Мемлекеттік әнұрандар туралы

Кіріспе

ұлттық мемлекеттердің әнұрандары

Көптеген ұлттық мемлекеттердің әнұраны бар, ол «мақтау, адалдық немесе патриотизм әндері» деп анықталады; көптеген әнұрандар стилі жағынан марштар немесе гимндер болып табылады. Ән немесе гимн мемлекеттің конституциясына сәйкес, оның заң шығарушы органы қабылдаған заңға сәйкес немесе жай ғана дәстүр арқылы ұлттық әнұранға айналуы мүмкін. Патшалық әнұран ұлттық әнұранға ұқсас патриоттық ән, бірақ ол әсіресе монархты немесе патшалық әулетті мақтайды немесе олар үшін дұға етеді. Мұндай әндер әдетте монархтың қоғамдық іс-шараларында немесе патшалық маңызы бар басқа да оқиғаларда орындалады. Кейбір мемлекеттер өздерінің патшалық әнұранын ұлттық әнұран ретінде пайдаланады, мысалы Иорданияның мемлекеттік әнұраны. Ең көне ұлттық әнұран мәртебесіне бірнеше талапкер бар. Ұлттық әнұрандардың арасында ең алғаш құрастырылғаны – 1568-1572 жылдар аралығында жазылған «Вильгельмус» голланд әнұраны. Ол голланд және ағылшын тілдерінде бар және екі тілде де акростих болып табылады. Жапон әнұраны «Кимигайо» кез келген ұлттық әнұранның ең көне мәтінін пайдаланады, оның сөздері алғаш рет 905 жылы жарияланған «Кокин Вакашү» еңбегінен алынған, бірақ бұл сөздер 1880 жылға дейін музыкаға қосылмаған. Бірінші ресми түрде қабылданған әнұран испан әнұраны «La Marcha Real» болды, ол 1770 жылы қабылданды; оның шығу тегі белгісіз, оның 16 ғасырлық Венециядан шыққандығы немесе тіпті оны Ұлы Фридрих патшаның өзі жазғандығы айтылады; ол ресми мәтіні жоқ сирек ұлттық әнұрандардың бірі. Әнұрандар 18 ғасырда еуропалық мемлекеттер арасында кеңінен танымал болды. Мысалы, Ұлыбританияның «God Save the King» әнұраны алғаш рет 1745 жылы орындалды. Француздың «Марсельеза» әнұраны жарты ғасырдан кейін, 1792 жылы жазылды және 1795 жылы қабылданды. Ұлттық әнұрандар әдетте мемлекеттің ең көп таралған тілінде жазылады, ол де-факто немесе ресми тіл болуы мүмкін. Көптеген ұлттық тілдері бар мемлекеттер әнұранының бірнеше нұсқасын ұсына алады. Мысалы, Швейцарияның ұлттық әнұранының әрқайсысы елдің төрт ресми тілінде – француз, неміс, итальян және романш тілдерінде әртүрлі мәтінге ие. Жаңа Зеландияның екі ұлттық әнұранының бірі әдетте бірінші шумағы маори тілінде («Aotearoa»), екіншісі ағылшын тілінде («God Defend New Zealand») орындалады. Әннің әуені бірдей, бірақ мәтіні әртүрлі мағына береді. Оңтүстік Африканың ұлттық әнұраны ерекше, өйткені ол екі әннен тұрады, олардың әрқайсысы елдің он бір ресми тілінің бес тілінде жазылған, әр тіл әнұранның бір шумағын құрайды. NOTOC

Most nation states have an anthem, defined as "a song, as of praise, devotion, or patriotism"; most anthems are either marches or hymns in style. A song or hymn can become a national anthem under the state's constitution, by a law enacted by its legislature, or simply by tradition. A royal anthem is a patriotic song similar to a national anthem, but it specifically praises or prays for a monarch or royal dynasty. Such anthems are usually performed at public appearances by the monarch or during other events of royal importance. Some states use their royal anthem as the national anthem, such as the state anthem of Jordan. There are multiple claimants to the position of oldest national anthem. Among the national anthems, the first to be composed was the Dutch national anthem, the "Wilhelmus", which was written between 1568 and 1572. This has both Dutch and English language versions and is unusual in being an acrostic in both languages. The Japanese anthem, "Kimigayo", employs the oldest lyrics of any national anthem, taking its words from the "Kokin Wakashū", which was first published in 905, yet these words were not set to music until 1880. The first anthem to be officially adopted as such was the Spanish anthem "La Marcha Real", in 1770; its origins remain unclear; it is suggested that it has 16th century Venetian origins, or even that it was composed by king Frederick the Great himself; it is also one of the few national anthems that has never had official lyrics. Anthems became increasingly popular among European states in the 18th century. For example, the British national anthem "God Save the King" was first performed in 1745. The French anthem "La Marseillaise" was written half a century later in 1792, and adopted in 1795. National anthems are usually written in the most common language of the state, whether de facto or official. States with multiple national languages may offer several versions of their anthem. For instance, Switzerland's national anthem has different lyrics for each of the country's four official languages: French, German, Italian, and Romansh. One of New Zealand's two national anthems is commonly sung with the first verse in Māori ("Aotearoa") and the second in English ("God Defend New Zealand"). The tune is the same but the lyrics have different meanings. South Africa's national anthem is unique in that it is two different songs put together with five of the country's eleven official languages being used, in which each language comprises a stanza. NOTOC

Жарым-жартылай танылған мемлекеттер

Мемлекеттік ұлттық әнұран Қабылданған күні Ән жазушысы Ресми атауы Композиторы Аудио сілтемесі (Сілтемелер) "Аиаира" ("Жеңіс") 2007 Генди Аламия "Абхазия Республикасының Мемлекеттік Әнұраны" Валера Чкадува "Еуропа" 2008 Менди Менджики "Косово Республикасының Әнұраны" Менди Менджики "İstiklâl Marşı" ("Тәуелсіздік маршы") 1983 Мехмет Акиф Эрсой "Түрік Кипр Мемлекеттік Әнұраны" Зекки Унгёр "Я Бани аль Сахра" ("Сахара ұлдары") 1976 Белгісіз "Сахара Араб Демократиялық Республикасының Ұлттық Әнұраны" Белгісіз "Samo ku waar" ("Мәңгілік бейбітшілікте өмір сүр") 1997 Хасан Шейх Мүмин "Samo Ku Waar, Сомалиленд" Хасан Шейх Мүмин "Warzon Iryston!" ("Сүйікті Осетия!") 1995 Тотрадж Кокаев "Оңтүстік Осетия Республикасының Мемлекеттік Әнұраны" Феликс Алборов "Ave Crux Alba" ("Ақ айқышқа сәлем") 1930 Альфредо Консорти "Мальтаның Егеменді Орденінің Әнұраны" Альфредо Консорти "San Min Chu i ge" ("Халықтың үш қағидасының әні") 1937 (де-факто) 1943 (де-юре) Сунь Ятсен "Қытай Республикасының Ұлттық Әнұраны" Чэн Маоюн "My slavim tebia, Pridnestrovie" ("Сені даңқтаймыз, Приднестровье") 2000 Борис Парменов, Виталий Пишенко, Николай Божко "Приднестровьеге мадақ жазамыз" Борис Александров