Француз жазушысы Франсуа Мориак өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Француз романы, драматургы, сыншысы, ақыны және журналисі Франсуа Шарль Мориак (François Charles Mauriac, fʁɑ̃swa ʃaʁl moʁjak, ; 11 қазан 1885 – 1 қыркүйек 1970) – француз романы, драматургы, сыншысы, ақыны және журналисі, Француз академиясының мүшесі (1933 жылдан бері) және әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (1952). 1958 жылы "Құрмет легионы" орденінің "Ұлы крестімен" марапатталды. Ол өмірі бойы католик дінін ұстанды.

Өмірбаян

Франсуа Шарль Мориак Франциядағы Бордо қаласында дүниеге келген. Ол Бордо университетінде әдебиет оқыды және 1905 жылы бітірді, содан кейін Парижге көшіп, Эколь де Шартта аспирантураға дайындалды. 1933 жылдың 1 маусымында ол Эжен Брюдің орнына Француз академиясының мүшесі болып сайланды. Бұрынғы Action française жақтасы болған ол, Испания азамат соғысы кезінде католик шіркеуінің Франконы қолдауына сын айтып, сол қанатка бұрылды. Екінші дүниежүзілік соғыста Францияның Тікұшаққа құлауынан кейін ол маршал Петеннің әріптестік режимін қысқа мерзімге қолдады, бірақ 1941 жылдың желтоқсанында Керіс қарсылығына қосылды. «Минуит» басылымында Керіс қарсылығы туралы мәтін жариялаған Француз академиясының жалғыз мүшесі осы Мориак болды. Франция азат болғаннан кейін Мориак Альбер Камюмен қатысты дауға түсті. Ол кезде Камю Керіс қарсылығы газетінің редакторы болды, ал Мориак «Фигаро» газетіне баған жазды. Камю жаңа азат етілген Францияның нацистік әріптестердің барлығын тазалауы керек деді, бірақ Мориак мұндай дауларды ұлттық келісімді сақтау үшін шегіністіру керек деп ескертті. Мориак сондай-ақ, азат етудің эмоционалдық қырынан туындаған жағдайды ескере отырып, әділдіктің бейтарап болатынына күмәнданды. Роберт Бразильяктың қатал сын-ескертпелеріне қарамастан, ол оның өлім жазасына кесілуіне қарсы болды. Мориак Роджер Пейрефиттпен де ашық пікірталасқа түсті, ол «Les Clés de saint Pierre» (1953) сияқты кітаптарында Ватиканды сынады. Пейрефиттің кітаптарына жарнама беруді тоқтатса ғана, ол сол кезде жұмыс істеп жүрген газеттен («L’Express») кетіп қалады деп Мориак мәлімдеді. Пейрефиттің «Жеке достық» ромасының киноға бейімделуімен осы пікірталас ушықты, нәтижесінде Пейрефитт Мориакты гомосексуалды бейімділікпен айыптап, оны Тартуф, екіжүзділікпен айыптаған ашық хат жариялады. Мориак Вьетнамдағы француз үкімшілігіне қарсы болды және Алжирдегі француз әскерінің азаптауды қолдануын қатты айыптады. 1952 жылы ол «адам өмірінің драмасын романдарында терең рухани түсінікпен және көркемдік күшпен суреттегені үшін» әдебиет бойынша Нобель сыйлығын жеңіп алды. 1958 жылы ол «Құрмет легионы» орденінің «Ұлы крестімен» марапатталды. Ол жеке естеліктері мен Шарль де Голльдің өмірбаянын жариялады. Мориактың толық шығармалары 1950-1956 жылдар аралығында он екі томдық жинақ түрінде жарық көрді. Ол Эли Визельді Холокост кезінде еврей жасөспірім ретінде басынан өткен оқиғаларын жазуға ынталандырды және Эли Визельдің «Түн» кітабына алғы сөз жазды. Ол жазушы Клод Мориактың әкесі және француз актрисасы және жазушысы Анн Виаземскидің әкесі болды, ол француз режиссері Жан-Люк Годармен бірге жұмыс істеді және оған үйленді. Франсуа Мориак 1970 жылдың 1 қыркүйегінде Парижде қайтыс болды және Франциядағы Вемарс зиратына жерленді.

François Charles Mauriac was born in Bordeaux, France. He studied literature at the University of Bordeaux, graduating in 1905, after which he moved to Paris to prepare for postgraduate study at the École des Chartes. On 1 June 1933, he was elected a member of the Académie française, succeeding Eugène Brieux. A former Action française supporter, he turned to the left during the Spanish Civil War, criticizing the Catholic Church for its support of Franco. After the fall of France to the Axis during the Second World War, he briefly supported the collaborationist régime of Marshal Pétain, but joined the Resistance as early as December 1941. He was the only member of the Académie française to publish a Resistance text with the Editions de Minuit. Mauriac had a bitter dispute with Albert Camus immediately following the Liberation of France. At that time, Camus edited the Resistance paper Combat (thereafter an overt daily, until 1947), while Mauriac wrote a column for Le Figaro. Camus said newly liberated France should purge all Nazi collaborator elements, but Mauriac warned that such disputes should be set aside in the interests of national reconciliation. Mauriac also doubted that justice would be impartial or dispassionate, given the emotional turmoil of the Liberation. Despite having been viciously criticised by Robert Brasillach, he campaigned against his execution. Mauriac also had a bitter public dispute with Roger Peyrefitte, who criticised the Vatican in books such as Les Clés de saint Pierre (1953). Mauriac threatened to resign from the paper he was working with at the time (L'Express) if they did not stop carrying advertisements for Peyrefitte's books. The quarrel was exacerbated by the release of the film adaptation of Peyrefitte's Les Amitiés Particulières, and culminated in a virulent open letter by Peyrefitte in which he accused Mauriac of homosexual tendencies and called him a Tartuffe, hypocrite. Mauriac was opposed to French rule in Vietnam, and strongly condemned the use of torture by the French army in Algeria. In 1952, he won the Nobel Prize in Literature "for the deep spiritual insight and the artistic intensity with which he has in his novels penetrated the drama of human life". He was awarded the Grand Cross of the Légion d'honneur in 1958. He published a series of personal memoirs and a biography of Charles de Gaulle. Mauriac's complete works were published in twelve volumes between 1950 and 1956. He encouraged Elie Wiesel to write about his experiences as a Jewish teenager during the Holocaust, and wrote the foreword to Elie Wiesel's book Night. He was the father of writer Claude Mauriac and grandfather of Anne Wiazemsky, a French actress and author who worked with and married French director Jean Luc Godard. François Mauriac died in Paris on 1 September 1970, and was interred in the Cimetière de Vemars, Val d'Oise, France.

Эсселер мен сын

1919 – Діни психологияның кішкентай сынақтары: алаңдаған кейбір жүректер. Париж: Франция әдебиет қоғамы. 1919. 1936 – «Құдай мен Мамон» «Эсселер жинағы: Жаңа серия, №1» құрамында. Кристофер Доусон мен Бернард Уолл редакциялаған. Лондон, Sheed & Ward баспасы. 1961 – Екінші ойлар: Әдебиет және өмір туралы толғаулар (Адриен Фолк аударған). Дарвен Финлейсон. Нэтан Брейчер редакциялаған және аударған.