Кіріспе

See 'n Say - Mattel компаниясы 1964 жылы Chatty Cathy ойыншығының табысынан кейін жасаған оқу ойыншығы. Бұл балалар естіген сөз тіркесін дәл таңдауға мүмкіндік беретін алғашқы Mattel сөйлейтін ойыншығы болды. Алғашқы нұсқада ауыл шаруашылығы жануарларының дыбыстары назарға алынса да, ол көптеген тақырыптар арқылы әліпби, санау, балабақша өлеңдері, лицензиялық өнімдерге дейін таралды. 2023 жылдың қазанында Mattel компаниясынан өнімнің нұсқасы әлі де қол жетімді болды.

Тарих

1960 жылдары сөйлеуші қуыршақтар желісі пайда болғаннан кейін, олардың жоғарғы арқасынан шығып тұрған жіп тартылғанда әртүрлі сөздерді айтқаннан кейін, Mattel сөзді сауда белгісі ретінде тіркеді. Бірнеше Mattel сөйлеуші қуыршақтар мен ойыншықтар "A Chatty Toy" немесе "A Chatty Doll by Mattel" деген жазуы бар қораптарға салынған. Алайда, бұл қуыршақтар мен ойыншықтар "сөйлеу сақинасын" тартқан кезде кездейсоқ сөйлейді. See 'N Say 1964 жылы шығарылған, бұл Mattel-дің алғашқы сөйлейтін ойыншығы болды, ол балаларға ойыншықтың бетіндегі меңзерді белгілі бір нәрсеге бейімдеп, "сөйлеу сақинасын" тарту арқылы естігісі келген сөз тіркесін таңдауға мүмкіндік берді. "Шығанақ" атты кітапшада шағын фермердің бейнесі бейнеленген белгіші жануарлардың суреттеріне бағытталса, жануарлар дыбыстары шығады. Мысалы, қаздың суретін көрсеткен кезде: "Қаз: "квак, квак, квак" дейді" деген сөз естіледі. Осыған ұқсас, Bee Says See 'N Say әліпбиінің әртүрлі әріптерін ("G Girl") олардың ара пішінді меңзерін оларға бағыттағанда айтып берді. Басқа ойыншықтардан айырмашылығы, See 'n Says-тің бастапқы нұсқасында батареялар қажет емес еді. Оның орнына, дыбыс қарапайым, төменгі шынайылықтағы фонографтық жазбамен шығарылды, оны ойыншық жіпін тарту арқылы металл орамамен орап жасалды. Бұл Chatty Cathy қуыршақтарында қолданылатын тетіктер. "Бейі айтады, фермер айтады" ойынының табысынан кейін, Mattel компаниясы тағы бірнеше ойыншықты шығарды. Мистер дыбыс қала дыбыстарын шығарады, Мистер музыка дыбыстары музыкалық аспаптардың дыбыстарын шығарады, Зоокардтар жануарлар дүниесінің дыбыстарын шығарады, Мистер цирк цирк дыбыстарын шығарады, ал Сағат өзінің бетіндегі көрсеткішінің орналасуы бойынша уақытты көрсетеді. 1967 жылы Doctor Dolittle фильмінен кейін Doctor Dolittle Says басылымы жарық көрді, ал 1968 жылы Дисней кейіпкерлері бар See 'N Says таныстырылды. 1968 жылы Mattel компаниясы Sears және Roebuck дүкендері үшін ғана Winnie the Pooh See 'N Say-ді жасады. 1968 жылы "See 'N Say Talking" әңгімелер кітабы да жарық көрді. Балалар кітапты бір бетке ашып, бетінде жазылған жебеге меңзеп, сөйлеу сақинасын тартатын. See 'N Say Talking Storybooks-тің арқанмен тарту нұсқасы 1990 жылдары әртүрлі атаулармен шығарылды. 1969 жылы "Ана қаз" және "Снупи айтады" See 'N Say ашылды. Бірі балабақша өлеңдерін айтып, екіншісі "Фитофабрика" комикс кейіпкерлерін бейнеледі. Сол жылы Mattel өзінің Super See 'N Say желісінің екі бөлігі болып табылатын Mister Circus Says және Sing A Song бағдарламаларын ұсынды. Бұл екі батареямен жұмыс істейтін, бұрын "See 'N Says" дегеннен сәл өзгеше жұмыс істеді. Ойыншықты сөйлеу үшін, оны бір баудан тартпастан, бір баудан түртіп, бір баудан босатып қояды. Батареямен жұмыс істейтін ойыншықтар бұрынғы тартқышқа қарағанда ұзын сөз тіркестерін айта алды. Super See 'N Say желісінің қалған атаулары "I Wish I Were" және "Dr. Seuss Zoo" болды, екеуі де 1970 жылы жарық көрді. 1970 жылдары See 'N Say нұсқағыштары біркелкі дизайнға айналдырылды, оған бал араны, фермерді және т.б. бейнелейтін жабысқақ таспасы бар үлкен жебе. 1980 жылдардың басында "The Zoo Keeper Says" тез өсіп келе жатқан "See 'N Say" желісіне қосылды. 1989 жылы Род-Айлендтегі қыздың соқырлығын сындырған жіптен кейін сөйлеуші сақинаның орнына ойыншықты сөйлеу үшін тартатын рычаг орнатылды. "Playskool" компаниясы "Sounds Around" ойыншығын шығарады. 1990 жылдары жаппай жазылған жазбалар компьютерлік чиптерге ауыстырылды. See 'N Say, "Whooo Says" құсқұйрығы түрткіш батырманы қолданып, оны іске қосты және компьютерлік чиптермен қатар, бет түрту форматын қолданған алғашқы модель болды. Фермердің жаңа нұсқасы әлі де 1965 жылғы "Көрші" ойыншығында қолданылған ауыл шаруашылығы жануарларының дыбыстарын шығарады. 2001 жылы "Балалар әлем бойынша" See 'N Say жаңа форматта пайда болды: картадағы орынды анықтау, қандай ойын ойнауға болатынын көрсететін меңзер, түймелі батырма елдерді және құрлықтарды және ойынды. 2015 жылы Little People 2003 жылғы "Фармер Саис" нұсқасының "Фармер Эдди Саис" деп аталатын жаңа нұсқасын шығарды және ойыншықтың өзіне жаңа дауыс берілді және "Деллдегі фермер" және "Олд Макдональдтың фермасы бар" сияқты екі классикалық балабақша өлеңдеріне басқаша бұрылыс бар. 1989 жылғы "Шыңқыр" фильмінің көшірмесі 1995 жылғы "Дисней Пиксар" фильміндегі "Ойыншық оқиғасы" фильмінде, Энди бөлмесінде тұратын ойыншық ретінде көрсетілген. 1970 жылғы "Шыңқыр" фильмінің көшірмесі "Ойыншық оқиғасы 3" (2010) фильмінде пайда болды, оны Лотсоның қол астындағылары рулетка машинасы ретінде қолданды.