Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эрнё Рапе (немесе Эрно Рапе) (4 маусым 1891 - 26 маусым 1945) - ХХ ғасырдың бірінші жартысында дүниеге келген американдық симфониялық дирижер. Оның еңбек жолы классикалық және танымал музыканы қамтиды. Оның ең танымал қызметі - Радио Сити Симфониялық оркестрінің бас дирижері, Радио Сити Музыка залының оркестрі, оның музыкасын миллиондаған адам эфир арқылы естіді. Виртуоз пианист Рапе 1920 жылдардың аяғында үнсіз фильмдерге арналған фотоплей музыкасы ретінде жазған танымал әндерімен де есте қалады. Ол оркестрлерді дирижерлік етпегенде, дыбыстық фильмдерге арналған фильмдердің сазгерлік музыкасын қадағалап, композитор, аранжировщик немесе музыкалық директор ретінде жұмыс істеген фильмдердің маңызды тізімін құрастырды.
Ernö Rapée (or Erno Rapee) (4 June 1891 – 26 June 1945) was a Hungarian born American symphonic conductor in the first half of the 20th century whose prolific career spanned both classical and popular music. His most famous tenure was as the head conductor of the Radio City Symphony Orchestra, the resident orchestra of the Radio City Music Hall, whose music was also heard by millions over the air. A virtuoso pianist, Rapée is also remembered for popular songs that he wrote in the late 1920s as photoplay music for silent films. When not conducting live orchestras, he supervised film scores for sound pictures, compiling a substantial list of films on which he worked as composer, arranger or musical director.
Өмірбаян
Рапе Венгрияның Будапештте дүниеге келді. Ол мұнда пианист, кейіннен Венгрияның Корольдік ұлттық музыка академиясында дирижер болып оқыды. Кейіннен ол Дрездендегі Эрнст фон Шухтың көмекшісі болды. Композитор ретінде оның алғашқы фортепиано концерті Вена филармониясы оркестрімен ойнатылды, ал Америкада қонақ дирижер ретінде гастрольдік турнеден кейін Нью-Йорктегі Риалто театрында Хьюго Ризенфельдтің көмекшісі ретінде өнер көрсете бастады, онда ол үнсіз фильмдерге композиция және дирижерлік қызмет атқара бастады. Риалто және Риволи театрларында қызмет атқарғаннан кейін, оны Нью-Йорктегі Капитолий театрының 77 мүшесі бар оркестрінің музыкалық директоры ретінде Сэмюэл "Рокси" Ротхафел жалдады. Капитолийде Рапе өзінің ең танымал классикалық Франц Листтің Венгрия рапсодиясын No. 13. Қалай ойлайсың? Капитолийде болған кезінде ол WEAF станциясында театрдан оркестрлік радио хабарларын таратудың ізашарсы болды, ол Капитолийдің Үлкен оркестрін (ол қалай аталатын болса) 1922 жылдың 19 қарашасында жексенбі күні кешке Ричард Штраустың "Эйн Хеллебобен" атты өлеңін алғаш рет хабарлаған. Бұл Капитолийдің көркем фильмге дейінгі көп актілі сахналық презентациясының бір бөлігі ретінде, оны эфирде Ротфельдің өзі жариялады. Бұл Рокси Банг бағдарламаларының алғашқысы болды, екі сағаттық апталық салт-дәстүрлі шоу Ротафелдің Capitol және кейін Roxy Theatre суретшілерін қолдана отырып, әр жексенбі күні кешкі сағат 19.20-да басталады, алдымен Капитолийдегі импровизацияланған жертөле студиясынан, кейіннен Роксидегі арнайы салынған студиядан. Рапе сонымен қатар Будапешттегі музыкалық студенттермен бірге танысқан Юджин Ормандиді Капитолийдің концертмейстері және дирижердің көмекшісі ретінде жұмысқа алды. Орманди ақырында Рокси Бангтың хабарларын таратудың музыкалық директоры болды. Капитолий оркестрі 1923 және 1926 жылдар аралығында Брансуик Балке Коллендер компаниясы үшін Рапе мен серіктес дирижер Дэвид Мендозаның (Рапеден кейін 1923 жылдың соңында бас дирижер болып тағайындалды) басшылығымен бірқатар коммерциялық акустикалық жазбалар жасады (және бір рет Pallophotophone процесін қолдана отырып, электрлік жазба шығарылды), ал Орманди Камео рекордтары үшін "Капитолий театры оркестрінің концертмейстері" ретінде бірнеше акустикалық және электрлік соло скрипка жазбаларын жасады. Рапедің келесі ісі Филадельфияға барды, онда ол Фокс театрында 68 адамнан тұратын оркестрді басқарды. Перси Грейнгер осы кездесуде оның қонақ суретшілерінің бірі болды. Фокста болғаннан кейін Рапе Берлинде 85 адамнан тұратын оркестрмен Уфа Паласт ам Зоо-да халықаралық жетістікке жетті. Ол жерде ол Берлиндегі филармония оркестрінің концертіне дирижер болып шақырылды. Кейіннен ол Будапешт филармониясы мен басқа да еуропалық оркестрлердің дирижері болды. 1926 жылы еуропалық жетістіктерден кейін Америкаға оралды. Ол Нью-Йорктегі Рокси театрында 1927 жылы наурыз айында театрды ашып, 110 ойыншылы Рокси симфониялық оркестрінің музыкалық директоры болды. (Ол кезде бұл Нью-Йорк филармониясынан үш музыкантпен көп болған әлемдегі ең үлкен тұрақты оркестр еді). Миллиондаған тыңдаушылар оның симфониялық концерттерін жексенбі күні түстен кейін The Roxy Hour радио хабарларында естуде, сонымен қатар ол General Motors концерттерінде дирижер болды. Ақыры, 1932 жылы Рапе өзінің мансабының шыңына жетті. Ол Рокси Ротхафелдің жаңа радио-қалалық музыка залында симфониялық оркестрдің музыкалық директоры және бас дирижері болды. Рапе 1945 жылы 26 маусымда Нью-Йоркте жүрек ауруынан қайтыс болғанға дейін осы лауазымда болды.
Rapée was born in Budapest, Hungary where he studied as a pianist and later conductor at the Royal National Hungarian Academy of Music. Later, he was assistant conductor to Ernst von Schuch in Dresden. As a composer, his first piano concerto was played by the Philharmonic Orchestra of Vienna, and after a tour of America as a guest conductor, began performing at the Rialto Theater in New York as assistant to Hugo Riesenfeld, where he began composing and conducting for silent films. Following positions at the Rialto and Rivoli theaters, he was hired by Samuel "Roxy" Rothafel as the musical director of the Capitol Theatre's 77 member orchestra in New York. It was at the Capitol that Rapée made his most famous classical arrangement of Franz Liszt's Hungarian Rhapsody, No. 13. While at the Capitol, he pioneered orchestral radio broadcasts from the theatre over station WEAF, beginning with him conducting the Capitol Grand Orchestra (as it was called) in the first known broadcast of Richard Strauss's tone poem Ein Heldenleben on Sunday evening, 19 November 1922 as part of the Capitol's pre feature film multi act stage presentation, which was announced over the air by Rothafel himself. This was the first of what eventually became the Roxy's Gang programs, a two hour weekly variety show hosted by Rothafel using Capitol and, later, Roxy Theatre artistes, broadcast every Sunday evening starting at 7:20 p. m., first from an improvised basement studio at the Capitol and later from a purpose built studio at the Roxy. Rapée also engaged Eugene Ormandy, whom he had known in his youth as a fellow music student in Budapest, as the Capitol's concertmaster and assistant conductor; Ormandy eventually became musical director of the Roxy's Gang broadcasts. The Capitol orchestra made a number of commercial acoustical recordings (and one released electrical recording, using the Pallophotophone process) under Rapée and associate conductor David Mendoza (who succeeded Rapée as chief conductor in late 1923) for the Brunswick Balke Collender Company between 1923 and 1926, while Ormandy made a number of acoustical and electrical solo violin records as "Concertmaster of the Capitol Theatre Orchestra, New York" for Cameo Records. Rapée's next move was to Philadelphia, where he conducted an orchestra of 68 at the Fox Theatre. Percy Grainger was one of his guest artists during this engagement. After his tenure at the Fox, Rapée went on to international success in Berlin with an orchestra of 85 at the Ufa Palast am Zoo. While there he was invited to conduct the Berlin Philharmonic Orchestra in a concert. Later he appeared as conductor of the Budapest Philharmonic and other European orchestras. In 1926, he returned to America after notable European successes. He began an engagement at the Roxy Theatre in New York, opening the theater in March 1927, as music director of its 110 player Roxy Symphony Orchestra. (At the time this was world's largest permanent orchestra, outnumbering the New York Philharmonic by three musicians). Millions of listeners heard his symphonic concerts over the air on Sunday afternoon during The Roxy Hour radio broadcasts, and he also conducted for the General Motors Concerts. Finally, in 1932, Rapée reached the apex of his career as the musical director and head conductor of the symphony orchestra at Roxy Rothafel's new Radio City Music Hall, a position Rapée held until his death in New York City, New York, from a heart attack on June 26, 1945.
Композициялар
Бродвейдегі үнсіз фильмдерге дирижерлік қызмет атқарған жылдары Рапе өзінің кітапханасының көп бөлігін аранжировкалап, композициялады. 1923 жылы Роббинс Энгель Музыка "Capitol Photoplay Series" деген атаумен Рапе мен оның серіктестерінің музыкасын жариялай бастады. Олардың "Алтын мөр" сериясы (жоғары сапалы қағазға басып шығарылатын мұқият таңдалған бұйымдар) бойынша "When Love Comes Stealing" әнін сол жылы жариялады. Бес жылдан кейін ол Пол Ленидің "Күлкілі адам" фильмінің негізгі әніне айналды.
During his years conducting for silent films on Broadway, Rapée arranged and composed a bulk of his library. In 1923, Robbins Engel Music began publishing the music of Rapée and his associates under the banner of the "Capitol Photoplay Series". Under their "Gold Seal" series (carefully selected pieces chosen to be printed on high quality paper), his song "When Love Comes Stealing" was published the same year. Five years later, it became the theme song of the Paul Leni film, The Man Who Laughs.
Фильм музыкасы
Доктор Уильям Актпен бірлесіп, Рапе фотоплей музыкасының көрнекті жинағын жазды, оған үш Агитато сериясы, Appassionato No. 1, Дебютант, Тоңазыған солтүстік, 1 және 2 прелюдиялар және Жағымды естеліктер. Сололық шығармалардың қатарына The Clown's Carnival және Pollywog's Frolic кіреді. 1926 жылы Рапе композитор Лью Поллакпен "Шармен" атты "What Price Glory?" фильмінде жұмыс істеді. (1926), "Диана", Фокс фильмдерінің түсірілімі үшін, Жетіінші көкте (1927), және "Марион" Фокс түсірілімі үшін 4 Devils (1928). Рапе мен Поллактың әндерін Мантовани, Фрэнк Синатра, Джим Ривз және көптеген басқа да әртістер, соның ішінде 1960 жылдардағы ирландтық M O R тобының хиттері де қамтыды.
Collaborating with Dr. William Axt, Rapée co wrote an eminent collection of photoplay music, which included a series of three Agitatos, Appassionato No. 1, Debutante, Frozen North, Screening Preludes 1 and 2 and Tender Memories. Other pieces written solo included The Clown's Carnival and Pollywog's Frolic. In 1926, Rapée collaborated with composer Lew Pollack on "Charmaine" for the film, What Price Glory? (1926), "Diane", for the Fox Film production, Seventh Heaven (1927), and "Marion" for the Fox production 4 Devils (1928). Rapée and Pollack's songs were covered by Mantovani, Frank Sinatra, Jim Reeves and numerous other artists, including 1960s hits for the Irish M O R group The Bachelors.
Жарияланымдар
Рапе сонымен қатар 1920 жылдары алғаш рет жарияланған бірнеше музыка кітаптарын жазды. Келесілер әлі де басылып шығарылуда: "Энциклопедия музыки для картин", Белвин, Нью-Йорк, 1925 жыл. 1970 жылы Arno Press баспасында қайта басылды. Пианистер мен органшыларға арналған кино көңіл-күйлері, Г. Ширмер, Нью-Йорк, 1924. 1974 жылы Arno Press баспасында қайта басылды.
Rapée also wrote several music books that were first published in the 1920s. The following are still in print:
Encyclopedia of Music for Pictures, Belwin, NY, 1925. Reprinted in 1970 by the Arno Press. Motion Picture Moods for Pianists and Organists, G. Schirmer, NY, 1924. Reprinted in 1974 by the Arno Press.