Кіріспе
Католик шіркеуінің басшысы 1829–1830 жылдары Папа Пий VIII (; туған Франческо Саверио Мария Феличе Кастильони; 20 қараша 1761 – 30 қараша 1830) – Католик шіркеуінің басшысы және Папалық мемлекеттердің билеушісі 1829 жылдың 31 наурызынан бастап 1830 жылдың қарашасындағы өліміне дейін. Пий VIII-нің понтификаты 19 ғасырдың ең қысқасы болды және, көптеген адам есінде қалмаған. Оның қысқа папалық қызметі 1829 жылы Ұлыбританияда католиктердің эмансипациясына (азаттық алуына) куә болды, оны ол құптады, ал 1830 жылы Францияда шілде революциясы болды, оны ол теріс пікірмен қабылдады. Ол Ананьи (1788–1790), Фано (1790–1797) және Асколи Пичено (1797–1800) қалаларының викарийі қызметін атқарды. Дегенмен, ол қажетті дауыстарды жинауға қол жеткізе алмады, себебі оның және Мемлекеттік хатшы Эрколь Консалви арасындағы одаққа қатысты даулар болды. Оның орнына Аннибале кардинал Делла Дженга сайланды және ол Папа Лео XII есімін алды.
Pope Pius VIII (; born Francesco Saverio Maria Felice Castiglioni; 20 November 1761 – 30 November 1830) was head of the Catholic Church and ruler of the Papal States from 31 March 1829 to his death in November 1830. Pius VIII's pontificate was the shortest of the 19th century, and is likely the least remembered. His brief papacy witnessed the Catholic Emancipation in the United Kingdom in 1829, which he welcomed, and the July Revolution in France in 1830, which he reluctantly accepted. He served as the Vicar General of Anagni (1788–1790), Fano (1790–1797) and Ascoli Piceno (1797–1800). However, he failed to gain the necessary votes, in part due to controversy surrounding an alliance between him and another favorite, Secretary of State Ercole Consalvi. Annibale Cardinal della Genga was elected instead, and he took the name of Pope Leo XII.
Сайлау
Рим папасы XII Леонның қайтысынан кейін 1829 жылы Кастильони тағы да маңызды кандидат ретінде қарастырылды, бірақ оның денсаулығының нашарлығына байланысты күмән туды. Осыған қарамастан, ол 1829 жылғы папалық конклавта папа болып сайланды. Рим папасы VII Пий оны VIII Пий деп атағандықтан, оның таңдаған понтификалық атының орынды екені көрінді. 1829 жылдың 5 сәуірінде кардинал Джузеппе Альбани оны таққа отырғызды. Конклав ашылғанда француз кардиналдарына француз әкімшілігі жеті кардиналға, соның ішінде Кастильониге папалыққа қолдау көрсететінін хабарлады. Король Карл X Кастильониге өте жағымды пікір білдірді және Кастильони, Пласидо Зурла, Эммануэле де Грегорио немесе Чезаре Бранкадороның папа болуын қалаған. Кастильони бірінші дауыс беруде он бір дауыспен жетекке шықты, ал 4 наурызда Бас жазалаушы ретінде кардиналдарға күл шашты, себебі ол күл жексенбісі болатын. Де Грегорионы қолдайтын топтар туралы әңгімелер тараған кезде, кардиналдар Антонио Мария Фрозини, Карло Мария Педичини, Антонио Палотта, Томмазо Мария Раймондо Леопольдо Ареццо және Агостино Ривароладан құралған топ Кастильониге қолдау көрсетуді күшейтті. 6 наурызда де Грегорио әлі де көшбасшы болып тұрды, ал Кастильони түстен кейінгі дауыс беруде он бес дауыс алды. Күн бойы де Грегориоға қатысты туған дау-дамайларға байланысты де Грегорионың дауыстары 7 наурызда азайды, ал Кастильони таңертең он төрт, түстен кейін он бес дауыс алды. 14 наурызда Кастильони таңертең 20, түстен кейін 23 дауыс алды, ал 15 және 16 наурызда дауыстардың өзгеруі байқалды. Кастильони 20 наурыз күні таңертеңгі дауыс беруде 22 дауыс алды, ал Бартоломео Пакканың дауыстары түстен кейін 11-ден 19-ға дейін өсіп, нәтижесіздікке соққандықтан, келісімді кандидатты сайлауға тырысты. Кастильонидің жалпы дауыс саны келесі күні өзгерген жоқ. 23 наурыздағы таңертеңгі дауыс беруде ол 24 дауыс алды, ал түстен кейін 26 дауыс алды. Осы уақытта Каппеллари Паккаға берілген 19 дауысты алды, өйткені оның жақтастары оны ыңғайлы келісімге келген кандидат деп санады және Паккаға ресми вето қойылды. 24 наурызда әртүрлі топтардан Карло Оппиццони және Фабрицио Счеберрас Тестаферрата кардиналдары Кастильониге қосымша қолдау көрсету үшін жеке келісімге келді. Каппеллари 22 дауыс алып, оның кандидатурасы жақсарып жатқанын көрсетті, ал Кастильони 23 дауыс алды, де Грегорио болса екі дауысқа дейін төмендеді. 26 наурызда түстен кейінгі дауыс беруде де Грегорио күрт өсіп 24 дауыс алды, ал Кастильони 14 немесе 15 дауысқа дейін төмендеді. 28 наурызда ол 13 дауысқа дейін төмендеді, бірақ 30 наурызда нәтиже өзгерді, онда де Грегорио 23 дауыс алды, ал Кастильони таңертең 25-тен сәл артық дауыс алды, бірақ екі кандидат та түстен кейінгі дауыс беруде төмендеді. 31 наурызда ол 28 дауыс алып, айқын басымдыққа ие болды және таңертеңгі дауыс беруде үштен екі көпшілікке жақын болды. Келесі дауыс беруде Кастильони 47 дауыспен папа болып сайланды. 1830 жылдың 25 наурызында ол қысқаша "Литтерис алтеро" хатында масондық құпия қоғамдарды және модернистік Киелі кітап аудармаларын айыптады. Пий VIII Германиядағы протестанттар мен католиктердің аралас некелеріне қатысты жағдайды қабылдады, бірақ ол әлі де католиктік болып қалған Ирландия мен Польшадағы өзгерістерге қарсы болды. "Litteris altero abhinc" хатында ол аралас некелерді тек діни қызметкер ғана баталай алатынын, егер некедегі балаларды католик ретінде тәрбиелеуге міндетті уәде берілсе ғана баталай алатынын мәлімдеді. 1830 жылдың маусым айының соңында Пий Жоғарғы Рейнланд епископтарына жіберген пасторлық хаты, оның ізбасары Григорий XVI 1833 жылғы "Quo Graviora" энцикликалық хатында еске алады. Григорий епископтардың әрекеттері туралы ақпарат сұраған өтініш жасалғанын айтады, ол "үш жыл өткеніне қарамастан" әлі де алынбаған.
Басқа қызмет түрлері
Оның қысқа понтификаты кезінде Ұлыбританияда католиктердің эмансипациясы және 1829 және 1830 жылдары Франциядағы шілде революциясы болды. Пий VIII Людовик Филипп I (1830–48) француз патшасы ретінде мойындады және оған француз патшасының дәстүрлі "Roi Très Chrétien" атауын қолдануға рұқсат берді, бұл "Ең христиандық Падишасы" дегенді білдіреді. Оның болашаққа бағытталған маңыздылығы – француз епископына жазған хатында, ол белгілі бір мөлшерде пайыз алуға рұқсат берді (қарызға берілген капиталды инвестициялау арқылы пайда табудан бас тарту принципі бойынша; осы тақырыпты талқылау үшін Vix pervenit-ке қараңыз). Ол кезде Папалық штаттардың басшысы болғандықтан, он жылдар бойы таверналардан "cancelletti" (торлар) деп аталатын құрылғыларды алып тастағаны үшін халыққа ұнады, оларды Лео XII шарап ішуді тамақпен бірге ішуге мәжбүрлеу үшін орнатуға бұйырған болатын. Ол туралы мынадай өлең жазылған: "Allor che il sommo Pio / comparve innanzi a Dio / gli domandò: Che hai fatto? / Rispose: Nient'ho fatto. / Corresser gli angeletti: / Levò i cancelletti." (Шамамен ағылшын тілінде: Ең жоғары Пий / Құдай алдына келгенде / Ол Одан: Не істедің? – деп сұрады / Ол: "Ештеңе істемедім" – деп жауап берді. Бірақ періштелер жақсы білді: / "Ол cancelletti-лерді алып тастады".)
Консисториялар
Сонымен қатар, Пий VIII үш консистория өткізді, онда ол барлығы алты адамды кардинал дәрежесіне көтерді. Ол осы шараларды 1829 жылғы 27 шілдеде, 1830 жылғы 15 наурызда және 1830 жылғы 5 шілдеде өткізді. Пий VIII 1830 жылғы наурыз айындағы консисторияда сегіз кардиналды "in pectore" (жасырын) деп тағайындады, бірақ өлімінен бұрын олардың есімдерін жарияламады, осылайша тағайындамалар күшін жойды.
Қасиетті деп жариялау
Ол өзінің қысқа понтификаты барысында ешқандай қасиеттіні қадірлемеді, бірақ екі адамды мақамына көтерді. 1829 жылдың 23 желтоқсанында Беникаса да Монтепульчаноны, ал 1830 жылдың 4 наурызында Киара Гамбакортиді мақамына көтерді. Пий VIII 1830 жылдың 20 тамызында Бернард Клервоны Шіркеу докторы деп жариялады, оған "Doctor mellifluus" ("Мәңгілік доктор") деген атақ берді.