Кіріспе

Экстракцияланатын ядролық антигендер (ЭНА) - 100-ден астам әр түрлі ерігіш цитоплазмалық және ядролық антигендер. Олар "сығарылатын" деп аталады, өйткені оларды жасуша ядроларынан тұздық сумен алып тастауға болады және алты негізгі белокты білдіреді: Ro, La, Sm, RNP, Scl 70, Jo1. ЭНА-ның көпшілігі сплайцесомалардың немесе нуклеосомалардың кешендерінің бір бөлігі болып табылады және шағын ядролық рибонуклеопротеиннің (snRNPS) бір түрі болып табылады. Ядродағы орналасуы және сплайцесомалар немесе нуклеосомалармен байланысы осы ENA-лардың қосымша РНК және полимеразалар сияқты ақуыздармен байланысуына әкеледі. ЕНА-ның бұл сапасы клиникалық қолдану үшін олардың болуын тазартуды және сандық анықтауды жиі қиындатады.

Клиникалық қолдану

Экстракцияланатын ядролық антиген панелі немесе ENA панелі жасуша ядросындағы ақуыздармен әрекеттесетін қандағы аутоантиденелердің болуын тексереді. Әдетте ол оң антиядролық антидене (ANA) тестісінің қорытындысы ретінде және аутоиммундық аурудың белгілері пайда болған кезде жүргізіледі. ANA аутоантителолардың бар-жоғын тексереді, ал ENA панелі клетка ядросындағы аутоантителолардың қай белоктарын танитынын бағалайды. ENA панелі аутоиммундық ауруларды диагностикалауға, ажыратуға және олардың дамуын бақылауға көмектеседі және қарапайым қан алу арқылы жүргізіледі. Автоантителолардың деңгейі адамның өмір бойы өзгеріп отыруы мүмкін, бірақ бір рет автоантителолар пайда болғаннан кейін, олар әрқашан болады. Бұл антигендерге қарсы аутоантителолар белгілі бір дәнекер тінінің бұзылуымен байланысты. Шынында да, анти- ENA сынақтары оң нәтиже берген үлгілердің 84,3% -ында ANA реагенттері де табылды.

Гельді

ЭНА-ның ашылуынан бастап, олар дәнекер тінінің ауруларында диагностикалық құрал ретінде пайдаланылды. Алғашқы кезеңде анти- ENA- ларды және олардың аурумен байланысын анықтау үшін екі кеңінен қолданылатын гельді әдістер қолданылды, олар қос иммунодиффузия (DID) және қарсы иммуноэлектрофорез (CIEP). Бұл екі әдіс те дұрыс нәтиже алу үшін антигендердің тұнбалануын қажет етеді. Зерттелетін анти- ENA-ға байланысты бір әдісті екіншісінен артық қолдануға болады. Мысалы, Scl 70 антигенінің теріс заряды аз, бұл антигеннің антиденемен бірдей бағытта қозғалуына әкелуі мүмкін. Бұл антидене антиген кешенінің тұнбалануына әкелмейді; жарамсыз нәтижелерге әкеледі. Сонымен қатар, Sjögren синдромында жиі анықталатын кейбір анти SS B антиденелері бұл әдіспен анықталмайды. Алайда бұл әдіс экономикалық тұрғыдан тиімді және диагнозды растауға арналған. Осы гельді әдістерден алынған деректерді қарау кезінде екі сезімталдықты атап өту керек: өлшеу сезімталдығы және ауру сезімталдығы. Сынау сезімталдығы - бұл антидене бар кезде тану қабілеті, ал ауру сезімталдығы - бұл ауруда антидене пайда болатын жиілікті тану қабілеті. Гельді әдістердің ауру сезімталдығы шектеулі болғандықтан, ауру сезімталдығын төмендетусіз, талдау сезімталдығын арттыру үшін басқа әдістер зерттелді. Мысалы, жүйелі эригематты волчанка (SLE) бар науқастарда гельді тесттер қолданылғанда тек 840% - ға ғана SM- ге қарсы антидетективті препараттар анықталды. CIEP DID- ге қарағанда сезімтал екені дәлелденді.

Гемаглютинация, ELISA, Батыс Блот

ЕНА-ны анықтау және оларды белгілі бір аурулармен байланыстыру үшін тағы үш әдісті - пассивті гемаглютинацияны, ферментпен байланысты иммуносорбенттік талдауды (ЭЛИСА) және батыс блоктауды (WB) қолдануға болады. Пассивті гемаглютинация 1970-жылдардың аяғында кең тараған, бірақ оны қолдана отырып өте аз зерттеулер жүргізілді және anti Sm және anti ribonuclear protein (RNP) антиденелеріне ғана шектелген. Иммунологиялық зертханаларда анықтауға арналған алты негізгі антигендер: Ro, La, Sm, RNP, Scl 70 және Jo1, олар Ouchterlony қос иммунодиффузиялық әдістерімен тексеріледі және иммуноблотинг арқылы расталады. Антиядролық антиденелер сынағында бұл антигендердің ұпақша үлгісі бар.