Папа болуға үміткер кардиналдар

Кіріспе

Папабиль (/p//ə/'/p//ɑː//b//ɪ//l//eɪ/ pəPAHbilay, /UKalso// //l//i/ ee, ; көпше саны – papabili) – алғаш рет Ватикантанушылар қолданған, қазір көптеген тілдерде халықаралық деңгейде қолданылатын ресми емес итальяндық термин. Ол, әдетте кардинал болатын, Рим-католик шіркеуінің папасы болып сайлануға мүмкіндігі бар адамды сипаттау үшін пайдаланылады. Кейде кардиналдар папабиль деп саналатын үміткерді таңдайды. Папа болып сайланған папабиль кардиналдардың қатарында Эухенио Пачелли (XII Пий), Джованни Баттиста Монтини (VI Павел), Жозеф Ратцингер (Бенедикт XVI) және Хорхе Марио Бергольо (Франциск) бар. Дегенмен, кейде Кардиналдар алқасы көптеген Ватикан саршыларының папа болып сайлануы мүмкін емес деп санайтын адамды сайлайды. Соңғы жылдары папа болып сайланған, бірақ папабиль деп есептелмегендердің қатарында XXIII Иоанн, I Иоанн Павел және II Иоанн Павел бар. Папабильдердің тізімі кардиналдардың жасы ұлғайған сайын өзгереді. Мысалы, Карло Мария Мартини 75 жасқа толып, шіркеу қызметінен зейнеткерлікке шыққанға дейін папабиль деп саналды. Ватикантанушылар арасында кең таралған мақал бар: «Конклавқа папа болып кірген адам кардинал болып шығады». Бұл Италияда да танымал мақал, ол адам өзіне тым сенімді болмауы керектігін көрсетеді.

Терминология

Папабиль термині кем дегенде 15 ғасырда пайда болған, себебі ол Catholicon Anglicum еңбегінде кездеседі. Итальян тілінде папабиль сөзі шіркеуден тыс контекстерде де қолданылады. Бұл, яғни, қысқа тізімдегі кандидаттарға – қолда бар үміткерлердің арасынан нақты бір лауазымға сайлануы немесе тағайындалуы мүмкін деп есептелетіндерге қатысты қолданылуын қамтиды.

Папа болып сайланған

Франческо Саверио Кастильони (1829 жылы VIII Пий болып сайланды) 1823 жылғы және 1829 жылғы конклавтарда папа болуға үміткер болды. Рим папасы VII Пий өмірлік кезеңінде кардинал Кастильониді «Папа Пий VIII» деп атады. Сенімсіз дереккөз: дата=2016 жылғы наурыз. 1878 жылғы конклавқа Римге келген кардиналдардың көпшілігі Камерленго болған Печчиге қолдау көрсетуге келісіп алған. Печчи сондай-ақ, жақында қайтыс болған Пий IX-қа қарсы тұратын тұлға ретінде қарастырылды. Эудженио Пачелли (1939 жылы Пий XII болып сайланды). Рим папасы Пий XI өмірден озғанша, өзінің ізбасары ретінде кардинал Пачеллиді жақтайтынын анық білдірді. Ол бұрын былай деген: «Егер бүгін папа қайтыс болса, ертең тағы біреуін табасыздар, себебі шіркеу өз жолын жалғастырады. Бірақ егер кардинал Пачелли қайтыс болса, бұл одан да ауыр трагедия болар еді, өйткені оның орнына екінші біреу жоқ. Мен күнделікті Құдайдан біздің семинарияларымыздың біріне тағы бір жақсы адамды жіберсін деп дұға етемін, бірақ бүгінгі күні әлемде оның орнына тек біреуі ғана бар». Джованни Баттиста Монтини (1963 жылы Павел VI болып сайланды). Монтини сол кезде кардинал емес болғанына қарамастан, 1958 жылғы конклавта папа болуға үміткер ретінде талқыланды. Кардинал Джузеппе Сири Монтини туралы пікір алмасу кезінде кардинал емес адамды қарастыруға наразылық білдірді. Сондай-ақ, сол конклавта кейбір француз кардиналдары Монтиниге дауыс берген деген қауесет тарады. Иоанн XXIII өзінің досы Монтиниге (оған кардинал атағын берген) өзінің ізбасары болатынына ишарат жасаған. Иосиф Ратцингер (2005 жылы Бенедикт XVI болып сайланды). 2005 жылғы 2 қаңтарда Time журналы Ватиканның аты-жөні жарияланбаған деректеріне сілтеме жасап, Ратцингердің Иоанн Павел II қайтыс болған жағдайда оның орнын басуға басты үміткер екенін мәлімдеді. Иоанн Павел II қайтыс болғаннан кейін Financial Times Ратцингердің папа болу мүмкіндігін 7:1 деп бағалады, бұл жетекші көрсеткіш, бірақ шіркеудің либералды қанатындағы қарсыластарына жақын. 2005 жылғы сәуірде папа болып сайлану алдында Time журналы оны әлемдегі ең беделді 100 адамның бірі деп таныды. Конклавта «егер Ратцингер болмаса, кім?», – деген сұрақ туды. Оны таныған сайын, «неге Ратцингер емес?» деген сұраққа жауап іздеді. 2005 жылғы 19 сәуірде төрт дауыс беруден кейін екінші күні сайланды. Бергольо 2005 жылғы конклавта папа болуға үміткер болды және 2013 жылғы конклавта да үміткер ретінде қарастырылды.

Francesco Saverio Castiglioni (elected as Pius VIII in 1829) was papabile at both the 1823 conclave and at the 1829 conclave. Pope Pius VII during his lifetime called Cardinal Castiglioni "Pope Pius VIII"Unreliable source: date=March 2016 The majority of the cardinals who headed to Rome for the 1878 conclave had already decided to support Pecci who was Camerlengo. Pecci was also perceived to be the opposite of the recently deceased Pius IX. Eugenio Pacelli (elected as Pius XII in 1939). Pope Pius XI prior to his death strongly hinted that he favored Cardinal Pacelli as his successor. He had previously been quoted as saying: "When today the Pope dies, you'll get another one tomorrow, because the Church continues. It would be a much bigger tragedy, if Cardinal Pacelli dies, because there is only one. I pray every day, God may send another one into one of our seminaries, but as of today, there is only one in this world." Giovanni Battista Montini (elected as Paul VI in 1963). Montini had been discussed as a papabile candidate in the 1958 conclave despite not having been a cardinal at the time; Cardinal Giuseppe Siri during the discussion about Montini was furious that a non cardinal would even be considered. It was also rumored some of the French cardinals voted in favor of Montini during that conclave. John XXIII had sent vague signals during his reign that he believed his friend Montini (whom he made a cardinal) would be his successor. Joseph Ratzinger (elected as Benedict XVI in 2005). On 2 January 2005, Time magazine quoted unnamed Vatican sources as saying that Ratzinger was a front runner to succeed John Paul II should he die or become too ill to continue as pope. On the death of John Paul II, the Financial Times gave the odds of Ratzinger becoming pope as 7–1, the lead position, but close to his rivals on the liberal wing of the church. In April 2005, before his election as pope, he was identified as one of the 100 most influential people in the world by Time. At the conclave, "it was, if not Ratzinger, who? And as they came to know him, the question became, why not Ratzinger?" On 19 April 2005, he was elected on the second day after four ballots. Bergoglio was a papabile at the 2005 conclave and was also considered a contender at the 2013 conclave

болашақ конклавта - Келесі Папа (2020)

Ұлттық католиктік регистрдің Рим тілшісі Эдвард Пентин 2020 жылдың тамызында «Келесі Папа: Басты кардинал үміткерлері» атты кітап шығарды. Онда Франциск Пападан кейін болашақ конклавта папабиль деп саналған 19 кардиналдың тізімі келтірілген. 19 үміткердің бесеуі – Уилфрид Напиер, Джанфранко Раваси, Анджело Скола, Анджело Багнаско және Доминик Дука 2021, 2022 және 2023 жылдары 80 жасқа толды, демек, болашақ конклавқа қатыса алмайды (бірақ бәрібір Папа сайлануы мүмкін). Тағы бірнеше кардинал алдағы екі жылда 80 жасқа жетеді. Тізімдегі он тоғыз кардинал:

Ел Аты Жасы Сілтеме (Ескерту)
Анджело Багнаско 81 Болашақ конклавқа қатыса алмайды. 2013 жылы да папабиль болған. Сайланса, 1670 жылғы Климент X Пападан бұрынғы ең ескі Папа болар еді.
Реймонд Лео Берк 75
Доминик Дука 81 Болашақ конклавқа қатыса алмайды. Сайланса, 1670 жылғы Клемент X Пападан бұрынғы ең ескі Папа болар еді.
Виллем Эйк 70
Петер Эрдо 71 2013 жылы да папабиль болған.
Герхард Людвиг Мюллер 76
Уилфрид Напиер 83 Болашақ конклавқа қатыса алмайды. Сайланса, 1670 жылғы Клемент X Пападан бұрынғы ең ескі Папа болар еді.
Шон Патрик О’Мэлли 79 2013 жылы да папабиль болған. Сайланса, Клемент X Пападан бері ең ескі Папа болар еді.
Марк Уэльет 80 2013 жылы да папабиль болған. Сайланса, Клемент X Пападан бері ең ескі Папа болар еді.
Пьетро Паролин 69
Мауро Пьяченца 79 Сайланса, Клемент X Пападан бері ең ескі Папа болар еді.
Малкольм Ранджит 76
Джанфранко Раваси 81 Болашақ конклавқа қатыса алмайды. 2013 жылы да папабиль болған. Сайланса, 1670 жылғы Клемент X Пападан бұрынғы ең ескі Папа болар еді.
Роберт Сара 79 Сайланса, Клемент X Пападан бұрынғы ең ескі Папа болар еді.
Кристоф Шёнборн 79 2013 жылы да папабиль болған. Сайланса, Клемент X Пападан бері ең ескі Папа болар еді.
Анджело Скола 82 Болашақ конклавқа қатыса алмайды. 2013 жылы да папабиль болған. Сайланса, 1670 жылғы Климент X Пападан бұрынғы ең егде Папа болар еді.
Луис Антонио Тагле 67 2013 жылы да папабиль болған.
Питер Турксон 75 2013 жылы да папабиль болған.
Маттео Зуппи 68

Сайланбаған папа

Барнаба Киарамонти (1800 жылы Пий VII болып сайланды) папабиль деп есептелмеді, бірақ бірнеше айлық тоқтап қалудан кейін балама кандидат ретінде көтерілді. Киарамонти көптеген кардиналдардың арасында жақсы қаралды, бірақ ол епископ болуға қанағаттанғандықтан, оны сайлаудан қайтармақ болды. Кардинал Жан Сифрен Мори тұрақсыз жағдайды шешу үшін Киарамонтиді алғашқы компромистік кандидат ретінде ұсынды. Аннибале делла Дженга (1823 жылы Лео XII болып сайланды) денсаулығының нашарлығына байланысты папабиль деп есептелмеді, тіпті конклавтағы кардинал өзі де басқа сайлаушыларды оған дауыс беруден қайтармақ болды. Дегенмен, ол сайланды, себебі конклав Sede vacante кезеңінде күшейген құпия қоғамдар туралы ақпарат алды, сондай-ақ кейбір кардиналдар конклавты жылдам аяқтауды қалады; оның денсаулық жағдайы кейбір кардиналдарды оның понтификаты ұзаққа соқпайды деп ойлатты. Джузеппе Мельхиорре Сарто (1903 жылы Пий X болып сайланды) Мариано Рамполланың ветосынан кейін балама кандидат ретінде пайда болды. Ахилл Ратти (1922 жылы Пий XI болып сайланды) Рафаэль Мерри дель Валь басқаратын консервативті фракция мен Пьетро Гаспарри басқаратын орташа фракция арасындағы келісімге келген кандидат ретінде сайланды. Гаспарри де Раттиге қолдау көрсетіп, жақтастарын оған дауыс беруге шақырды. Анджело Джузеппе Ронкалли (1958 жылы Иоанн XXIII болып сайланды). Уильям Доино сияқты кейбір сарапшылар Ронкаллидің папа бола алмайды деген пікірге қарсы шығып, «Пий XII қайтыс болған 1958 жылы кардинал Ронкалли «папа болу үшін ештен келген жоқ» деген ойға қайшы, шын мәнінде сайлауға үміткерлердің бірі болды. Ол жақсы танымал, жақсы көрілетін және сенімді адам еді». Альбино Лучиани (1978 жылы Иоанн Павел I болып сайланды). Лучиани папабиль деп есептелмесе де, папабиль кардиналдардың бірі Джованни Бенелли өзінің ықпалын пайдаланып, басқаларын Лучианиді конклавта сайлауға көндірді. Карол Войтила (1978 жылы Иоанн Павел II болып сайланды) жетекші папабильдер Джузеппе Сири мен Джованни Бенеллидің қажетті көпшілікті ала алмауы және жалғыз басқа мүмкіндігі бар итальяндық компромистік кандидат Джованни Коломбо конклавтағы кардинал сайлаушыларға сайланса, папалықтан бас тартатынын мәлімдегеннен кейін компромистік кандидат ретінде сайланды. 1978 жылға дейін 1522 жылғы конклавта қысқа ғұмырлы голланд Папасы Адриан VI сайланғаннан бері итальяндық емес папа сайланбаған.

Barnaba Chiaramonti (elected as Pius VII in 1800) was not considered papabile but emerged as an alternative candidate following months of deadlock. Chiaramonti was well regarded among many of the cardinals, but tried to dissuade them from electing him since he was content with being a bishop. Cardinal Jean Sifrein Maury first proposed Chiaramonti as a compromise candidate to break the stalemate. Annibale della Genga (elected as Leo XII in 1823) was not considered papabile due to his physical infirmities and the cardinal himself at the conclave tried to discourage the other electors from voting for him. However, he was elected because the conclave received information about secret societies who were perceived to have grown in strength during the sede vacante period, and some cardinals wanted a quick conclusion to the conclave; his physical condition made some cardinals think that his pontificate would not last long. Giuseppe Melchiorre Sarto (elected as Pius X in 1903) emerged as an alternative candidate after the veto of Mariano Rampolla. Achille Ratti (elected as Pius XI in 1922) was elected as a compromise candidate between the conservative faction headed by Rafael Merry del Val and the moderate faction headed by Pietro Gasparri. Gasparri also threw his support behind Ratti and urged his supporters to vote for Ratti. Angelo Giuseppe Roncalli (elected as John XXIII in 1958). Some commentators like William Doino dispute the contention that Roncalli was a non papabile and argue that "[b]y the time of Pius XII's death, in 1958, Cardinal Roncalli 'contrary to the idea he came out of nowhere to become pope' was actually one of those favored to be elected. He was well known, well liked and trusted." Albino Luciani (elected as John Paul I in 1978). Although Luciani was not considered papabile, one of the papabile cardinals, Giovanni Benelli, used his influence to persuade the others to elect Luciani at the conclave. Karol Wojtyła (elected as John Paul II in 1978) was elected as a compromise candidate due to the failure of the leading papabili Giuseppe Siri and Giovanni Benelli to obtain the requisite majority and the only other viable Italian compromise candidate Giovanni Colombo announced to the cardinal electors at the conclave that he would decline the papacy if elected. Prior to 1978, no non Italian had been elected Pope since the 1522 conclave that chose the short lived Dutch Pope Adrian VI.