Кіріспе

Кеуде қуысының бөлігі Кеуде қуысының қуысы немесе қуыс - кеуде сүйегінің бөлігі. Гленоид сөзі /g/l/iː/n/ɔɪ/d/ немесе /g/l/ɛ/n/ɔɪ/ (екеуі де кең таралған) деп айтылады және ол "gléne", "сокет" сөзінен шыққан, бұл иық буынының шар және сокет түрін көрсетеді. Бұл - парақшаның бүйір бұрышында орналасқан, піриформды, терең емес буындар беткі жағы. Ол бүйірлік және алдыңғы жаққа бағытталған және көкірек сүйегінің басымен байланысады; төменгі жағынан жоғарыдан кең, ал тік диаметрі ең ұзын. Бұл қуыс көкірекпен бірге гленохумеральды буынды құрайды. Бұл буынның түрі синовиальды, шарлы және сокеттік буын ретінде жіктеледі. Құйрық сүйегі бицепс суырғының ұзын басы арқылы гленоид қуысында ұсталады. Бұл суыршық без гленоид қуысының жоғарғы жиегінде пайда болады және иықтың үстінен өтіп, көкірек сүйегін қуысқа қарсы бекітеді. Ротаторлық манжетка бұл буынды, сонымен қатар, омыртқа үсті tendon-мен нығайтады, бұл омыртқаның басын гленоид қуысында ұстайды. Қуыстың бетін жаңа күйінде кеміршекпен жабады, ал оның шеттері сәл көтеріліп, қуысты тереңдететін фиброкартилягенді құрылымға, гленоидтық лабрумға жалғасады. Бұл керамота жыртылуға өте бейім. Бұзылған кезде, ол көбінесе SLAP зақымдануы ретінде белгілі, ол әдетте иықтың қайталанатын қозғалыстарынан пайда болады. Ацетабулуммен салыстырғанда (бүйір буындағы) гленоид қуысы салыстырмалы түрде жай ғана. Бұл иық буынының ығысуына (люксация) бейім етеді. Қуатты жіңішке-қолын байламдары мен бұлшық еттері көбінесе дислокацияның алдын алады. Гленоид қуысының тереңдігі арқасында иық буыны денедегі барлық буындардың ішіндегі ең үлкен қозғалыс қабілетіне ие болады, бұл 120 градусқа дейін көмексіз иілуге мүмкіндік береді. Иық бүгілудегі қосымша қозғалыс диапазоны (әдетте адамдарда 180 градусқа дейін) скапуланың (иық бледосының) үлкен қозғалыс қабілеті арқылы скапулоумерл ритмі деп аталатын процесс арқылы жүзеге асырылады.

Эволюция

Австралопитек африканус (STS 7) және А. афаренсис (AL 288 1; a. к. а. Люси) қалдықтарының интерпретациясы гленоидтық қақпақтың қазіргі адамдарға қарағанда бұл түрлерде көбірек бас сүйегіне бағдарланғандығын көрсетеді. Бұл жоғары аяқ-қолдың маңыздылығын көрсетеді және осы гоминоидты приматтарда ағашқа бейімделуді сақтайды, ал қазіргі адамдардағы гленоидтың бүйірлік бағыты қолдың төменгі орналасуын көрсетеді.

Динозаврлар

Динозаврларда көкжиек белдеуінің негізгі сүйектері - иық (шеше) және жүрек сүйек сүйектері, екеуі де тікелей ойық сүйекпен байланысқан. Скаланың омыртқа сүйегімен (алдыңғы аяқтың жоғарғы сүйегімен) байланысқан жері гленоид деп аталады. Гленоидты мүше маңызды, өйткені ол омыртқа сүйегінің қозғалыс ауқымын анықтайды.