Кіріспе
Манкс антикварі, тарихшы, лингвист және фольклоршы Артур Уильям Мур, CVO, SHK, JP, MA (6 ақпан 1853 12 қараша 1909 жыл) Содан кейін ол әкесіне желкен фабрикасын басқаруға көмектесті, ал әкесінің сексенінші жылдары қайтыс болғанына байланысты ол бизнесті иемденді. Ол сондай-ақ, кембридждік кезінде көк түсте болған, белсенді ескіруші және Кронкборн крикет клубының құрылтайшы мүшесі болған. Сондай-ақ, ол клубты құру, жабдықтау және оның іргетасын қалаудың барлық шығындарын да өз мойнына алды. 1887 жылы 22 ақпанда Луиза Элизабет Винн Хьюз Геймске (1866-1937) үйленді. Олардың төрт баласы болды: Елена (о. 1888), Марджер (туған. 1889), Уильям (туған. 1890, 3 айлық жасында қайтыс болды) және Артур (туған. 1895) жазған. Мур 1909 жылы 12 қарашада қайтыс болды және Кирк Брэдденде жерленді. Ол қайтыс болғаннан кейін жесірі Джордж Фредерик Клукасқа (1870-1937) үйленді.
Arthur William Moore, CVO, SHK, JP, MA (6 February 1853 – 12 November 1909 Thereafter he assisted his father in the management of the sailcloth manufactory, and on his father's death in the eighties, he succeeded to the business. He was also a great sportsman, being a blue whilst at Cambridge, an active rower, and a founding member of Cronkbourne Cricket Club. He also bore the entire cost of the forming and furnishing of this club and of laying the ground. On 22 February 1887 he married Louisa Elizabeth Wynn Hughes Games (1866 1937). They had four children: Helena (b. 1888), Margery (b. 1889), William (b. 1890, d. 1891 aged 3 months) and Arthur (b. 1895). Moore died on 12 November 1909 and was buried at Kirk Braddan. After his death his widow married George Frederick Clucas (1870 1937).
Саяси мансап
1881 жылы Кис палатасының жалпы сайлауы өтті және Артур Мур сайлауға қатысты. Ол Ричард Пенкеф пен Уильям Далримплмен бірге МХК-ға сайлануда сәтті болды. Кейіннен ол осы лауазымға әрбір келесі жалпы сайлауда қайта оралды. Артур Мур өзінің міндеттері мен парламенттік жауапкершілігін мұқият зерттеген салауатты адам болды. Сэр Джон Голди Таубман 1898 жылы қайтыс болғанда, ол Джон Аллен Майлреаны аздап жеңіп, Кейс палатасының спикері болып сайланды. Саяси тұрғыдан алғанда ол - орташа либерал. Ол 1902 жылы тамызда аралға келген король Эдуард VII мен королева Александраны қарсы алды. Бұл кезде король Эдуард оны Корольдік Викториан орденінің командирі (CVO) етіп тағайындады. 1905 жылы ол Бас қабылдаушының орынбасары болып тағайындалды және конституциялық реформаға ерекше қызығушылық танытты, сондықтан ол Ішкі істер министрі Герберт Гладстонға реформаны талап етуге өтініш жасаған депутаттардың бірі болды.
Манкс әдебиеті
Жас кезінде манкс тілін үйренген ол сол кездегі ағылшын билігі мен оның өкіметі елемейтін, елеусіз қалған осы тілді зерттеуге көп уақыт арнады. Ол сөздіктер жинағын жинап, оның тілдік тарихын зерттеді. 1899 жылы ол Манкс тілі қоғамын құрып, оның тұңғыш президенті болды, осылайша жаңа манкс тілі қозғалысының рухани түп атасы болды. 1893 жылы ол Манкс ұлттық құжаттарын жариялау қоғамы үшін Манкс гэль тіліндегі ең ерте және ең ұзақ қолжазба - "Бірыңғай дұғалар кітабын" редакциялады. Артур Мур сонымен қатар Мэн аралына қатысты әдебиеттерге ерекше қызығушылық танытты және аралдың тек тілін ғана емес, музыкасын, таным-санасын және дәстүрін сақтауға тырысты. Ол "Манкс дәптерін" құрып, редакциялады, сонымен қатар "Мэн аралының тарихы" және аралдағы көптеген басқа тарихи еңбектерді жазды. Осылайша ол Корольдік тарихи қоғамның және метеорологиялық қоғамның мүшесі болды. Ол сонымен қатар манкс тілінің қайта жаңғыруына үлкен үлес қосты және "Тинвальд актілерін" манкс тіліне ресми аудармашы болды. Аралға келгеннен кейін көп ұзамай Мур мырза Виктория орденінің командирі атағын алды. Ол сондай-ақ Мэн аралы банкі мен Мэн аралы бу пакетінің директоры болды. Ол 1877 жылы Бейбітшілік судьясы болып тағайындалды және 1895 жылы отставкаға кетер алдында көп жылдар бойы Ончанның приходын басқарды. Мур мырза сонымен қатар масон болып, Мэн аралы провинциясының кіші бас діяқоны болды. Мур П. М. К. Кермод пен Оксфордтың доктор Гудбрандур Вигфуссон арасындағы Манск айқышшаларындағы рун жазуларын оқу туралы дауды шешуге қол жеткізді, оның хат-хабарлары Мурдың "Манск жазба кітабы" журналында пайда болды. Ол қайтыс болғаннан кейін англо-манкс диалектісінің сөздігін аяқтамай қалдырды. Оны 1924 жылы англо-манкс диалектісінің сөздігі деп атаған манкс ғалымдары София Моррисон мен Эдмунд Гудвин аяқтады.