Швецияның ұлттық парктері

Кіріспе

Швецияның ұлттық парктері Швецияның Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) (Naturvårdsverket) басқарады және мемлекетке тиесілі. Ұлттық парктің қызметінің мақсаты – елдің барлық ерекше табиғи аймақтарын көрсететін қорғалатын аумақтар жүйесін құру. 2020 жылғы мәліметтер бойынша Швецияда 30 ұлттық парк бар, олардың жалпы ауданы құрайды. EPA-ның мәлімдемесіне сәйкес, швед ұлттық парктері ерекше ландшафт түрлерін көрсетуі керек, тиімді түрде қорғалуы керек және табиғатқа зиян келтірмей зерттеу, демалыс және туризм үшін пайдаланылуы керек. Парктердің біріктірілген ауданының шамамен 90% таулы жерлерді құрайды. Бұл себебі, үлкен солтүстік парктер – Сарек ұлттық паркі және Паджеланта ұлттық паркі – кең таулы аймақтарды алып жатыр. Олардың әрқайсысы шамамен. Оңтүстіктегі парктер – Сёдерасен ұлттық паркі, Дальби Сёдерског ұлттық паркі және Стенсхувуд ұлттық паркі – жапырақты орманмен жабылған және олардың біріктірілген ауданы шамамен құрайды.

Ұлттық парктер

АтауыОрын аумағы Стокгольм округі 1909Ангсö – Стокгольм архипелагындағы арал. Саябақ «архипелагтағы ежелгі шаруашылық ландшафты, көктемгі гүлдер және алуан түрлі құстармен» танымал. Кронберг округі 2018 Жанарма жайылған көлді архипелаг, таза орманмен жабылған. Суда да, құрлықта да жануарлар мен өсімдіктердің мол тіршілігі бар. Бьёрнланд ұлттық паркінің географиялық ерекшелігі – үлкен таза орман және тік жартастар мен шатқалдар бар таулы жер. Паркте бірнеше орман өрттерінің іздері сақталған. Blå Jungfrun ұлттық паркі Кальмар округі 1926Blå Jungfrun – Балтық теңізіндегі арал. Солтүстігінде жартастар мен ойыстар, оңтүстігінде орман орналасқан. Dalby Söderskog ұлттық паркі Skåne округі 1918 Парктің үлкен бөлігін алып жатқан жер үйірмесімен қоршалған жапырақты орман. Дюро ұлттық паркі Вестра-Гёталанд округі 1991Дюро ұлттық паркі Швецияның ең үлкен көлі – Венернде орналасқан 30-ға жуық аралдан тұратын архипелагтан құралған. Даларна, Гевлеборг, Уппсала және Вэстманланд округтері 1998 Дальвен өзені саябақ арқылы өтеді, ал қисайған жағалау 200-ден астам аралдар мен аралдарды қамтиды. Fulufjället ұлттық паркі** Даларна округі 2002Парк негізінен шұңқырлы тау биіктіктерінен және швед тауларында бірегей болып табылатын шұңқырлардан тұрады. Гарфиттан ұлттық паркі 1909 Гарфиттан ұлттық паркі ауыл шаруашылығы мен орман шаруашылығының нәтижесінде адамдар өзгерткен ландшафттан – шалғындықтар мен жапырақты орманнан тұрады. Готска Сандон ұлттық паркі Готланд округі 1909Готска Сандон – құмнан тұратын арал. Оның ландшафты жағажайлар, құмдықтар мен қарағайлы ормандармен ерекшеленеді. Хамра ұлттық паркі 1909Хамра ұлттық паркі екі төменгі морена төбесінен тұрады, олар таза орманмен және үлкен тау жыныстарымен жабылған. Хапаранда архипелагы ұлттық паркі Норрботтен округі 1995Ботния шығанағының солтүстік бөлігінде орналасқан парк кең құмды жағажайлары бар төменгі аралдардан тұрады. Костерхавет ұлттық паркі Вестра-Гёталанд округі 2009Костерхавет ұлттық паркі – Швецияның алғашқы теңіз ұлттық паркі, ол 2009 жылдың қыркүйегінде ашылды. Ол Костер аралдарының айналасындағы теңіз бен жағалаулардан тұрады, бірақ аралдарды қоспағанда. Мддус ұлттық паркі* Норрботтен округі 1942Мддус ұлттық паркі терең шатқалдар мен алғашқы ормандарға мекенжай. Паркте Швецияның ең көне қарағай ағашы өседі. Норра Квилл ұлттық паркі Кальмар округі 1927Норра Квилл – 350 жылдан астам ескі қарағайлы ежелгі орман. Паркте үш көл орналасқан: Stora Idegölen, Lilla Idegölen және Dalskärret. Паджеланта ұлттық паркі* Норрботтен округі 1962Батысында Норвегиямен шекаралас парк негізінен екі көлді қоршап тұрған жазық және ашық ландшафттан тұрады. Пьельжекаиз ұлттық паркі Норрботтен округі 1909Пьельжекаиз ұлттық паркі қайың орманынан, таулы жерлерден және бірнеше көлдерден тұрады. Парк осы аймақтағы көрнекті орын – Пиельджеказе тауының атымен аталады. Jämtland округі 1909Парк Sånfjället тауының атымен аталған. Таулы аймақ көлдер мен орманды аймақпен қиылысады. Сарек ұлттық паркі* Норрботтен округі 1909Парк биік шыңдары мен тар аңғарлары бар альпілік ландшафтымен ерекшеленеді. Паркте 100-ден астам мұздықтар бар, ал бірнеше таулар биік. Skuleskogen ұлттық паркі* Västernorrland округі 1984Skuleskogen ұлттық паркі көне орманнан, биік таулардан және теңіз жағалауынан тұрады. Тау шыңдары қарағайлы орманмен жабылған, оларды теңіз бен мұз жамылғылары құрған аңғарлар бөліп тұрады. Skåne округі 2001Парк ерекше контурлы ландшафтымен ерекшеленеді, құламаларға дейін. Аңғарлар кең жапырақты орманмен, көбінесе букпен жабылған. Стеншууд ұлттық паркі Skåne округі 1986Стеншууд – Балтық теңізіне қараған төбе. Айналасындағы жер жазық болғандықтан, оны алыстан көруге болады және теңізшілер теңізде жүзуге көмектесу үшін пайдаланады. Аймақтың басым бөлігі жапырақты орманмен жабылған. Stora Sjöfallet ұлттық паркі* Норрботтен округі 1909Парктің солтүстік бөліктері Скандинавия тауларында орналасқан, онда Швецияның ең биік шыңдары орналасқан. Парктің оңтүстік бөлігіндегі төменгі төбелер орманмен жабылған. Store Mosse ұлттық паркі Йонкопинг округі 1989Store Mosse ұлттық паркі – Швецияның оңтүстігіндегі ең үлкен батпақ аймағы. Көптеген құс түрлері бар Кевсжон көлі паркте орналасқан. Тиведен ұлттық паркі Вестра-Гёталанд округтері 1983Тиведен ұлттық паркі – үлкен Тиведен орманының бөлігі. Парк орманның ең қолжетімді емес бөлігінде орналасқан. Жер бедері таулы және таслы. Даларна округі 1930Töfsingdalen ұлттық паркі екі тау жотасынан тұрады, оларды далалар мен таза орманмен жабылған аңғар бөліп тұрады. Трестиклан ұлттық паркі Вестра-Гёталанд округі 1996Бұл парк жарық аңғарынан тұрады және Оңтүстік Скандинавиядағы таза орманның сирек қалған аймақтарының бірі. Tyresta ұлттық паркі Стокгольм округі 1993Tyresta – тасты беткейлері бар шатқал ландшафты. Парк, қарағайлы орманмен жабылған, Швециядағы ең үлкен таза орманның бірі. Vadvetjåkka ұлттық паркі Норрботтен округі 1920Торнетрэск көлінің солтүстік-батысындағы таулы аймақта орналасқан Vadvetjåkka ұлттық паркі – Швецияның ең солтүстік ұлттық паркі. Парк Vadvetjåkka тауының атымен аталған, ол паркте орналасқан.

NameLocationArea Stockholm County 1909Ängsö is an island in the Stockholm archipelago. The park is known for its "ancient farm landscape in the archipelago environment, the spring flowers, and the varied bird life". Kronoberg County 2018 Lacustrine archipelago, covered with a virgin forest. Rich animal and plant life, whether in the aquatic or terrestrial part. Björnlandet National Park Västerbotten County 1991Björnlandet's geography is distinguished by its large virgin forest and mountain terrain with steep ravines and cliffs. The park features traces of several forest fires. Blå Jungfrun National Park Kalmar County 1926Blå Jungfrun is an island in the Baltic Sea dominated by clefts and hollows in the north and forest in the south. Dalby Söderskog National Park Skåne County 1918Deciduous forest surrounded by a earth bank that takes up a large part of the park. Djurö National Park Västra Götaland County 1991Djurö National Park consists of an archipelago with about 30 islands in Sweden's biggest lake, Vänern. Dalarna, Gävleborg, Uppsala, and Västmanland counties 1998 Dalälven River passes through the park and the uneven shoreline encloses over 200 islands and islets. Fulufjället National Park** Dalarna County 2002The park consists mainly of bare mountain heights, and heaths that are unique in the Swedish mountains. Garphyttan National Park 1909Garphyttan National Park consists of landscape altered by humans through agriculture and forestry, such as meadows and deciduous forest. Gotska Sandön National Park Gotland County 1909Gotska Sandön is an island composed of sand. Its scenery is dominated by beaches, dunes, and pine forests. Hamra National Park 1909Hamra National Park contains two low moraine hills covered with virgin forest and large rock boulders. Haparanda Archipelago National Park Norrbotten County 1995Located in the northern part of the Gulf of Bothnia, the park is composed of low islands with wide sandy beaches. Kosterhavet National Park Västra Götaland County 2009Kosterhavet National Park is the first national marine park of Sweden and was inaugurated in September 2009. It consists of the sea and shores around the Koster Islands, however excluding the islands themselves. Muddus National Park* Norrbotten County 1942Muddus National Park is home of deep ravines and primeval forests. Sweden's oldest pine tree is located in the park. Norra Kvill National Park Kalmar County 1927Norra Kvill is an ancient forest with tall pine trees that are over 350 years old. Three lakes are situated in the park: Stora Idegölen, Lilla Idegölen and Dalskärret. Padjelanta National Park* Norrbotten County 1962The park, which borders Norway in the west, is primarily composed of a flat and open landscape that surrounds the two lakes Vastenjávrre and Virihávrre. Pieljekaise National Park Norrbotten County 1909Pieljekaise National Park is composed of birch forest, mountain terrain, and several lakes. The park is named after Pieljekaise Mountain, a landmark in the area. Jämtland County 1909The park is named after the mountain Sånfjället. The mountainous area is intersected by streaming lakes and a forest area. Sarek National Park* Norrbotten County 1909The park features an alpine landscape with high peaks and narrow valleys. More than 100 glaciers are found in the park, and several mountains are over high. Skuleskogen National Park* Västernorrland County 1984Skuleskogen National Park is composed of ancient forest, high mountains, and sea coast. The mountain peaks are covered with pine forest and are separated by valleys formed by the sea and ice sheets. Skåne County 2001The park features an especially contoured landscape with up to ravines. The valleys are covered with broadleaf forest, mostly beech. Stenshuvud National Park Skåne County 1986Stenshuvud is a hill that faces the Baltic Sea. Because the surrounding landscape is relatively flat, it can be seen from a great distance and has been used by seafarers as an aid to navigation at sea. Most of the area is covered with broadleaf forest. Stora Sjöfallet National Park* Norrbotten County 1909The park's northern portions lie in the Scandinavian Mountains, home to some of Sweden's highest peaks. The lower hills in the park's southern part are covered with forest. Store Mosse National Park Jönköping County 1989Store Mosse National Park is the home of the largest bog area in southern Sweden. The lake Kävsjön, containing many species of birds, is located within the park. Tiveden National Park and Västra Götaland counties 1983Tiveden National Park is a part of the large Tiveden forest. The park is situated in the most inaccessible part of the forest. The landscape is mountainous and stony. Dalarna County 1930Töfsingdalen National Park consists of two mountain ridges separated by a valley covered with fields and virgin forest. Tresticklan National Park Västra Götaland County 1996This park contains a rift valley landscape and is one of the few remaining areas of pristine forest in southern Scandinavia. Tyresta National Park Stockholm County 1993Tyresta is a gorge landscape with stony slopes. The park, covered with pine forest, is one of the largest virgin forests in Sweden. Vadvetjåkka National Park Norrbotten County 1920Located in a mountain region north west of Lake Torneträsk, Vadvetjåkka National Park is the northernmost national park in Sweden. The park is named after Vadvetjåkka Mountain, which is located within the park.