Кіріспе

Американдық бизнесмен Бенджамин Пирс Чейни (англ. Benjamin Pierce Cheney; 12 тамыз 1815 - 23 шілде 1895) - американдық бизнесмен және American Express компаниясының негізін қалаушы.

Ерте өмір

Чейни 1815 жылы 12 тамызда Нью-Гэмпшир штатының Хиллсборо қаласында Джесси мен Элис (Стиль) Чейнидің отбасында дүниеге келген. Отбасы 1635 жылы Роксбери, Массачусетс қаласында тіркелген Джон Чейнидің ұрпағы болды, келесі жылы Ньюбериге көшіп барды. Джон Чейнидің ағасы Уильям 1640 жылы Роксбериде тіркелген, бұрынғы вице-президент Дик Чейнидің ата-бабасы болды. Ол сондай-ақ, 1760 жылы пароходты ойлап тапқан Джон Фитч сағатшы мамандығын үйренген, Коннектикут штатының Хартфорд қаласындағы Бенджамин Чейни немесе Чинимен туысқан. Чейнидің әкесі темірші болған, ол 10 жасында әкесінің дүкенінде жұмыс істей бастаған. 12 жасында ол тавернада, кейіннен Нью-Гэмпшир штатының Франчестаун қаласында дүкенде жұмыс істей бастады. 1831 жылы ол Нашуа мен Эксетер арасында эстакада жүргізушісі болып жұмыс істей бастады, көп ұзамай Нашуа мен Кине арасындағы бағытқа көшті. Темір жолдың жетіспеушілігіне байланысты бұл кезең қарқынды жұмыс істеді. Чейни сол кезде кейбір жолаушыларымен қарым-қатынас құрды, соның ішінде Дэниел Вебстермен достық өмір бойы жалғасты. Адал да адал адам ретінде танымал болған ол өз жолындағы банктерге арналған үлкен ақша сомаларын жиі тапсыратын. 1836 жылы Бостонда сахналық агент болды.

Wells Fargo және American Express банктері

1842 жылы Чейни Натаниел Уайт пен Уильям Уокерге қосылып, Бостон мен Монреаль арасындағы экспресс желісін ұйымдастырды. 1852 жылы Чейни өзінің алғашқы шоғырландыруын жүзеге асырды, ол Фиск және Райс экспрессін Бостон мен Берлингтон, Вермонт арасында сатып алды. Кейінгі біріктірулер нәтижесінде 1854 жылы Америка Құрама Штаттары мен Канада экспресс компаниясы құрылды. 1854 жылы Канададан үйіне қайтып келе жатқанда, ол темір жол апатынан оң қолынан айырылды. 1854 жылдың қыркүйегінде Чейн отставкаға кеткен Альфеус Рейнольдстың орнына Уэллс Фарго & Компанияның директоры болып сайланды. 1863 жылы 15 сәуірде Wells Fargo компаниясының басшылығы Чейни, Дэнфорд Н. Барни және Уильям Фаргоны "компанияның мүддесі үшін" Калифорнияға бару үшін комитетке тағайындады. Олар 1863 жылдың шілде, тамыз, қыркүйек айларының көп бөлігін Калифорнияда компанияның істерін қарап, саяхаттады. Ол 1877 жылы Wells Fargo басқармасынан зейнеткерлікке шықты, бірақ 1882 жылдан 1884 жылдың басына дейін директор болып қызмет етті. Чейни 1879 жылы "Америка мен Канада экспрессін" "Американ экспресске" сатып жіберді, сол кезде ол компанияның ең ірі акционері, сондай-ақ қазынашы және директор болды. Ол Wells Fargo, National Express және басқалардың ірі акционерлері болды.

Темір жол мүдделері

Өзінің бизнес байланыстары арқылы Чейни Вермонт орталық темір жолы (кейіннен Орталық Вермонт), Солтүстік Тынық мұхиты темір жолы, Атчисон, Топека және Санта-Фе темір жолы және Сан-Диего жер және қала компаниясына қызығушылық танытты. Ол сондай-ақ Бостонның Ұлттық нарықтық банкі мен Американың несиелік және сенімгерлік компаниясының негізін қалаушы және директоры болды. Ол Солтүстік Тынық мұхит пен Атчисон, Топека және Санта-Фе жолдарын қаржыландыруға көмектесті және екі жолда да Уэллс Фарго экспресс қызметін алумен көп айналысты. Ол 1873 жылдан 1894 жылға дейін Санта-Фе директоры болды.

Қайырымдылық

Чейни Жаңа Англия тарихи генеалогиялық қоғамының мүшесі болды. Ол Дартмут колледжіне 50 000 доллар сыйлады, ал 1886 жылы Нью-Гэмпшир тұрғындарына өзінің досы Дэниел Вебстердің Томас Болл жасаған қола мүсініне сыйлық жасады; бүгін ол Нью-Гэмпшир штатының алдында орналасқан. Ол сондай-ақ Вашингтон штатының шығыс бөлігін темір жол желісімен дамытуға көмектесті. Нәтижесінде, Чейни, Вашингтон, оның құрметіне аталды. Чейни 1880 жылы салынған және 1883 жылы қала ретінде тіркелген. The Illustrated Columbia Encyclopedia, 3-ші басылым, том. 5, 1279. бет. Нью-Йорк: Колумбия университетінің баспасы, 1963. және 10 000 доллар грантпен ол 1882 жылы Шығыс Вашингтон университетіне айналған мектепті құруға көмектесті. 1882 жылы Бенджамин П. Чейни академиясы ретінде құрылған ол 1889 жылы Вашингтон штатының қалыпты мектебі, 1937 жылы Шығыс Вашингтон білім беру колледжі, 1961 жылы Шығыс Вашингтон мемлекеттік колледжі және 1977 жылы Шығыс Вашингтон университеті болды. Чейни 1864 жылы мүшесі болғаннан кейін, Массачусетс бау-бақша қоғамының ең жомарт қолдаушыларының бірі болды. Оның Уэлслидегі (Массачусетс штаты) жері қазір "Эльм-Банк" резервациясы ретінде қорғалуда. "Елм Банктің тарихы" бұқаралық бау-бақша қоғамының веб-сайты

Кейінгі өмірі

Чейни 10 миллион долларға бағаланған байлық жинады. Ол 1893 жылы маусымда Лиланд Стэнфорд қайтыс болғаннан кейін қайтадан Wells Fargo директоры болып сайланды және 1895 жылы шілдеде қайтыс болғанға дейін қызмет етті. Содан кейін оның ұлы 1899 жылдың тамызына дейін Уэллс Фаргоның директоры болып қызмет етті. Кейіннен Чейнидің Массачусетс штатындағы Уэлслидегі үйі "Эльм-Бэнк" бау-бақша орталығы болып табылады. Ол өзінің соңғы жылдары Чарльз өзенінің жағасындағы осы жерге зейнеткерлік демалысқа шықты және жерді консерваториялар мен бақтармен әшекейлеумен айналысты. 1895 жылы 23 шілдеде қайтыс болды.