Кіріспе

Ферриерлер әббатханасы - Францияның Лоир департаментіне қарасты Монтаргис округінің Ферриерлер-ан-Гатинаи қаласында орналасқан бенедиктиндік монастырь.

Тарих

Атақты Monasticon Gallicanum-да бейнеленген аббатхананы (әдебиетке қарамастан) негізін қалады деп айтуға болады. Бұл рәсім Петір мен Пауылға бағышталды. (Филипп Мазойердің айтуынша, Ферриерде бұрын Блаженная Деваға арналған Notre Dame de Bethleem de Ferrières деп аталатын шіркеу болған). Ол Луп де Ферриердің (шамамен 850 ж.) кезінде өркендеудің биіктігіне жетті, сонда аббатхана әдебиет орталығы болды, бірақ кітапхана монастырьмен бірге жойылып, тек сирек фрагменттер ғана сақталып қалды. Ватикан кітапханасында сақталған (Reg.1573) олардың бірі Сенс архиепискобы болғанға дейін Ферриердің абысы Ле Манс Альдриканың (836 ж. қайтыс болған) есінде. Каролинг патшалары Людовик III және оның ағасы Карлман 879 жылы абатханада бірлескен тажына отырғызылды, кейін олар сол жерде жерленді. Оны IX ғасырда Людовик Пейус пен Карл Балда қалпына келтірді. Ферриердің абаттарының толық емес тізіміндегі соңғы есімдердің бірі - Луи де Бланшфорт, ол 15 ғасырда жүз жылдық соғыста ағылшындар өртеп жібергеннен кейін аббатхананы толығымен қалпына келтірді. Ол өзінің хорында жерленді. 1568 жылы аббатхананы Колиньи отбасының протестант досы Луи де Конденің әскерлері қоршап алды, олжалады және қорланды және, ешқандай монахтар өлтірілмеген болса да, аббатхананың монументтері мен қазыналары шашырап кетті, Луи III, Карлман II және Луи де Бланшфорт қабірлері қатты зақымдалды және монахтардың дүкендері алынып тасталды. Одет де Колиньи (сонда шетелде, және аббатхананың абысы бұдан аз уақыт бұрын) үш күннен кейін ғана, оның жеке қаржылық мүдделері қауіпке ұшыраған кезде, мұны тоқтатуға араласты. Дін соғыстары кезінде осы және басқа да ауыр зақымданғаннан кейін, Ферриерді 17 ғасырда Гийом Морин қайта салды, бірақ содан кейін француз төңкерісі кезінде барлық ежелгі аббатханалармен бірге жоғалып кетті, ал оның қазыналары мен кітапханасы қираған және шашырап кеткен.

Ғимараттар

Қазіргі кезде ежелгі монастырдың кейбір қираған ғимараттарын ғана көруге болады. Аббатхана өзінің биіктігінде үлкен монастырьмен (монастырь шіркеуіне оңтүстікке қарай) және кішкентай монастырьмен (хорға іргелес) үлкен жабық егістікті иеленді. Аббат шіркеуі 12 ғасырдағы кемеден және 13 ғасырдағы трансептер мен хордан құралған. Ол 1150 жылы басталған болуы керек. 1163 жылы 29 қыркүйекте папа Александр III собордың құрылысын аяқтағаннан кейін киелі етті. Кемелердің көлемін сол жақтағы бірегей екінші кеме екі есеге арттырды, ол 1739 жылы өткел мұнарасының құлауы салдарынан жойылды. Сондай-ақ, екеуін байланыстыратын үлкен аркадаларды көруге болады, олардың негіздері (бүгінгі кезде кірпіштерде салынған) бір үлкен бағана мен екі есе кішірек (Шампеоның колледждік шіркеуінде, Сент-Мартин де-Шампеода; екі есеге көбейту және безендіру Сенс соборының ықпалына сатқындық жасайды). Негізгі кемеге қақпақ салу жоспарланбаған сияқты, оның орнына панельді қаңқамен жабылған. Оң жақ қабырғада үлкен монастырға апаратын есікті (қабырғамен) байқауға болады. Клостердің арқасында жоғары тұрған терезелер трансепті мен хормен бір уақытта жасалған. Бұл ғимараттар 13 ғасырдың алғашқы жылдары салынған. Кесу сегізбұрышты ротондамен қалыптасады. Бұл түпнұсқалық жоспар, мүмкін, құрылысшыларға осы жерде Каролингтер құрылысының кейбір негіздерінің болуымен, кейде 821 жылдан 828 жылға дейін игумен Алдариктің бұйрығымен қайта салынған шіркеу хорымен сәйкестендірілді. Бұл іргетастың көрінетін іздері арасында ротонданың оң жақ артқы жағында ауыспалы тас пен натталанған кірпішпен жасалған арка бар. Ортаңғы кеңістікті күмбезбен емес, сегіз тірекке дейін сәулеленетін қабырғалар аркасымен жабады. Трансепт шіркеуі мен хордың арасында шағын бөлме орналасқан (бұрынғы сакристика және мәйітхана, онда өлген монахтардың денелері жерлеуге дейінгі күнге дейін жерленген, кейін жерлеудің өзіне арналған хорға орналастырылған). Сол жақтағы трансепттен 14-ғасырдағы шіркеу ашылады, мүмкін ол оң жақтағы трансептке ұқсас шіркеуді алмастырған. Хор секспартты (алты бөлімді) аркамен (Шампан және Бургундияға тән 13 ғасыр үлгісі) жабылады. Оның бүйір қабырғалары 11-ғасырдағы құрылыс кезеңінің іздерін көрсетеді. Хорда Луи де Бланшфордың қабірі орналасқан. Көшпелі жол "қола сарай" деп аталатын мұнараны (монастекон галликанумының ою-өрнегінде көрінеді), 2,5 м биіктігі сегіз қорғасын мүсіндерімен және Людовик XIII мен Конде ханзадасының қаруларымен безендірілген, бірақ 1739 жылы жойылған. Сол жақтағы мұнараның сағанасы, оның түбінде өте көне; қабаттар 13 ғасырда қайта жасалды; жебе, 15 ғасырдың соңында. Орталық нефтің бұрынғы есігінің тимпаны, бүгін ашық аспанда, Мәсіхтің салтанатты сахнасымен безендірілген, (біреулер Мәсіхті Клодвиг I портреті деп санайды). Екінші қабаттың алдыңғы есігінде Пепин Қысқа мен арыстанның арасындағы жекпе-жекті бейнелейтін бас қалашық бар еді. Апсиданың шыны терезелері XV ғасырдың аяғы мен XVI ғасырдың басына жатады, Луи де Бланкафор немесе оның мұрагері Пьер де Мартиньи (1518-1527) тапсырған. Монастырь шіркеуінен басқа (12-ші және 13-ші ғасырлар), Notre Dame de Bethléem часовнясы (монастырь шіркеуінің батысында), онда Жиль Гериннің 1650 жылғы ретаблесі бар, және монастырьдың бөліктері сақталған, олардың барлығы негізінен Луи де Бланшфорттың 15-ші ғасырдағы қайта құруына жатады.