Кіріспе

Француз нацистік әріптесі Ксавье Валлат (23 желтоқсан 1891 - 6 қаңтар 1972), француз саясаткері және антисемит, ол соғыстағы Виши үкіметінде еврей мәселесі жөніндегі бас комиссар болған және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін француз еврейлерін қудалауға қатысқаны үшін он жылға бас бостандығынан айырылды.

Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін

Валлат Воклюз департаментіне консервативті католик отбасында дүниеге келген. Жас кезінде ол католиктік ұйымдарда белсенді болды және француз саясатының ең маңызды оң жағындағы монархистік Action Française тобына қосылды. Ол француз армиясына кірмес бұрын католик мектептерінде мұғалім болды. Бірінші дүниежүзілік соғыста ол ауыр жарақат алып, сол аяғы мен оң көзінан айырылды. 1919 жылы Ардешаның Ұлттық Ассамблеясына "тәуелсіз" ретінде сайланды, ол Ұлттық блокты қолдады. Ол 1924 жылы жеңілді, 1928 жылы қайта сайланды, әлі де "тәуелсіз" ретінде, содан кейін 1940 жылы Ассамблея тоқтатылғанға дейін қызмет етті. Алайда 1936 жылы өткен сайлаудан кейін ол оңға қарай жылжыған Республикашыл федерациясына мүше болды. 1930 жылдары Вальа француз саясатында католиктік, антисемиттік экстремалды оң жақтың жетекші өкілі болды. Ол сондай-ақ протестанттарға және масондарға қарсы болды, ол яһудилер, протестанттар мен масондардың барлығы католиктік Францияға қарсы жоспардың бір бөлігі екенін айтты. Ол либерализмге, социализмге және коммунизмге қатты қарсы болды. Алайда, оңшылдардың көпшілігінен айырмашылығы, Валат монархияны қалпына келтіруді жақтырмады, және фашизмге деген жанашырлығына қарамастан, ол әсіресе неміске қарсы болды. Ол Франция, Испания, Италия және Португалияның латын блогы жобасын жақтырады. 1936 жылы Леон Блум еврей социалисі Франция премьер-министрі болды. Валлат Блумға жеке риторикалық шабуыл жасап, "Бұл ежелгі Галло-Рим жерін алғаш рет еврей басқарады" деп мәлімдеді. Валлатты солшылдар бұл сөзден кейін көп ұзамай Париждегі көшелерде оңшыл топтың Блумға жасаған физикалық шабуылға жауапты деп айыптады.

Виши Франция

1940 жылы маусымда Германия Францияны басып алғаннан кейін Вальат Вишиде орналасқан коллаборационисттік режимнің басында маршал Филипп Петеннің билікке келуін қолдады. 1940 жылы 10 шілдеде ол маршал Петен басқарған кабинетке жаңа конституция әзірлеу өкілеттігін беруді қолдады, осылайша Франция Үшінші Республикасын тоқтатып, Виши Франциясын құрды. 1941 жылдың наурыз айында ол Петен үкіметі қабылдаған антисемит заңдарын жүзеге асыру үшін құрылған еврей мәселесі жөніндегі бас комиссариатының басшысы болып тағайындалды. Кейін ол 1941 жылы 29 қарашада Франция Израильдіктерінің жалпы одағын құрды. Бұл лауазымда ол француз экономикасын, білім беру жүйесін, мемлекеттік қызмет пен кәсіптерді "арийлендіруді" және барлық еврейлерді полицияда тіркелуді талап ететін заңдарды жүзеге асыруды бақылады. Тарихшы Роберт Пакстонның дәлелдейінше, бұл заңдарды Виши режимі өзінің бастамасымен қабылдады, ал Петен мен Валлат соғыстан кейінгі сот процестерінде айтқандай, неміс қысымымен емес. Вишидегі неміс елшісі Отто Абец Петеннен Валлатты 1942 жылдың мамырында болған сыбайлас жемқорлық үшін жұмыстан босатуды талап етті. Бұл дегеніміз, Валланың мұрагері Луи Даркье де Пеллепои француздардың 70 000-нан астам француз еврейін Аушвицтегі құрту лагеріне Германияға депортациялауға қатысты француздық ынтымақтастықтың көп бөлігін бақылаған, олардың көпшілігі өлтірілген. Алайда Валлат Виши саясатының жақтауы болып қалды және 1944 жылдың маусым айында, одақтас әскерлер Нормандияға қоныс аударған кезде, ол Филипп Анриоттың қарсылық күштерінің өлтіруінен кейін Виши радиосының басшысы болып тағайындалды. Ол Аугустта Вишиді одақтастар азат еткенге дейін тұрақты антисемиттік тирадаларды таратты.

Соғыстан кейін

1947 жылдың желтоқсанында Жоғары Сот алдындағы сотта Валлат өкінбейтін антисемит болып қалды, судьялардың бірі Морис Кригель Вальримонттың еврей болғандықтан, біліктілігін жоюды талап етті. Ол француз еврейлерінің депортациясына тікелей жауапты екенін жоққа шығарып, өзінің саясаты еврейлердің жартысынан астамын депортациядан құтқарды деп мәлімдеді. Ол Вишидің еврейлерге қарсы заңдары неміс бұйрықтары бойынша қабылданды деп мәлімдеді, бірақ оларды шын мәнінде француздар жасаған. Валат он жылға бас бостандығынан айырылды. Сот оның Бірінші дүниежүзілік соғыста атқарған қызметіне және яһудилерді жалған құжаттармен құтқарып қалды деген көптеген куәгерлерге байланысты салыстырмалы түрде жеңілдетілген жазаны алғанын айтты. Ол яһудилердің жойылуын емес, оларға арналған бөлек аймақты қалаған. Валат 1949 жылы шарт бойынша босатылып, 1954 жылы рақымшылық жасады. Ол антисемиттік агитацияға қайта оралды, бірақ соғыстан кейінгі Францияда аз ізбасар тапты. 1962 жылдан 1966 жылға дейін ол оңшыл "Aspects de la France" апталық басылымының редакторы болды. 1972 жылы қаңтарда Валат қайтыс болғанда, нацистерді аулаушылар Серж және Беате Кларсфельд наразылық білдіріп, оның жерлеу рәсіміне нацистер француз еврейлерін киюге мәжбүрлеген сары Дәуіт жұлдызы тәрізді үлкен гүл шоғын алып келді.