Кіріспе

Швецияның ұлттық паркі

Гидрология

Парк арқылы көптеген өзендер ағып, көптеген көлдерді қоректейді. Негізгі көлдер - Скравелбэккен өзенінің су айдынына жататын Тярнатватнен және Стоксжонн, Нйландсбэккен өзенінің су айдынына жататын Лангтярнен. Парктің елеулі бөлігі қайықтардан тұрады. Гранит қоректік заттарға өте кедей субстратты құрағандықтан, диабаза өте құнарлы жерді құрайды, бұл өсімдіктердің бай болуына мүмкіндік береді. Парктің шыңдары сол кезде аралдар болған. Ежелгі жағалау сызығы, әсіресе, өсімдіктер шапкаларымен көрінеді, олар мұздықтардың кетіп қалуынан кейін су астында қалған аумақтарды қамтиды, бұл Калоттберг ("тау шапкасы") атауын түсіндіреді. аймақтың және парктің кейбір тауларына берілген. Бұл өсімдіктер өздерін орнатуға мүмкіндік алды, өйткені бұл жерлерде мореналар толқындармен бұзылып кетпеді, сондықтан олар өсімдіктер жабыса алатын орын болды.

Фауна

Паркте Швецияның солтүстігіне тән сүтқоректілердің көптеген түрлері, атап айтқанда, Еуразиялық түлкі (Lynx lynx) және елде құрып бара жатқан қара аю (Ursus arctos) мекендейді. Осы екі түрден басқа, қызыл түлкі (Vulpes vulpes), еуропалық барс (Meles meles), еуропалық қарағайлы мартен (Martes martes), алқа (Alces alces), еуразиялық бобёр (Castor fiber), сұр тұнғыш (Halichoerus grypus) және мысық (Ondatra zibethicus) бар. Сондай-ақ, саябақта сұр баслы жыртқыш (Picus canus), қарапайым жұлдыздар (Grus grus), сұр саздар (Ardea cinerea), Еуразиялық жұлдыздар (Troglodytes troglodytes), Еуразиялық жұлдыздар (Jynx torquilla) және көк шөптесін (Tetrastes bonasia) бар.

Флора

Skuleskogen бірнеше өсімдік түрлерінің аймағының солтүстік шекарасында орналасқан. Сондықтан да саябақта бірнеше жапырақты ағаш түрлері бар, мысалы, кішкентай жапырақты липа (Tilia cordata), қарапайым көк көк (Corylus avellana), гильдер роза (Viburnum opulus) және Норвегия кеспегі (Acer platanoides). Алайда жапырақты орман парк аумағының 1,4% -дан астамын ғана алып жатыр. Осылайша, орман негізінен скандинавиялық және ресейлік тайга экорегионына тән қылқан жапырақты орман. Бұл орман негізінен Норвегия шыршасынан (Picea abies) тұрады, бірақ құнарсыз аймақтармен шекарада негізгі түр - шотландтық қарағай (Pinus sylvestris). Бұрынғыға қарағанда орман өрттері жиі болмай қалғандықтан, қарағайлар басым, өйткені қайың мен шотланд қарағайлары өрттен кейін ең алдымен қайта оралады. Өрт ғасырлар бойы табиғи түрде орын алған сияқты, бірақ екі ғасыр бойы өрт болған жоқ, адамдар олардың таралуына қарсы белсенді күрес жүргізіп келеді. Қиыршықты ормандарда бірнеше бұталар кездеседі, олардың ішіндегі ең көп тарағандары - көк шырша (Vaccinium myrtillus), лингондар (Vaccinium vitis idaea), Melampyrum sylvaticum және woundwort (Solidago virgaurea). Парктің көп бөлігі (36%) ашық тау жыныстарынан тұрады, сондықтан өсімдіктер үшін нашар субстрат болып табылады. Негізгі ағаштар - бұл кене шыршалар, олар ағаш кесуден зардап шекпеген, сондықтан 500 жасқа дейін өмір сүре алады.

Бастапқы тарихы

Топографиялық және жер бедерінің табиғатына байланысты бұл аймақ адам қонысына қолайсыз болды және паркте тұрақты мекендеудің ешбір ізін таппады. Парктің солтүстік-батысында, Бьястамоннан тас дәуірінен басталған кейбір мекендер табылды. Бұл мекендер қола дәуіріне дейін сақталған болуы мүмкін. Темір дәуірінен қалған ешқандай із табылған жоқ. Мысалы, бұл, бәлкім, 1000 жылға дейін Швеландия патшалығының солтүстік шекарасы болған болар еді. Ол айырған ауылдар бір-бірімен өте аз байланыста болды. Алайда орманды кейінірек Kustlandsvägen деген атау алған жол кесіп өтті және ол бүгінгі Еуропалық E4 жолының жолына жуық сәйкес келді. Көп уақыт бойы бұл жол елдің солтүстігіне баратын жалғыз жол болды. Нәтижесінде бүгінгі ұлттық паркте төрт жазғы жайылымдық үй болды, үшеуі 20-шы ғасырдың басына дейін өмір сүрді, ал соңғысы (Näskebodarna) Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін белсенді болды. Алайда көп ұзамай жағдай өзгерді, мемлекет орманды пайдалануда белсенді түрде қатысады. Ағаш кесу қарсаңында айтарлықтай баяулады, бұл ормандардың қалпына келуіне мүмкіндік береді. 1960-шы жылдардың ортасында округтің қоршаған ортасының үлкен түгендеуінен кейін Скулескоген өзінің үлкен табиғи құндылығы үшін байқалды. 1968 жылы таудың бір бөлігін қорғау туралы шешім қабылданды. 1971 жылы Швецияның аумақтарын басқару жоспары жоғары жағалауды ұлттық мүдде аймағы ретінде жіктеді, ал 1974 жылы аймақтың бір бөлігі уақытша табиғи қорық ретінде жіктелді. Сондықтан 1978 жылы округ табиғат паркін құру туралы ұсынысты Naturvårdsverket-ке ұсынды, ол келесі жылы үкіметті ұсынды. Кейбір жерлерді сатып алу туралы келіссөздер аяқталмады, сондықтан аталған жерлер табиғи қорық ретінде қорғалуда. 2009 жылы парк қайтадан кеңейтілді.

Басқару және әкімшілік

Швецияның көптеген ұлттық парктеріндей, басқару және басқару Швецияның қоршаған ортаны қорғау агенттігі (Naturvårdsverket) және шведтік округтердің әкімшілік кеңесі (Länsstyrelse) арасында бөлінеді. Naturvårdsverket, округтер мен муниципалитеттердің әкімшілік кеңестерімен консультациядан кейін жаңа ұлттық парктерді ұсынуға жауапты; олардың құрылуы швед парламенті дауыс беру арқылы бекітіледі. Парк үш аймаққа бөлінген, әрқайсысының мақсаты бар, парк қорғау мен туристерді қарсы алуды үйлестіру үшін. Парктің басым бөлігі (65%) I аймаққа, яғни белсенділігі төмен аймаққа жатқызылады: бұл аумақ парктің жүрегі болып табылады және туристік инфрақұрылым аз, сондықтан қоршаған орта сақталады. Парктің шығыс үштен бірі II аймаққа, яғни белсенділік жоғары аймаққа жатқызылады. Бұл аймақта сіз көптеген жолдар мен кабиналарды, сондай-ақ ең танымал сайттарды таба аласыз. Бұл аймақ Норланд аймағында орналасқандықтан, оның көлемі өте үлкен. Парктің үш кіреберісі бар, солтүстік, оңтүстік және батысқа қарай, солтүстік кіреберісі негізгі болып табылады. Паркте түнде бес баспананың бірінде (Норрсведджебодарна, Тярнетватнен, Тярнеттолмарна, Тярнетцундет және Нэскебодарна) тұру мүмкін. Бұл үйлер саябақ құрылғанға дейін жеке меншік үйлер болған. Сондай-ақ, арнайы дайындалған лагерьлерге барып, кемпингке шығу да мүмкін. Парк арқылы көптеген жаяу жүру жолдары өтеді, әсіресе оның шығыс бөлігінде. Атап айтқанда, үлкен жаяу жүру жолы Höga Kustenleden (Жоғарғы жағалау арқылы жол) паркті солтүстіктен оңтүстікке қарай өтеді. Сонымен қатар, жаяу жүріп, паркті қыста шаңғымен де табуға болады; оның топологиясы тіпті альпинисттік шаңғыға мүмкіндік береді. Сонымен қатар жағалауда каякпен жүзуге және әсіресе, судың температурасы жоғары болатын Тярнаттольмарнаның құмды жағажайларында немесе солтүстікке қарай Салсвикен лагунасында жүзуге болады. Жағалау бойындағы жолға велосипедпен жүруге рұқсат етіледі.

Skuleskogen танымал мәдениетте

Скулескоген - Керстин Экманның "Скуле орманының қарақшылары" романының (Rövarna i Skuleskogen) орны. Кітапта Скордтың, Скуле орманындағы адам кейпімен келген тролльдің тарихы баяндалады. Адамдар туралы қызығушылығы оны ғасырлар бойы көптеген оқиғаларға алып келеді (ол өлместік). Атауы жергілікті аңызға сілтеме жасайды, бұл аймаққа 7 ғасырда қарақшылар келді, бірақ оларды ауыл тұрғындары қабылдамады. Олар саябақтан алыс емес Скулегроттандағы үңгірге бас сауғалап қалуға мәжбүр болды. Бұл қарақшылар орманды кесіп өткендерге шабуыл жасап, көптеген қылмыс жасады. Оларды ауыл тұрғындары да өзінен бас тартқанын айтып, өздеріне қосылған жас шаруа өлтірді.