинде бір жыл бойы тұрып, бірегей жоба жасауды тапсырды. 1977 жылы француз редакторы Сток бірнеше даулы шығармалар жариялады, соның ішінде "Пьер Паоло Пазолинидің құмарлығы", "Дейв де Морде", "Резюме" және "Du sur jeu au sur texte" атты шығармалары бар. Оның соңғы шығармалары негізінен француз театр компанияларымен "Sur les ruines de Carthage" (1980) режиссерлік қызмет атқарды. Бірнеше театр және кино режиссерлері Калийскийге қызығушылықтарын білдірді және оның шығармаларын сахнаға шығарды, соның ішінде Антуан Витез, Альберт Андре Льору, Эва Левинсон, Бернард де Костер, Жан-Пьер Микель немесе Марсель Дельваль. 1974 жылдан бастап Калийскийдің пьесалары Брюсселдегі Ботаникалық бақ театры, Одеон ұлттық театры, Францияның комедиясы, Париждің шығыс театры немесе Шайло ұлттық театры және Авиньон фестивалі сияқты көптеген ұлттық сахналарда ойналып, қайтадан көрсетілді. Ол 44 жасында өкпе қатерінен кенеттен қайтыс болды. Достары мен замандастары арасында Роман Гари Калыскимен ерекше қарым-қатынаста болды, өйткені ол оларды жариялаған хат-хабарлары арқылы еске алды. Антуан Витезмен жазған көптеген хаттары олардың қаншалықты жақын болғанын көрсетеді. Оның соңғы пьесасы - Falsch, 1983 жылы Антуан Витез Парижде, Théâtre National de Chaillot-да жасаған, кейіннен Дарден ағайындары 1987 жылы Бруно Кремердің қатысуымен фильмге бейімделген.