Кіріспе

Еуропалық одақ пен Еуропа Кеңесінің ресми әнұраны – Еуропа әнұраны немесе Еуропалық әнұран, сондай-ақ «Радостьқа ода» (Ode to Joy) деп танылған, 1823 жылы жазылған Бетховеннің 9-шы симфониясының соңғы бөлімінің прелюдиясынан алынған аспаптық музыка. Бұл музыка бастапқыда Фридрих Шиллердің 1785 жылғы «Радостьқа ода» поэмасының сөздеріне жазылған. 1972 жылы Еуропа Кеңесі оны Еуропаны бейнелейтін әнұран ретінде қабылдады, ал 1985 жылы Еуропалық одақ та оны қабылдады. Ақын өмірінің соңында бұл танымалдылыққа наразылық білдіріп, өлеңді жазылған заманның «жаман талғамына» тән деп санады. Шиллер қайтыс болғаннан кейін, поэма Людвиг ван Бетховеннің 9-шы симфониясының хорлық бөліміне сөздерін берді. 1971 жылы Еуропа Кеңесінің Парламенттік Ассамблеясы 1955 жылы Рихард фон Куденхове-Калерги ұсынған ұсынысты қабылдап, Бетховеннің 9-шы симфониясынан «Радостьқа оданың» прелюдиясын әнұран ретінде қабылдауды ұсынды. Бетховен Еуропа әнұраны үшін табиғи таңдау деп есептелді. Еуропа Кеңесінің Министрлер комитеті 1972 жылдың 19 қаңтарында Страсбургте Еуропа әнұранын ресми түрде жариялады: Людвиг ван Бетховеннің 9-шы симфониясының 4-ші бөлімі «Радостьқа оданың» прелюдиясы. Дирижер Герберт фон Караянға соло фортепиано, үрмелі аспаптар және симфониялық оркестр үшін үш аспаптық аранжировка жасау тапсырылды. Ол орындау үшін едәуір баяу темп таңдады, яғни кротшет (төртінші нота) = 120, ал Бетховен жартылық нота (минима) = 80 деп көрсеткен. Әнұран 1972 жылы Еуропа күнінде өткен кең ауқымды ақпараттық науқан арқылы таныстырылды, бұл мемлекеттік мереке емес, өйткені ол 1 мамырға жақын болатын. 1985 жылы Еуропалық одақтың мемлекет және үкімет басшылары оны 1993 жылдан бастап Еуропалық одақтың ресми әнұраны ретінде қабылдады. Бұл ән мүше мемлекеттердің ұлттық әнұрандарын алмастыруға емес, олардың ортақ құндылықтарын және әртүрліліктегі бірлігін көрсетуге арналған. Ол біріккен Еуропаның идеалдарын бейнелейді: еркіндік, бейбітшілік және ынтымақтастық. Еуропалық одақтың Конституциясымен байланыстыру күтілуде. Ол Еуропалық Конституцияға басқа Еуропалық символдармен бірге қосылуы тиіс еді, бірақ келісім ратификацияланбады және оның орнына символдарды қамтымайтын Лиссабон шарты қабылданды. Шартына он алты мүше мемлекет ұсынған символдарды ресми мойындаған мәлімдеме қоса берілді. Осыған жауап ретінде Еуропалық Парламент әнұранды ресми шараларда сияқты көбірек пайдалануды шешті.

Қолданылуы

"Ode to Joy" – Еуропа Кеңесі мен Еуропалық Одақтың (ЕО) әнұраны. Еуропа Кеңесінің аясында бұл әнұран бүкіл Еуропаны көрсетеді. Еуропалық Одақтың аясында әнұран Одақтың өзін және оның халқын бейнелейді. Ол Еуропа күні сияқты және келісімдерге қол қою сияқты ресми шараларда қолданылады. Еуропалық Парламент осы музыканы жиірек пайдалануға тырысады; Парламент төрағасы Ханс Герт Пёттерлинг Израильге жасаған сапарында әнұран ойналғанда қатты толқынға басқанын және оны Еуропада көбірек қолдану қажет екенін айтты. 2007 жылы Лиссабон шартына қол қою рәсімінде Еуропалық Одақтың 27 мүше мемлекетінің өкілетті өкілдері қатысты, ал "Ode to Joy" ойналғанда 26 португалдық баладан тұратын хор неміс тіліндегі түпнұсқа мәтінді орындады. 2008 жылы Косово бұл әнді өзінің ұлттық әнұраны ретінде пайдаланды, содан кейін өз әнұранын қабылдады. Косовоның тәуелсіздігін жариялау кезінде бұл ән Сербиядан тәуелсіздік алудағы ЕО-ның рөлін еске түсіру мақсатында ойнатылды. "Ode to Joy" жеті түрлі стильде автоматты түрде оркестрленген, 2015 жылдың 18 маусымында Еуропалық зерттеулер кеңесінің әнұраны ретінде, еуропалық зерттеулердің жетістіктерін көрсете отырып, 5000-шы ERC грантын алғанның салтанатты рәсімінде қолданылды. "Ode to Joy" 2016 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатының іріктеу кезеңдері мен 2018 жылғы ФИФА Әлем чемпионатының Еуропалық іріктеу кезеңдерінде әр матчтың басында тақырыптық ән ретінде пайдаланылды. 2017 жылы Ұлыбритания Парламентінің Шотландия Ұлттық партиясынан депутаттары Brexit-ке қарсы дауыс беру кезінде алдымен үрлеп, содан кейін "Ode to Joy" әнін шырқады. 2018 жылы Токиода ЕО-Жапония экономикалық серіктестік туралы келісімге ресми қол қою кезінде Жапонияның және ЕО-ның әнұрандары орындалды. Еуропалық әнұран көбінесе шетелдік үкіметтермен ресми экономикалық немесе саяси келісімдерге қол қою кезінде орындалады. 2023 жылы Украина Президенті Владимир Зеленскийдің Еуропалық Парламентке жасаған сапары барысында Украинаның әнұраны орындалғаннан кейін бұл ән ойнатылды.