Кіріспе
Америкалық әйелді сиқыршылықта айыптады Марта Кори (; 1692 жылы 22 қыркүйекте қайтыс болды) 9 қыркүйекте Салемдегі сиқыршылық сынақтары кезінде сиқыршылықта айыпталды және сотталды, 1692 жылы 22 қыркүйекте асылды. Оның екінші күйеуі Джайлс Кори де айыпты болып, өлтірілді.
Martha Corey (; died September 22, 1692) was accused and convicted of witchcraft during the Salem witch trials, on September 9, 1692, and was hanged on September 22, 1692. Her second husband, Giles Corey, was also accused and killed.
Ерте өмір және неке
Марта Паньон, Жаңа Англияның бір жерінде туған. Туған күні белгісіз. Марта қайтыс болғанға дейін 20 жылдай бұрын, оның Бенони есімді некеден тыс ұл-қыздары болды. Бенонидің биологиялық әкесі африкалық немесе америкалық тумасы болған деп саналады және Мартаның күнәлі және ұятты өткенінің тірі дәлелі болды. 1684 жылы Марта Генри Ричке үйленді және Томас Рич есімді екінші ұлы болды. Бірінші күйеуі қайтыс болғаннан кейін, ол 1690 жылы бай фермер Джайлс Кориге үйленді. Бенони Марта мен оның күйеуі Джайлзмен бірге тұратын, сондықтан қала тұрғындары оны білетін.
Салемдегі сиқыршылар соттары
Алайда Марта бұрынғы күнәларын ұмытуға тырысып жүрген еді. Корейді айыптауды көргенде қауым таң қалды, өйткені ол өзінің діндарлығы мен шіркеуге баруымен танымал болды және 1691 жылы Салем ауылының шіркеуіне ресми түрде қабылданды. Ол ешқашан сиқыршыларды немесе сиқыршыларды жоқ деп санамағандықтан, сиқыршылыққа қарсы іс-қимылдарды қолдамады. Ол тылсымшылыққа қатысты сот процестерін және әртүрлі істерге қатысқан судьяларды жария түрде айыптап шықты. Ол айыптаушылардың өтірік айтып отырғанына сенімді болды, және мұны естіген екі жас қыз, Энн Путнам және Мерси Льюис, оны сиқыршылықта айыптап, дереу айыптап кетті. Ол ауылдағы параноя деңгейін білмеді, ал сотқа келгенде, ол өзінің кінәсіздігі туралы шындықты айтты және оның ақталатынына ешқашан күмәндана қоймады. Қыздар тергеу кезінде оған қарсы куәлік бергенде, Кори судьядан истерикалық балалардың айқай-шуына сенбеуін сұрады және Салемдегі сот процестерінде ұқсас мәлімдемелер жасауын жалғастырды, сондықтан бұл комбинация зардап шеккен қыздарға Кориді айыптайтын оқиға жасауды жеңілдетті. Оның сотталудан бас тартуы немесе "иә" немесе "жоқ" деп жауап беруі үшін келтірілген негізгі себеп оның мұрагерлерінен мүлкі тәркіленіп алынбауы еді. Шериф оның қалай жауап берерін сұрағанда, ол тек салмақты көбейтуді сұрады. Ол 1692 жылы 19 қыркүйекте, әйелі Марта асылып өлтірілгенге үш күн қалғанда қайтыс болды. Сотталмағандықтан, оның мұралық меншігі өзінің соңғы өсиетінде оның кінәсіздігін ұстаған балаларына берілді.
Танымал мәдениетте
Джон Нилдің 1828 жылғы "Рейчел Дайер" романында Марта Кори оқшау және сот кезінде өзінің заңдық қиындықтарын түсінуге ақыл-ой қабілеті жоқ ретінде суреттеледі. Басты кейіпкер Джордж Берроуз оны сотта қорғауға үлгермегеннен кейін, айыптаушылардың назары оған аударылады, нәтижесінде ол сотталып, жазаға тартылады. Марта мен Джайлс Кори - Мэри Элеонор Уилкинс Фрименнің "Джайлс Кори, еоман" пьесасының басты кейіпкерлері, Марта әділетсіздікке ұшыраған кінәсіз адам ретінде көрінеді және Джайлс оны айыптамайды (оның орнына судьялар оның сөздерін бұрмалап, оны кінәлайды). Олар сондай-ақ Генри Уодсворт Лонгфеллоудың "Сейлем фермаларының Джайлз Кори" пьесасында да кездеседі, онда екеуі де жергілікті билік күресінің құрбандары ретінде симпатикалық бейнеленеді. Марта Кори мен оның күйеуі екеуі де Артур Миллердің "The Crucible" пьесасындағы кейіпкерлер (мұнымен қатар Марта сахнадан тыс жерде ғана естіледі). Миллер пьесасының 1957 және 1996 жылғы киноадаптацияларында оны (экраннан) тиісінше Жанн Фузиер Гир және Мэри Пэт Глисон бейнелеген. Марта Кори Лион Фелпстің "Евангелиелік сиқыршы" романындағы басты кейіпкер.