Кіріспе
Көптеген биік немесе тығыз орналасқан ғимараттарды салу Манхэттендеу - бұл Нью-Йорк қаласының ең тығыз орналасқан ауданы Манхэттенге ұқсас қаланың сыртқы келбеті мен сипатын өзгертетін көптеген биік немесе тығыз орналасқан ғимараттарды салуды сипаттау үшін жасалған неологизм. Бұл сөзді 1960-1970 жылдары Сан-Францискода салынған биік ғимараттарды сынға алғандар қолданған. Олар бұлтқыш ғимараттар шығанақтың және оның төбелерінің көрінісін бұзады деп мәлімдеген. Қалаларды мұқият жоспарлау арқылы бұл құбылыс уақыт өте келе кеңінен танылды. Бұл термин сондай-ақ Лас-Вегаста, Лос-Анджелесте, Дубайда және Майамиде 2000 жылдардың басында және 2010 жылдары жоғары тығыздықтағы даму үшін кең таралған сөз ретінде қолданылды. Тағы бір мысал - 2007 жылдан бері Торонтода биік ғимараттардың құрылысы, сондай-ақ 1970-жылдардан бастап Гонконг пен Токиода биік ғимараттардың жылдам дамуы, нәтижесінде Гонконг Нью-Йорктегіден көп биік ғимараттарға ие болды. Бұл термин тіпті АҚШ-тың көптеген кішігірім қалаларына қолданылды, олар 21-ші ғасырдан бері орталықтағы биік ғимараттарды жалға алудың үлкен өсуін көрді.
Manhattanization is a neologism coined to describe the construction of many tall or densely situated buildings, which transforms the appearance and character of a city to what is similar to Manhattan, the most densely populated borough of New York City. It was a pejorative word used by critics of the highrise buildings built in San Francisco during the 1960s and 1970s, who claimed the skyscrapers would block views of the bay and the surrounding hills. With careful urban planning, the phenomenon became more accepted in time. The term also gained usage as a buzzword for high density developments in Las Vegas, Los Angeles, Dubai, and Miami in the early 2000s and again in the 2010s. Another example is the high rise development in Toronto since 2007, as well as rapid development of skyscrapers in Hong Kong and Tokyo since the 1970s, eventually allowing Hong Kong to possess more skyscrapers than New York. The term has even been applied to many smaller US cities that have seen a large spike in downtown high rise rental buildings since the 21st century.
Франкфурт қаласы
"Mainhattan" - бұл Франкфурттың аспан сұлбасына, әсіресе оның орталық бизнес ауданы, Bankenviertel. Бұл сөз Франкфурт орналасқан Main өзенінің және Манхэттеннің бірі болып табылады, бұл еуропалық қала үшін ерекше ерекшелік болып табылатын ішкі қала аймағының визуалды әсерлі биік ғимараттары мен көкжиектеріне сілтеме жасайды. Алғашқы биік ғимараттар 1960 жылдары салынған. Алғашында бұл сөз кейде мазақтау үшін қолданылған, бірақ қазіргі кезде оның мағынасы жақсы мағынаға айналды.
Маями
"Манхэттендеу" термині 2003-2008 жылдар аралығында Майамиде жылжымайтын мүлік саласының дамуына байланысты пайда болды. Латын Америкасындағы жағдай тұрақсыздаған кезде, Латын Америкасының көптеген элиталары қалада, әсіресе Брикелл ауданында пана іздеді, онда латын Америкасының ақшасы қалалық орталықтың көптеген кондоминиумын дамытуға құйылды. Майамиде 2012 жылдан бастап (наурыз 2024 жылға қарай) тұрғын үй нарығында екінші бум болды. Он мыңнан астам тұрғын үйлер қосылғанмен бірге, қала орталығы жанданды және Манхэттен сияқты жаяу жүру және қоғамдық көліктерді пайдалану жиілігінде көбейді. Майами кейде "оңтүстік Манхэттенмен" салыстырылады, оның биік ғимараттары үшін ғана емес, сонымен қатар үлкен қаржы ауданы үшін. Майами қазір АҚШ-тың ең көп көкжиектері бар үшінші қаласы (Нью-Йорк және Чикагодан кейін).
Сан-Франциско қаласы
"Манхэттендеу" термині бастапқыда 1970 жылдары Сан-Францисконың қаржы ауданында салынған үлкен көкжиектерді сипаттау үшін қолданылған. Содан бері Сан-Францискода биік ғимараттар көбейді. Бұл базардың оңтүстік маңындағы аудандарға дейін кеңейді. 2000 жылдан 2018 жылға дейін 15 ғимараттан астам 30 қабаттан биік ғимарат салынды. Қазіргі уақытта 160-тан астам ғимараттан биік тұрғын үй құрылысы бар Калифорниядағы тұрғын үй тапшылығы жағдайында NIMBY-лер тұрғын үй құрылысына қарсылық білдіру үшін "Манхэттендеуден" қорқынышты пайдаланды. Басқа штаттардағы YIMBY-лер аймақтарға бөлу реформасын насихаттау үшін "Калифорния стилідегі тұрғын үй дағдарысы" туралы ескертті.
In the context of the California housing shortage, fears of "Manhattanization" have been used by NIMBYs to oppose housing construction. In response, YIMBYs in other states have warned of a "California style housing crisis" to promote zoning reform.
Сантьяго
"Санхаттан" Сантьягодағы (Чили) аспан қыртыстарының дамыған шоғын сипаттау үшін портманте ретінде қолданылған.
Торонто
Торонтоның орталығы 2007 жылдан бері құрылыс бумын бастан кешірді, негізінен кондоминиумдар мен басқа да биік тұрғын ғимараттар. 2014 жылдың бір аптасында Торонто қалалық кеңесі қаланың орталық бөлігінде 755 қабатты жаңа құрылыс салуды мақұлдады.
Богота қаласы
Колумбияның астанасы Аспан қыртыстарының өсуі негізінен Боготаның халықаралық орталығы мен Чапинеро аудандарында шоғырланған. Боготада Колумбия астанасын Латын Америкасындағы халықаралық бизнес үшін негізгі орталық ретінде орналастыруды көздейтін жаңғырту жоспары жүргізілді. Боготадағы Эль-Дорадо халықаралық әуежайы Латын Америкасындағы ең үлкен жүк көлемін күнделікті жүк және жолаушылар рейстерімен өңiрдегі Лима, Сантьяго-де-Чили, Майами, Мехико қаласы және т.б. сияқты ірі қалалардан басқарады.