Кіріспе
2006 жылғы "Nuestro Himno" (испанша "Our Anthem") - АҚШ-тың ұлттық әнұранының испан тіліндегі нұсқасы. Аударманың тұңғыш рет жариялануы АҚШ-тағы иммиграция мәселесі бойынша күшейіп келе жатқан дау-дамайлар кезінде болды (ҚР иммиграциялық реформасына қарсы наразылықтарды қараңыз).
"Nuestro Himno" (Spanish for "Our Anthem") is a Spanish language version of the United States national anthem, "The Star Spangled Banner". The debut of the translation came amid a growing controversy over immigration in the United States (see 2006 U. S. immigration reform protests).
Өмірбаян
Әннің идеясы британдық музыкалық жетекші Адам Кидроннан, АҚШ-тағы латын иммигранттарына қолдау көрсету ретінде келді. Ән Somos Americanos альбомына кіреді; пайдасының бір бөлігі Вашингтон қаласында орналасқан топ National Capital Immigration Coalition-ке беріледі. Тито Эль Бамбино мен Фрэнк Рейес сияқты көптеген басқа да суретшілер әнде болады, олар "Америкадағы латино тәжірибесінің жинағы" деп аталатын альбомнан шыққан. Әннің алғашқы аяты Фрэнсис Хафкин Сноудың 1919 жылы АҚШ-тың білім беру бюросы үшін дайындаған аудармасына негізделген. Бұл нұсқадағы бірінші тармақтағы жалғыз өзгеріс - "no veis" ("Сен көрмейсің бе?") деген сөздің ауыстырылуы. "Lo veis" ("Сіз оны көріп тұрсыз ба? "); "барра" ("барлар") "франжас" ("сызықтар"); және "Fulgor de cohetes, de bombas estruendo" ("ракеталардың жарқырауы, бомбалардың күркірі") "Fulgor de la lucha, al paso de la libertad" ("бостандықпен қатар күрестің жарқырауы"). Алайда 1919 және 2006 жылғы нұсқалар арасындағы айырмашылықтар айтарлықтай. Әнге латын америкалық өнерпаздар, мысалы, Гаити азаматы Уайкльф Жан, Кубалық америкалық хип-хоп жұлдызы Питбулл және Пуэрто-Риколық әншілер Карлос Понсе мен Ольга Таньон қатысады. Ол кешкі сағат 7-де дебют жасады. 2006 жылдың 28 сәуірінде 500-ден астам испан тіліндегі радиостанцияларда. Ремикс маусым айында шығарылады деп жоспарланған. Онда ағылшын тілінде АҚШ иммиграциялық заңдарын айыптайтын бірнеше жолдар болады. Олардың арасында: "Бұл балалардың ата-анасы жоқ, өйткені барлық заңдар осы ауыр жұмысшылармен соғысқа кіріспейік, олар туған жеріне көмектесе алмайды". Бұл - Ұлттық әнұранның АҚШ-тағы этникалық және иммигрант топтар арқылы басқа тілге аударылуының алғашқы оқиғасы емес. 1861 жылы ол неміс тіліне аударылды. Оны еврей иммигранттары да идиш тіліне, ал кейжундар француз тіліне аударды.
Дау
Әннің авторлары оның сөзбе-сөз аудармасы екенін айтпаса да, "Nuestro Himno" әнұраны дәлдікке қарағанда стильді артық көруі және түпнұсқа әнұранының соғыстық аспектілерін баса көрсетуі үшін дау тудырды. Сонымен қатар, иммигранттарды қолдаушылар және иммиграциялық саясатты либералдырушылар оны саяси мақсатта қолданғаны үшін сынға ұшырады. Басқалары ресми нұсқадан кез келген ауытқу кейбір американдықтар үшін қасиетті символды төмендетеді деп сеніп, аударманы сынға алады. Виктор Мартинес (LaLey) және Атлантадағы (Джорджия штаты) Mex радиосының хабарлауынша, "Бейрақ және елдің ұлттық әнұраны қасиетті. Оларға тиісуге болмайды. Оларды өзгертпеу керек". Жаңа нұсқаның тағы бір сыншысы - Фрэнсис Скотт Кейдің шөбересі Чарльз Кей, оның "Форт МакГенри қорғанысы" поэмасы "Жұлдызды байрағы" деп музыкаға қойылды. Кей "біздің қоғамға басқа елден келіп, ұлттық әнұранымызды өзгертуді жек көретін нәрсе деп санаймын" деп түсіндірді. 2006 жылы 28 сәуірде өткен баспасөз конференциясында президент Джордж Буш: "Менің ойымша, осы елдің азаматы болғысы келетін адамдар ағылшын тілін үйренуі керек. Олар әнұранын ағылшын тілінде айтуды үйренуі керек". Алайда, жазушы Кевин Филлипс "оның Чикаго, Милуоки немесе Филадельфия сияқты қалаларға барған кезде, испандық фестивальдар мен тойларға қатысатынын, кейде испан тілінде "Жұлдызды байрақ" әнін әнге қосылатынын, кейде Техастан ұшып келген "Вива Буш" мариачи тобымен бірге көңіл көтеретінін" атап өтті. Сонымен қатар, Мемлекеттік департамент өзінің веб-сайтында гимннің бірнеше испан тіліндегі аудармаларын ұсынады. 2006 жылы 4 мамырда комедиан Джон Стюарт аудармадағы дауды "сенбеуге болмайтын ақымақтық" деп атады және алғашқы тармақты (жалғыз өлең) ағылшын тілінде қалдыруды және басқа тармақтарды "кім қаласа, соған беруді" ұсынды, өйткені бұл "америкалықтар қаламайды немесе ән айтпайды" деген тармақтар, бұл құжаттары жоқ иммигранттар басқа американдықтар қаламайтын жұмыс орындарын алады деген стереотипке сілтеме жасайды. "Менсияның ақыл-ойы" екінші маусымда комедиан Карлос Менсия әннің бірінші аятын декодтайды. 2012 жылдың қыркүйек айында Смитсонов институтының Америка тарихы ұлттық мұражайы ұлттық әнұранның 1945 жылы АҚШ Мемлекеттік департаменті Латын Америкасында пайдалану үшін тапсырған испан тіліндегі тағы бір аудармасын атап өтті. Гимннің испан тіліндегі екі аудармасы ағылшын тіліндегі әнді орындау қиын деп саналды. Мемлекеттік департамент Мәдениет саласындағы ынтымақтастық бөлімі перуан композиторы Клотильда Ариас ұсынған "Эль Пендон Эстрелладо" аудармасын мақұлдады. Ал испан тіліндегі аудармаларға қарағанда, Ариастың аудармасы ағылшын тіліндегі түпнұсқа мәтінге көбірек адал болып саналды.